T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/252
KARAR NO: 2024/378
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 03/05/2019
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan banka dışındaki diğer kredi kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerden kaynaklanan davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile borçlu firmanın müvekkil bankaya olan borçlarını ödemede temerrüde düşmesi üzerine ... 3.Noterliği’nce ...tarih, ... yevmiye no ve ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnameler keşide edildiğini, tüm borçlulara hesabın kat edildiğini, borcun ödenmesinin talep edildiğini, müvekkil şirketin işbu alacağının hukuken sabit olduğunu, banka kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile de tespit edilebileceğini, gerek dava konusunun dayanağı genel kredi sözleşmesinin faize ilişkin maddeleri gerekse müvekkil bankanın Merkez Bankası'na gönderdiği faiz bildirim yazısı çerçevesinde asıl alacağa %50 oranında temerrüt faizi işletileceğinin kararlaştırıldığını, bunda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, davalı borçlunun ... 20. İcra Müdürlüğü'nün...E.sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazların iptali ile takibin devamını, gayrinakit alacak olan 30.450,00TL'nin faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesini, dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ olunması sonrası ise davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde takip talebinde belirtilen tutarda bir borcun mevcut olmadığını, icra takibinin tümüne itiraz edilmesinin ise haklı bir itiraz olduğunu, alacağın likit olmadığını, bu nedenle davanın reddi ile davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmolunmasını savunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, iddia edilen genel kredi sözleşmesi çerçevesinde hesap özetleri, kredi kullandırım kartları ve alacağın varlığına dair incelenmesi gereken tüm dayanak belgeler dikkate alındığında, takip tarihi itibariyle davalının kullandığı miktarın ne olduğu, bu miktara göre talep edilebilecek ana para faizi, BSMV, KKDF ve takip tarihine kadar işlemiş temerrüt faizi miktarlarının ne olduğu, özellikle dayanak sözleşmenin 13.maddesi çerçevesinde ve Yargıtay uygulaması gözetilerek talep edilebilecek temerrüt faiz oranı ne olduğunun gerekirse banka nezdinde yapılacak araştırmalar sonucunda tespiti durumunda talep edilebilecek faiz ve diğer talebe konu miktarların ne olduğu noktasında toplanmaktadır.
Davacının genel kredi sözleşmesi hükümlerine dayandığı, davacının banka davalının ise kredi alan konumunda bulunduğu, davalı vekilinin icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazda bulunduğu tartışmasızdır.
Dava, İİK m.67 hükmüne dayalı itirazın iptali davasıdır.
Her ne kadar icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edilmiş ise de taraflar arasındaki yetki sözleşmesi ve tarafların tacir olması karşısında icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itiraz, ön inceleme aşamasında reddolunmuş, davada tahkikat aşamasına geçilmiştir.
Bu arada yargılama aşamasında borçlunun icra takibine itiraz ettiği, takibin durduğu, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu kesin ve açık olarak tespit edilmiştir.
Yargılama aşamasında farklı bir kalem olan gayrinakdi alacak yönünden dahi ayrıca "maktu harcın" depo edilmesi sağlanmış, yine bu yöne ilişkin usuli eksiklik giderilmiştir.
Bu arada dava dilekçesinde davalı adresi olarak ... gösterilmiş ise de 20/03/2019 tarihli sicil gazetesindeki ilan dikkate alındığında davalı şirketin sicil adresinin davadan hemen önce Serdivan/Sakarya olarak değiştiği, tescil olduğu Mahkememizce anlaşılmıştır.
Bu çerçevede davalının savunma hakkının kısıtlanmaması açısından, bu durumun ilk bilirkişi raporu alınmasından sonra mahkememizce tespit olunması karşısında davalı şirketin güncel ve yeni sicil adresine dava dilekçesinin ve duruşma gün ve saatinin tebliğ olunması işlemi tekrarlanmış, dilekçelerin verilme aşaması tamamlanmış, akabinde 10/02/2022 tarihli duruşmalı ön inceleme tekrarlanmış, taraf vekilleri huzurunda tahkikat duruşmasına geçilmiştir.
Bu suretle tarafların huzurunda 10/02/2022 günü yeniden ön inceleme ve tahkikat duruşması icra olunduktan sonra ve yeniden bilirkişi incelemesi aşamasında geçilmiştir.
Usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmadan önce rapor sunan birinci bankacı bilirkişiden 10/05/2021 tarihli raporuyla ilgili yeniden görüş oluşturması noktasında ara karar oluşturulmuştur.
10/05/2021 tarihli raporu sunan bilirkişi ... 10/08/2021 tarihli raporunda "davacı banka kredi alacağına ilişkin, davalılardan ... 20.İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı takip dosyasına yapımış olduğu itiraz nedeniyle davacı bankanın davalıdan mahkemenizce de kabul edilmesi halinde 12.02.2019 takip tarihi itibarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 565.266.36 TL asıl alacak 32.789.24 TL işlemiş faiz ve 634.60 TL BSMV olmak üzere toplam 598.690.20TL alacaklı olduğu, takip tarihinden borç ödeninceye kadar 466.221.81 TL asıl alacak üzerinden % 39 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi istenebileceği, takip tarihinden borç ödeninceye kadar 50.000.00 TL, 49.044.55 TL ve asıl alacaklar üzerinden %33 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi istenebileceği, davacı bankanın davalı borçludan 30.450.00TL'lik çek depo talebinde bulunabileceği, davacı banka kredi alacağına ilişkin, davalılardan ... 20. İcra Müdürlüğü’nün ...E.sayılı takip dosyasına yapımış olduğu itiraz nedeniyle davacı bankanın davalıdan mahkemece de kabul edilmesi halinde 12.02.2019 takip tarihi itibarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 565.266.36 TL asıl alacak 34.926.10 TL işlemiş faiz ve 741.44 TL BSMV olmak üzere toplam 600.933.90 TL alacaklı olduğu, takip tarihinden borç ödeninceye kadar 466.221.81 TL asıl alacak üzerinden %39 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi istenebileceği, takip tarihinden borç ödeninceye kadar 50.000.00 TL 49.044.55 TL ve asıl alacaklar üzerinden %33 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi istenebileceği, yukarıda açıklanan nedenlerle davacı bankanın davalı borçludan 30.450.00 TL'lik çek depo talebinde bulunabileceği" şeklinde görüş bildirmiştir.
