T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/279 Esas
KARAR NO: 2021/527
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 15/05/2019
KARAR TARİHİ: 09/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı, ... sözleşme tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığından davalı kiracı şirkete ... 27. Noterliğinden ...tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesini, aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğini ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, işbu ihtarnamelerin kiracı şirket yetkisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı kiracının, işbu ihtara rağmen borçlarını ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimleri kanuni süresi içinde yerine getirmediğinden Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesholduğunu, 6361 sayılı Yasanın 23. maddesi ve akdedilen FKS gereği Finansal Kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayan şirkete ait olduğunun amir olduğunu, yine aynı yasanın 31. ve 33. maddelerinde sözleşmenin feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğunun belirtildiğini, davalının sözleşme hükümlerine uymaması neticesi sözleşmenin fesh edilmiş olması, davalı ile arasındaki sürekli borç ilişkisini sona erdirdiğini ve davalının haksız zilyet durumuna düştüğünü, bu nedenle ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasından 06.05.2019 tarihli ihtiyati tedbir kararı alındığını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; sözleşmenin feshinin tespiti ile birlikte Finansal Kiralama Konusu Malların müvekkiline aynen iadesine, masraf ve ücreti vekâletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usule uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, kira bedeli, fer'i vb. borçların ödenmemesi-temerrüt sebebiyle finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalıdan istirdadı istemine ilişkindir.
Taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince sözleşme kapsamındaki malların davalıya teslim edildiği, kira vb. borcunun ödememesi üzerine sözleşmenin feshedilerek davalıya ihtar gönderildiği, ihtarın davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, malların davacıya teslim edilmediği hususları sabittir.
Finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri, mal teslim belgesi, proforma fatura, borç bildirim ve fesih ihtarı, tebliğ şerhi incelenmiş, ... 3.ATM ... D.iş sayılı dosyası celbedilerek incelenmiş, davacı lehine verilen tedbir kararı ile finansal kiralama sözleşmesine konu malların yed'iemin sıfatıyla ihtiyati tedbir isteyen davacıya teslimine karar verildiği, davanın yasal sürede açıldığı görülmüştür.
Dava konusu malların dava tarihindeki ikinci el rayiç satış değerinin bildirilmesi gerektiğine dair ara karar üzerine davacı vekilince ekspertiz raporu sunularak bildirilmiş, dava değerinin dosyaya sunulan kıymet taktir raporuna göre yeterli olduğu anlaşılmakla eksik peşin karar harcı bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yargılama sırasında davalı şirkete ulaşılamaması, bilinen adresine ve TK md 35'e göre ticaret sicil adresine yapılan tebligatların "böyle bir adres bulunmadığı" şerhiyle iade gelmesi, dolayısıyla TK md 35'e göre kapıya yapıştırma suretiyle ticaret sicil adresinde tebligat yapılma imkanının da, tebligatın yapıştırılabileceği kapı bulunmadığından mümkün olmaması, davalı şirket hakkında mahkememizce yapılan adres araştırma işlemlerinin ve yazışmalarının da sonuçsuz kalması, davalı şirketin adresinin meçhul olması nedeniyle, davalıya tebligatlar TK md 28 kapsamında ulusal gazetede ilan edilmek suretiyle yapılabilmiş ve taraf teşkili bu suretle sağlanabilmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun düzenlemesine göre; Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir (madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir (Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir (Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır (Madde 33/1).
Mahkememizce resen seçilen bankacılık ve finans uzmanı bilirkişi marifetiyle davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı ile davalı arasında finansal kiralama sözleşmesi yapılarak sözleşmeye konu malın davalı tarafa kiralandığı, sözleşmeye konu malların davalıya teslim edildiği, davalının sözleşme gereği ödemesi gereken 24.301,92 TL kira, 1.344,03 TL kira temerrüt faizi borçlarını ödemediği, bunun üzerine Beşiktaş 27. Noterliğinden 21.02.2019 Tarihli 04569 Yevmiye Numaralı İhtarnamesi tebliğ edildiği, 60 günlük süre içinde karşı tarafın edimini yerine getirmediği, malları da iade etmediği, 60 günlük yasal sürenin dolmasıyla sözleşmenin fesih olduğu, 6361 sayılı Kanuna ve sözleşmeye göre kiralanan malların mülkiyetinin davacıya ait olduğu, davalının kira borçlarını ödemede temerrüde düşmesi nedeniyle, sözleşme maddeleri ve 6361 s.Kanun hükümlerine göre sözleşmenin feshedilmesi ve malların mülkiyet sahibi davacıya iade koşullarının oluştuğu tespit edilerek bildirilmiştir.
Toplanan deliller, bilirkişi raporu ve yukarıda özetlenen yasal düzenlemelere göre, taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğinde ... tarih ... numara ile tescilli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu olan " 1 Adet 160'lık Granül Makinası (...), 1 Adet Yan Besleme Ünitesi (Yan Ekipman 2018 Model Seri No:...), 1Adet Kafadan Kesme Ünitesi (Yan Ekipman 2018 Model Seri No:...), 1 Adet ... Makinası (...-... Seri No:...)" ibaret malların davalıya teslim edildiği, davalının kira borçlarını ödemediği, ... 27. Noterliği'nden düzenlenen ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, ihtarda 6361 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik ile sözleşme gereği (satın alma hakkı bulunan sözleşme nedeniyle) 60 günlük süre tanınmış olduğu, ihtarnamenin davalıya finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen adresine tebliğe gönderildiği, ihtarnamenin 25/02/2019 tarihinde mahalle muhtarına teslim edildiği, keyfiyeti bildiren ihbarnamenin kapıya asıldığı ve en yakın komşusunun isim ve imzadan imtina etse de İİK md 68/b uyarınca tebliğin yapılmış sayılması gerektiği, ihtarın tebliğine rağmen borç ödenmediği gibi kiralananın da teslim edilmediği, sözleşmede davacı defter ve kayıtlarının delil kabul edileceğine dair delil sözleşmesi de bulunduğu, kira vb. sözleşmeden doğan borçların ödenmesinde davalının temerrüde düşmesi nedeniyle sözleşmenin fesih ve malın mülkiyet sahibi davacıya iadesi koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ve finansal kiralamaya konu malların davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜNE,
Taraflar arasında akdedilen 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğinde ...tarih ... numara ile tescilli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin konusu olan;
"1 Adet 160'lık ... Makinası (...), 1 Adet Yan Besleme Ünitesi (Yan Ekipman 2018 Model Seri No:...), 1 Adet Kafadan Kesme Ünitesi (Yan Ekipman 2018 Model Seri No:...), 1 Adet ... Makinası (...)" ibaret malların davalıdan alınarak davacıya iadesine,
2-... 3.ATM ... D.iş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Alınması gereken karar ve ilâm harcı olan