Taraf teşkili sağlanmadan önce Mahkememizce bankacı bilirkişi ...'in görevlendirilmesi karşısında aynı bilirkişiden 28/11/2021 tarihli rapor alınmıştır.
Ancak Mahkememizce 10/02/2020 tarihli duruşma sırasında yapılan değerlendirmede "Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/2710 E.-2020/5846 K.sayılı ilamı ve bu ilama dayanak olan Gaziantep BAM 11. Hukuk Dairesinin ilamına göre davacı bankanın itirazlarına rağmen "bankanın uygulanacak akdi ve temerrüt faizine ilişkin bir sözleşme bulunmadığı taktirde TBK gereği akdi faizine ilişkin 88.madde hükmü, temerrüt faizine ilişkin 120 madde hükmü ile 3095 sayılı kanunun 2.maddesi nazara alınarak hesaplama yapan bilirkişi raporunda usul ve yasaya aykırılık olmadığının anlaşılması" karşısında bu yönden Yargıtay uygulamasına uygun olmak üzere ve davacı vekilinin 01/09/2021 tarihli itirazı dahi dikkate alınmak sureti ile yeni bilirkişiden yeni rapor alınmasına, bu noktada bilirkişi ,,,' un hazırlamış olduğu 10/08/2021 tarihli rapordan farklı bir sonuca varılması halinde ise gerekçesi üzerinde durularak farklılık gerekçesinin açıklanmasına" dair bilirkişi ,,,'den ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine,,, tarafından hazırlanan 28/11/2021 tarihinde hazırlanan rapora göre "kullandırılan krediler: dosya içeriğine göre davalı kredi lehtarı (asıl borçlu) ... ŞTİ..'ne BCH-Borçlu cari hesap kredisi, kredili mevduat hesabı, şirket kredi kartı üzerinden nakdi krediler ile çek karnesi verilmek suretiyle gayrinakdi çek taahhüt bedeli kredisi kullandırıldığı, ihtarnamenin tebliği: davalı kredi lehtarı ...TİC.LTD.ŞTİ muhatabın gönderilen/gösterilen adresinde tevziat sırasında şirket yetkilisinin bulunmaması üzerine daimi çalışan yetkili...'a 23.01.2019 tarihinde tebliğ edildiği, notere tebliğ şerhinden anlaşıldığı, temerrüt: davalı kredi lehtarı şirkete hesap kat ihtarnamesiyle ödeme için verilen (2) iş günlük mehil müddeti sonunda (hafta sonu tatiline denk gelmesi nedeniyle) 28.01.2019 (tarihi itibariyle temerrüde düşürülmüş sayılabilecekleri, kurumsal ticari kredi (BCH-Borçlu cari hesap kredisi) temerrüt faizi yönünden davacı bankanın takip talebindeki talep ettiği temerrüt faizi yönünden: davacı bankanın kendi ikrarıyla da sabit olduğu üzere TCMB bildirmiş olduğu faizin 100 fazlası mertebesinde temerrüt faizi talep ettiği, seçenek dahlinde, mahkemece ,,,, ,,, ve ,,, Bankasından celp edilen ticari kredi temerrüt faiz oranları ortalaması baz alınarak buna göre bir temerrüt faiz oranı belirlemenin mümkün olduğu, şirket kredi kartı temerrüt faizi yönünden belirtilen TCMB Tebliğ hükümlerine göre ticari nitelikteki ... borçlarına bundan böyle kredi kartları için açıklanan faiz oranları uygulanacağı, bir başka deyişle bireysel/tüketici ve ticari amaçlı bir kart ayırımı yapılmaksızın tüm her türlü kredi kartlarına TCMB açıklanan faiz oranları uygulanacağı anlaşıldığı, buna göre TCMB 01.01.2019 tarihinde (Kat tarihini kapsayan dönem için) deklere edilen akdi faizin %27 ve temerrüt faizin ise %33 oranında olduğu tespit edildiği, davacı banka da takip talebinde %33 oranında temerrüt faizi talep ettiği, kredili mevduat hesabı temerrüt faizi yönünden; TCMB tebliğlerine göre 01.01.2019 tarihinde (Kat tarihini kapsayan dönem için) kredi kartlarına uygulanan akdi faizin %27 oranında ve temerrüt faizini ise %33 oranında olduğu, davacı banka da takip talebinde %33 oranında temerrüt faizi talep ettiği, o halde yeni TTK'nun 8.madde gereği ticari nitelikli belirlenen akdi ve temerrüt faizi yönünden KMH faiz oranlarının uygulanabileceği düşünüldüğü, temerrüt tarihi itibariyle asıl alacağın tespiti yönünden tarafların sözleşmeyi özgür iradeleriyle imzaladıkları, TBK m. 28 anlamında aşırı yararlanma hali ya da TİBK m. 20 anlamında sözleşme hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olmadığı farz edilerek aşağıdaki hesaplamalar yapıldığı, asıl alacak kalemlerine takip tarihinden başlamak üzere kredili mevduat hesabı 50.000,00 TL için %33, kurumsal ticari kredi hesabı 466.221,81 TL için 9.50 ve şirket kredi kartı 49.044,55 TL için %33 oranında temerrüt faizi, icra masrafı ve vekalet ücreti ile birlikte B.K'nun 100. m. hükmü uyarınca tahsili talebi olduğu, takip tarihi 12/02/2019 itibariyle toplam alacağın tespiti davacı bankanın hesap kat ihtarına konu ettiği alacakları davacı banka TTK'nun 8/2 m. hükmü uyarınca tablonun (5) nolu toplam alacak sütunundaki alacak kalemlerini asıl alacak olarak her ne kadar talep etme hakkı var ise de, takip talebinde tablonun (1) sütunundaki anapara alacak kalemleri baz/temel alınarak buna göre hesaplama yapılmış olduğu gözönüne alındığında, bu durumun davalı aleyhine bir mağduriyet yaratmadığı da nazara alınarak, davacının fiili uygulaması paralelinde uygulama birliği dahilinde hesaplama yapıldığı, takip tarihi itibariyle, toplam 600.689,12 TL tutarında alacak hesaplandığı, davacı banka ise 606.163,94 TL alacak talep ettiği, bu durumda takdir mahkemeye ait olmak üzere 5.474,82 TL. fazla talebin yerinde olmadığı, gayrinakdi çek taahhüt bedeli kredisi depo talebi yönünden davacı banka ile davalı kredi borçlusu/kredi lehtarı ...ŞTİ. arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiği, anılan sözleşme kapsamında kullandırılan kredilerin öngörülen süre içinde ödenmemiş olduklarının kredi hesap ekstrelerinden anlaşıldığı, bu nedenle davacı bankanın davalı hakkında takip ve dava hakkının bulunduğu kanaati edinildiği, asıl alacağın 565.266,36TL, işlemiş akdi ve temerrüt faizi 34.692,97 TL, BSMV 729,79 TL, toplam alacağın 600.689,12 TL olduğu, raporun benimsenmesi halinde, fazlaya ilişkin 5.474,82 TL (606.163.94-600.689,12 itibaren, kredili mevduat hesabı yönünden 466.221,81 TL için %39 oranında temerrüt faizi ve bu faiz üzerinden istenilebileceği, kurumsal ticari kredi şirket kredi kartı 49.044,55 TL için %33'inden %5 gider vergisi (BSMV) ile birlikte davacı vekilinin takip talebindeki alacak kalemlerini asıl alacak, işlemiş faiz ve %5 gider vergisi (BSMV) olarak bu safhaya kadar ayrıştırmaya yönelik bir beyanda bulunmamış olduğu, takip talebinde istenilen asıl alacağın esasen belli olduğu, sadece faiz ve ferileri bakımından ayrıştırmaya muhtaç gri bir alan bulunduğu nazara alındığında, işlemiş faiz ve fer'ilerinin 5.474,82 TL fazla talep edildiği gözönüne alındığında, takibin toplam 600.689,12 TL üzerinden devamının düşünülebileceği, dosya içeriğinde bulunan çek statü raporlarına göre, davacı bankaya halen ibraz ya da iade edilmeyen ya da karşılıksız çıkıp da hamilleri tarafından garanti tutarı talep edilmeyen (15) adet çek yaprağından dolayı toplam 30.450,00 TL'sini (2.030,00 TL x 15 adet çek yaprağı) faiz getirmeyen bir hesapta davalı kredi lehtarı asıl borçlu şirketin depo etmeleri gerektiği kanısına ulaşıldığı, ancak, alacağın varlık yönetimi şirketine temlik edilmiş olması nedeniyle, anılan şirketin gerek sözleşmesel ve gerekse de yasal olarak çek hamillerine karşı herhangi bir yükümlülüğü/sorumluluğu bulunmadığı için, çek bedellerinin depo edilmesinde hukuki bir yarar bulunmadığı düşünüldüğü" şeklinde görüş bildirmiştir.
Her ne kadar taraf teşkili sağlandıktan sonra bilirkişi ...'dan rapor alınması suretiyle, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi takdir edilmiş ise de bilirkişi ... 28/02/2022 tarihli raporda en son görüşüne uygun şekilde ek raporunu sunmuştur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/5462 E. 2022/6896 K.sayılı uygulaması gereği ,"bankanın temerrüt tarihindeki aynı nitelikteki kredilere uyguladığı faiz oranının belirlenip bu oran üzerinden sözleşme hükümlerine göre temerrüt oranı ve miktarının hesaplanmasının gerekmesi, Merkez Bankasına bildirilen faiz oranı bu orandan yüksek ise aynı nitelikteki kredilere uygulanan cari faiz oranının hesaplamalarda dikkate alınması gerektiği" gözetilerek temlik eden ... A.Ş'nin ... 20. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı icra dosyasına konu alacağının kat tarihi olan 16/01/2019 ve temerrüt tarihi olan 28/01/2019 tarihi itibariyle aynı nitelikteki kredilere uygulanan cari faiz oranlarının tespit edilmesi, tespit edilen bu kayıtların bilirkişi denetimine elverişli olacak şekilde gönderilmesi, (müşteri ismi gizlenecektir) ve hazırlanacak dayanak tüm belgelerin iki hafta içinde mahkememize gönderilmesi için ... A.Ş Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, bilirkişi kurulunun gerek birinci bilirkişi ... tarafından hazırlanan kök ve ek raporu ve gerekse ikinci bilirkişi ... ' in hazırlamış olduğu kök ve ek rapor içeriğini irdelemesi, duruşma gereği yazılan müzekkerelere karşılık gelen cevapları ve emsal faiz oranlarını tek tek incelemesi, gerekir ise genel müdürlük adresinde inceleme yapılması, itibar edilen ve edilmeyen raporlar var ise gerekçelerinin bankacılık uygulamaları ve Yargıtayın esas aldığı yöntem çerçevesinde incelenerek rapor sunulması" amacıyla bu defa bilirkişi kurulu marifetiyle inceleme yapılması takdir edilmiştir.
Mahkememizce oluşturulan ara kararlar çerçevesinde temlik veren banka nezdinde ve yerinde incelemeler yapılmıştır. Yerinde yapılan incelemeler sonucunda hazırlanmış olan 09/06/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre "... 3.Noterliği ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile kat tarihi itibariyle 77.665,56 EUR alacak tutarı hesaplandığı, söz konusu tutarın TL karşılığı, kat tarihinde T.C. Merkez Bankası gösterge niteliğinde kurlar listesine göre 1 EUR = 6,1232 TL olduğu, bu durumda, dava konusu döviz kredisinin kat tarihi itibariyle TL karşılığı 475.561,78 TL olduğu, (= 77.665,56 EUR x 6,1232) kat ihtarnamesinde ise davacı banka tarafından döviz kredisinin TL karşılığı 475.931,04 TL olarak hesaplandığı, aradaki fark kayda değer olmadığından, kat ihtarnamesindeki tutar esas alındığı, ... nolu kredili mevduat hesabı yönünden kredili mevduat hesabına en son 30.09.2018 tarihinde faiz tahakkuk ettirildiği, bu sebeple, 30.09.2018 tarihinden 16.01.2019 kat tarihine kadar kredili mevduat hesabında mevcut bulunan 49.760,07 TL anapara borç tutarına, T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen yıllık % 27,00 (= Aylık % 2,25 x 12) akdi faiz oranından faiz hesaplandığı, ... nolu kredi kartı yönünden kredi kartına ait hesap özetleri incelendiğinde, 07.01.2019 hesap kesim tarihi itibariyle kredi kartına ait dönem borcunun 54.989,75 TL olduğu tespit edildiği, söz konusu tutarın 49.044,55 TL’lik kısmının anapara borcu, 5.945,20 TL’lik kısmının ise birikmiş faiz ve BSMV tutarı olduğu anlaşıldığı 05.11.2018 tarihinden itibaren kredi kartına ait dönem borçlarının asgari ödeme tutarı dahil herhangi bir ödeme yapılmadığı tespit edildiğinden, 5464 sayılı Banka
Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 26’ncı maddesi uyarınca, 07.01.2019 hesap kesim tarihinden kat tarihine kadar, T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen yıllık % 33,00 (= Aylık % 2,75 x 12) gecikme faiz oranından faiz hesaplandığı, iade edilmemiş çeklerle ilgili temlik veren dava dışı banka kayıtları incelendiğinde davalı asıl borçlu tarafından, kat tarihi itibariyle ... no.lu toplam 15 adet çek yaprağının, temlik veren bankaya iade edilmediğinin tespit edildiği, 5941 sayılı Kanun uyarınca, muhatap bankanın ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu tutarın, T.C. Merkez Bankası tarafından, 2019 yılı için 2.030,00 TL olarak belirlendiği, bu durumda, iade edilmemiş durumda olan 15 adet çek yaprağının banka sorumluluk tutarından dolayı, dava dışı bankanın 30.450,00 TL (= 15 adet x 2.030,00 TL) tutarında gayrinakit alacak tutarı bulunduğunun tespit edildiği, temlik veren ... A.Ş.’nin ... Şubesi’nde yerinde yapılan incelemede; davacı bankaca ticari kredilere uygulanan emsal faiz oranı olarak, aşağıda belirtilen faiz oranları sunulduğu, 51-LO-17041829674 Yıllık % 17,40 ... Yıllık % 17,00, ... Yıllık % 17,00
en yüksek emsal faiz oranı yıllık % 17,40 olduğundan söz konusu akdi faiz oranı esas alınarak, sözleşmenin 33.2. maddesi uyarınca, söz konusu en yüksek faiz oranın %100 fazlası nisbetinde bulunan oranda temerrüt faizi talep edilebileceği, bu durumda dava konusu ticari krediye yıllık % 34,80 (= % 17,40 + % 17,40) oranında temerrüt faizi talep edilebileceği değerlendirildiği, 4.2 kredili mevduat hesabı ve kredi kartı yönünden temerrüdün oluştuğu 25.01.2019 tarihinde, T.C. Merkez Bankası tarafından kredi kartlarına uygulanacak azami akdi faiz oranı yıllık %27,00 (= Aylık % 2,25 x 12) ve azami gecikme/temerrüt faiz oranı ise yıllık % 33,00 (= Aylık % 2,75 x 12) olarak belirlendiği, bu durumda, ticari kredili mevduat hesabından ve kredi kartından kaynaklanan borçlar için yıllık % 33,00 faiz oranı üzerinden temerrüt faizi talep edilebileceği, takip tarihi itibariyle alacak tutarının tespiti sonucu davalı asıl borçlunun 25.01.2019 tarihinde temerrüde düştüğü, huzurdaki davanın temelini oluşturan icra takibinin ... tarihinde açıldığı, ... nolu kredi yönünden davaya konu ... no.lu taksitli kredi yönünden ihracat döviz kredisi olarak kullandırıldığı, 19.09.2018 tarihinden itibaren krediye ait taksitlerin ödenmemesi nedeniyle,kredi hesabı 16.01.2019 tarihinde kat edilmiş ve mevcut bulunan anapara ve işlemiş faiz tutarları Türk Lirasına dönüştürülerek, borç tutarı 16.01.2019 tarihinde takip hesaplarına intikal
ettirildiği, söz konusu kredi borcunun takip hesaplarına intikal ettirildiği 16.01.2019 tarihinden 25.01.2019 temerrüt tarihine kadar, bankaca belirtilen tarihlerde ticari kredilere uygulanan emsal en yüksek ticari faiz oranı olan yıllık % 17,40 faiz oranından faiz hesaplandığı, temerrüt tarihinden 12.02.2019 takip tarihine kadar ise asıl alacak tutarına, temerrüt faiz oranının tespiti bölümünde yer verilen açıklamalar çerçevesinde belirlenen yıllık % 34,80 temerrüt faiz oranından faiz hesaplandığı, takip tarihi itibariyle 487.537,06 TL alacak tutarı hesaplandığı, ... nolu kredili mevduat hesabı yönünden ise kredili mevduat hesabından kaynaklanan alacak tutarına, kat tarihinden temerrüt tarihine kadar yıllık % 27,00 akdi faiz oranından, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar ise yıllık % 33,00 temerrüt faiz oranından faiz hesaplandığı, takip tarihi itibariyle 55.215,64 TL alacak tutarı hesaplandığı, ... nolu kredi kartı yönünden ise kredi kartından kaynaklanan alacak tutarına, 5464 sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca, kat tarihinden itibaren yıllık % 33,00 gecikme/temerrüt faiz oranından faiz hesaplandığı, takip tarihi itibariyle 56.761,08 TL alacak tutarı hesaplandığı" buna göre nakdi alacak yönünden; temlik alan davacının davasının kısmen kabulüne, ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı icra dosyasındaki; ... numaralı krediye konu olan 466.221,81-TL asıl alacak; 20.300,24-TL işlemiş faiz; 1.015,01-TL BSMV 15285905 numaralı kredili mevduat yönünden 49.760,07-TL asıl alacak; 5.195,79-TL işlemiş faiz; 259,79-TL BSMV ... numaralı krediye yönünden 49.044,55-TL asıl alacak; 7.653,59-TL işlemiş faiz; 62,94-TL BSMV olmak üzere toplam 599.513,79-TL alacak hesaplandığı, yukarıda belirtilen kurumsal ticari krediden kaynaklanan 466.221,81-TL asıl alacak tutarına yıllık %34,80 oranında temerrüt faizi ve tüm bu faizler üzerinden %5 gider vergisinin (BSMV); ayrıca yukarıda belirtilen ticari kredili mevduat hesabı ve kredi kartından kaynaklanan 49.760,07-TL asıl alacak ve 49.044,55-TL asıl alacak miktarlarına takip tarihinden itibaren yıllık %33 oranında temerrüt faizi ve tüm bu faizler üzerinden %5 gider vergisinin işletilmesi gerektiği, iade edilmemiş çeklerden dolayı davalı asıl borçludan, toplam 30.450,00 TL gayrinakit alacak tutarı bulunduğu hesaplanmakla birlikte, 5941 sayılı Kanunun 3/3. maddesi gereği, iade edilmemiş çeklerin yükümlülük tutarının temlik
veren bankanın sorumluluğunda olduğundan, iade edilmemiş çeklerden kaynaklanan 30.450,00 TL’lik tutarın deposunun da dava dışı temlik veren banka tarafından talep edilebileceği" şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Bu arada bilirkişi ...'den 17/10/2023 tarihinde rapor alınmış ise de görüşünde bir değişiklik olmamış, buna mukabil bilirkişi kurulu ise 15/11/2023 tarihli rapor ile neden ... tarafından sunulan rapora iştirak edilmediğini gerekçeli şekilde yeniden açıklamıştır.
Dava konusu alacak kalemleriyle ilgili münferiden rapor hazırlayan bilirkişilerin raporları arasında çelişki bulunmaktadır. Bu çelişkilerin giderilmesi amacıyla mahkememizce bu defa yerinde inceleme yapmaları konusunda yetki verilen üç kişilik bankacı bilirkişi kurulu atanmıştır.
Üç kişilik bankacı bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği üzere, temlik eden ve dava dışı durumuna gelen banka tarafından davalı asıl borçlu şirkete kat ihtarnamesini tebliğ tarihi 23/01/2019'dur. Davalıya bir iş günü mühlet verilmiştir. Buna göre davalı asıl borçlu yönünden temerrüdün 25/01/2019 cuma günü oluştuğu kayden sabittir. Bu nedenle bankacı bilirkişi kurulunun 09/06/2023 tarihli raporlarında belirtilen bu tarih hesaplamada esas alınmalıdır. Zaten bu açıdan bu tarihe ilişkin inceleme yapan münferiden rapor hazırlayan bilirkişilerin görüşüne itibar edilememiştir.
Öte yandan kredili mevduat hesabı ve kredi kartından doğan asıl alacak tutarlarına uygulanan akdi faiz ile temerrüt faiz oranları noktasında, önceki raporlar ile bankacı bilirkişi kurulunun hazırlamış olduğu 09/06/2023 tarihli raporlar arasında kayda değer bir fark olmasa da ticari kredi bakımından farklılık söz konusudur. Ne var ki Mahkememizce raporlarına iştirak olunan bankacı bilirkişi kurulunun 09/06/2023 tarihli raporlarında da belirtildiği üzere, faiz oranlarına ilişkin hesaplamalar yapılırken "banka adresinde ve yerinde" incelemeler gerçekleştirilmiştir. Bankacı bilirkişi kurulu tarafından yerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit olunan üç adet akdi faiz oranından en yüksek ticari faiz oranı %17,40'tır. Bu oran esas alındığında ise temerrütten önce söz konusu akdi faiz tutarı, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar ise temerrüt faiz oranının hesaplanmasına ilişkin açıklanan hükmü dikkate alındığında ise yıllık temerrüt faiz oranı %34,80 uygulanacaktır. Nitekim mahkememizce raporlarına itibar olunan bankacı bilirkişi kurulunun 09/06/2023 tarihli raporlarında da bu yönde hesaplama yapıldığından, münferiden rapor hazırlayan bilirkişilerin bu alacak kalemi ile ilgili görüşlerine itibar edilememiştir.
Kaldı ki bilirkişi ...tarafından hesaplamada yıllık akdi faiz oranıyla ilgili bir inceleme yapılmamış, bilirkişi ...ise Yargıtay uygulaması çerçevesinde yerinde inceleme yapılmaksızın yıllık %19,50 avans faizi üzerinden arttırım yapmıştır. Açıklanan oran mahkememizce hükme esas alınmamıştır. Zira açıklandığı üzere yerinde yapılan bir inceleme mevcut değildir.
Özelikle Mahkememizce itibar olunan 09/06/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporundaki hesaplamada, Yargıtay HGK'nin benimsemiş olduğu yönteme uygun olarak, davacının alacağının kat tarihi itibariyle kayıtlardan tespit edilmesi, kat tarihinde bulunan alacağa temerrüt tarihine kadar akdi faiz ve ferilerinin uygulanması, temerrüt tarihi itibariyle bulunan akdi faiz ve ferilerinin kapitalize edilerek temerrüt tarihinde borçlunun sorumlu olacağı asıl alacağın tespit edilmesi, bu safhadan sonra temerrüt tarihinden icra takip tarihine kadar daha önce belirlenen asıl alacağa temerrüt faizi ve ferilerinin uygulanması, takip tarihinde talep edilebilecek asıl alacak ile birlikte temerrüt faizi miktarı ve ferilerinin ayrı ayrı tespit olunması, alacaklı bankanın borçludan takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacak miktarının tespit olunması gerçekleştirilmiştir.
Öte yandan taraflar arasındaki sözleşme hükümleri taraflar açısından bağlayıcı olup öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekmektedir. Ne var ki Yargıtay HGK uygulaması gereği bankaların Merkez Bankasına bildirdikleri ancak müşterilere uygulamadıkları akdi faizlerin temerrüt faizlerinin tespitinde esas alınmayacağı, sözleşmede ayrıca bir temerrüt faiz oranı belirlenmemiş ise hesabın kapatıldığı tarih itibariyle kullanılan ticari krediye uygulanan akdi faiz belirlendikten sonra temerrüt tarihine kadar alacağa akdi faiz işletilmesi, temerrüt tarihinden icra takip tarihine kadar ise akdi faizin %100 fazlasının temerrüt faizi olarak uygulanarak takip tarihi itibariyle alacağın tespit olunması ve yine takipten sonra ise temerrüt faizinin ise asıl alacağa uygulanmasını sağlayacak şekilde gerekli hesabın yapılması gerekmektedir. (Yargıtay HGK 2017/19-1650E. 507K.sayılı ilamı) Nitekim Mahkememizce itibar olunan bilirkişi kurulunun 09/06/2023 tarihli raporlarında, akabinde 15/11/2023 tarihli ek raporlarında bu çerçevede akdi faiz oranı belirlenmiş, sözleşme gereği yapılan %100 artırım nedeniyle ise ticari kredilere %34,80 oranında temerrüt faizi işletilmesi gerektiği hesaplanmıştır.
Sonuç olarak mahkememizce itibar olunan bankacı bilirkişi kurulunun 09/06/2023 tarihli kök raporu ve 15/11/2023 tarihli ek raporu gerekçeli, denetime elverişli olup sözleşmelerin içeriğine ve Yargıtay uygulamasına uygun hesaplamaları içermektedir. Bilirkişi kurulunun anılan kök ve ek raporları inceleme konularını tek tek ele alan, sözleşme içeriğine uygun, tarafların her türlü itirazlarını olumlu veya olumsuz şekilde karşılayan ve çelişkiyi gideren nitelik taşımaktadır. Bu haliyle adı geçen bilirkişi kurulunun kök ve ek raporuna itibar etmeye engel bir hal yoktur. Bir başka deyişle, Mahkememizce itibar olunan bilirkişi kurulunun hazırlamış olduğu rapor ile uyuşmayan yönleri itibariyle münferiden rapor sunan bankacı bilirkişi raporuna itibar edilememiştir. Bu nedenle faize yönelik davalı vekilinin tüm itirazları karşılandığı gibi davalı vekilinin 29/11/2019 tarihli itiraz dilekçesinin aksine çelişkiler giderilmiş, yerinde inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi kurulu raporuna mevcut çelişkiler karşısında neden itibar olunduğu ise yukarıda açıklanmıştır.
Öte yandan temlik sözleşmesine göre gayrinakdi alacak dahi temlike konu edilmiştir.
Belirtmek gerekir ki gayrinakdi ve iade edilmemiş çeklerden dolayı yükümlülük tutarı temlik eden bankanın sorumluluğundadır. Bu miktarın ancak temlik eden banka tarafından talep edilebileceği kabul edilemez. Zira çek taahhüt bedeli öncelikle gayrinakdi alacak niteliğindedir. Taraflar arasında temlik sözleşmesinin gerçekleştiği ve bu kalemin temlik sözleşmesine konu edildiği ise açıktır. O halde çek taahhüt bedelinin, iade edilmemiş çeklerle ilgili yükümlülük tutarına ait olması ve temlik eden bankanın sorumluluğunda bulunması ise bedelin temlike konu olmasına engel teşkil etmeyecektir. Esasen temlik eden bankanın temlik alan ile yapmış olduğu sözleşme tarafları bağlayıcı nitelikte olup lehe ve aleyhe sonuç doğuracaktır. Davalı şirket, temlik alan ile temlik eden banka arasında kalan iç ilişki karşısında iç ilişkinin dışındadır. Davalı bu borcu ödemekle yükümlülüğünü zaten yerine getirmiş olacaktır. Zaten dava dışı temlik eden banka iradesi de bu yöndedir. O halde dış ilişki çerçevesinde davalı durumundaki şirket, adı geçen temlik sözleşmesi karşısında bu borcu ödeme yükümlülüğü altındadır.
Nitekim Yargıtay 19.HD 2016/13843E. 2018/82K.sayılı kararında da temlik alan varlık şirketinin, gayrinakdi çek taahhüt bedelini davalı borçludan talep edebileceği benimsenmiştir.
Yine Yargıtay uygulamasında da temlik alan şirketin, gayrinakdi alacağı temlik alması halinde takip ve talep edebileceği, temlik sözleşmesine konu olmaması halinde ise temlik eden davacı tarafından davanın takibinin gerektiği benimsenmektedir. Bu kabul dahi temlik alan davacı lehine bu kalem yönünden kabul kararı verilmesini gerektirir.
15 adet bankaya iade edilmemiş çeklerden kaynaklanan 30.450,00 TL'ye davalının yapmış olduğu itirazlarının iptali ile bu miktarın davalıdan tahsili ile davacı bankanın bir şubesinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay uygulamasında da benimsendiği üzere iade edilmemiş çeklerden kaynaklanan bedele yönelik davalının itirazlarının iptali dışında bu miktarların faiz getirmeyen bir hesapta depo olunması sözleşme içeriğine uygun olduğu gibi Yargıtay uygulamasında dahi benimsenen bir haldir. (Yargıtay 11.HD 2022/472E. 2023/3601K.sayılı kararı)
Bilindiği üzere İİK.m.67/f.2 hükmüne göre itirazın iptali davalarında davalı borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi karşısında borçlunun; takibinde haksız ve kötü niyetli olması halinde ise alacaklı tazminata mahkum edilir. Nitekim somut olayda nakdi alacak yönünden davalı borçlunun dava ve ayrıca talep konusu edilen ve toplamı 599.513,79TL toplam tutara haksız olarak itiraz ettiği anlaşılmıştır. Esasen bu miktar, harcı yatan ve İİK m.67/son gereği dava konusu olan taleptir. O halde Yargıtay uygulaması da dikkate alınarak bu miktarın %20'sine isabet eden icra inkar tazminatının davalıdan -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere- alınarak davacıya verilmesi gerekmiştir. Buna mukabil davacının takip yapmakta kötü niyeti anlaşılamadığından dolayı ve açık yasa hükme karşısında davalının kötü niyet tazminat talebinin ise reddi gerekir. Ayrıca dava konusu olan gayri nakdi çek taahhüt bedeli yönünden dava reddedilmiş olmakla ise ve talebin niteliği gereği davacının gayri nakdi çek taahhüt bedeli ile ilgili inkar tazminatı talebi reddolunmuştur. Yine ve yukarıda açıklandığı üzere talebin niteliği karşısında ise davalının kötü niyet tazminat talebi dahi reddedilmiştir.
Yapılan açıklamalar karşısında nakdi alacak yönünden; temlik alan davacının davasının kısmen kabulüne, ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı icra dosyasındaki;... numaralı krediye konu olan 466.221,81-TL asıl alacak; 20.300,24-TL işlemiş faiz; 1.015,01-TL ... numaralı kredili mevduat hesabına konu olan 49.760,07-TL asıl alacak; 5.195,79-TL işlemiş faiz; 259,79-TL BSMV ... numaralı krediye konu olan 49.044,55-TL asıl alacak; 7.653,59-TL işlemiş faiz; 62,94-TL BSMV olmak üzere toplam 599.513,79-TL alacağa yönelik davalının itirazlarının bu kısımlar yönünden iptali ile -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- bu kısımlar yönünden takibin aynen devamına, yukarıda belirtilen kurumsal ticari krediden kaynaklanan 466.221,81-TL asıl alacak tutarına yıllık %34,80 oranında temerrüt faizi ve tüm bu faizler üzerinden %5 gider vergisinin (BSMV); ayrıca yukarıda belirtilen ticari kredili mevduat hesabı ve kredi kartından kaynaklanan 49.760,07-TL asıl alacak ve 49.044,55-TL asıl alacak miktarlarına takip tarihinden itibaren yıllık %33 oranında temerrüt faizi ve tüm bu faizler üzerinden %5 gider vergisinin (BSMV) -icra dosyasındaki dava dışı diğer borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere-işletilmesine, hükmedilen toplam 599.513,79-TL alacağın %20'sine isabet eden icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile-icra dosyasındaki dava dışı diğer borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davacıya verilmesine, davacının takip yapmakta kötü niyetli olduğu anlaşılamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, gayrinakdi alacak yönünden; temlik alan davacının davasına konu edilen, ayrıca adı geçen icra dosyasına dahi konu olan 15 adet ve bankaya iade edilmemiş çeklerden kaynaklanan 30.450,00-TL'ye yönelik davalının itirazlarının iptali ile -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- bu miktarın davalıdan tahsili açısından, temlik eden davacı bankanın bir şubesinde açılacak ve faiz getirmeyen bir hesabına davalı tarafından depo edilmesine, davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, davalının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I.NAKDİ ALACAK YÖNÜNDEN;
1-Temlik alan davacının davasının kısmen kabulüne,
... 20. İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı icra dosyasındaki;
... numaralı krediye konu olan 466.221,81-TL asıl alacak; 20.300,24-TL işlemiş faiz; 1.015,01-TL BSMV
... numaralı kredili mevduat hesabına konu olan 49.760,07-TL asıl alacak; 5.195,79-TL işlemiş faiz; 259,79-TL BSMV
... numaralı krediye konu olan 49.044,55-TL asıl alacak; 7.653,59-TL işlemiş faiz; 62,94-TL BSMV olmak üzere toplam 599.513,79-TL alacağa yönelik davalının itirazlarının bu kısımlar yönünden iptali ile -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- bu kısımlar yönünden takibin aynen devamına,
2-Yukarıda belirtilen kurumsal ticari krediden kaynaklanan 466.221,81-TL asıl alacak tutarına yıllık %34,80 oranında temerrüt faizi ve tüm bu faizler üzerinden %5 gider vergisinin (BSMV); ayrıca yukarıda belirtilen ticari kredili mevduat hesabı ve kredi kartından kaynaklanan 49.760,07-TL asıl alacak ve 49.044,55-TL asıl alacak miktarlarına takip tarihinden itibaren yıllık %33 oranında temerrüt faizi ve tüm bu faizler üzerinden %5 gider vergisinin (BSMV) -icra dosyasındaki dava dışı diğer borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere-işletilmesine,
3-Hükmedilen toplam 599.513,79-TL alacağın %20'sine isabet eden icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile-icra dosyasındaki dava dışı diğer borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davacıya verilmesine,
4-Davacının takip yapmakta kötü niyetli olduğu anlaşılamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
5-Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
II.GAYRİNAKDİ ALACAK YÖNÜNDEN;
Temlik alan davacının davasına konu edilen, ayrıca adı geçen icra dosyasına dahi konu olan 15 adet ve bankaya iade edilmemiş çeklerden kaynaklanan 30.450,00-TL'ye yönelik davalının itirazlarının iptali ile -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- bu miktarın davalıdan tahsili açısından, temlik eden davacı bankanın bir şubesinde açılacak ve faiz getirmeyen bir hesabına davalı tarafından depo edilmesine,
Davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Davalının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
III-1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereği nakdi alacak için 599.513,79 TL üzerinden alınması gereken 40.952,78 TL harçtan, peşin alınan 7.320,95 TL ile 3.030,82 TL icra harcının mahsup edilerek 30.601,01 TL bakiye ilam harcının -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Gayrinakdi alacak için alınması gereken harç peşin alındığından başkaca bir harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından nakdi alacak için yatırılan 7.320,95 TL peşin harcın ve yine davacı tarafından gayri nakdi alacak için yatırılan 427,60 TL harcın -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından harcanan 483,00 TL tebligat posta masrafı, 44,40 başvuru harcı, 10.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.527,40 TL yargılama giderinden davanın kabul nispetine göre (%98)10.316,85TL yargılama giderinin -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Dava nakdi alacak yönünden kısmen kabul edildiğinden kabul edilen 599.513,79 TL nakdi alacak üzerinden yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 89.931,93 TL nispi vekalet ücretinin -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dava nakdi alacak yönünden kısmen reddedildiğinden red edilen 6.650,15 TL nakdi alacak üzerinden yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 6.650,15 TL nispi vekalet ücretinin temlik alan davacıdan ve temlik eden davacıdan müteselsilen tek olarak alınarak davalıya verilmesine,
Gayrinakdi alacak yönünden kabul nedeniyle yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 17.900,00TL maktu vekalet ücretinin -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından harcanan herhangi bir masraf olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
7-1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin ileride Bakanlıkça ödenmesi durumunda 6183 sayılı AATUHK hükümleri gereği %98 isabet eden 1.293,60 TL'nin -icra dosyasındaki diğer dava dışı borçlular nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak üzere- davalıdan, bakiye 26,40TL'nin ise temlik alan davacıdan ve temlik eden davacıdan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde davalı yönünden istinaf yasa yolu açık, red olunan kısım karşısında davacı yönünden kesin olmak üzere taraf vekillerinin huzurunda ve oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip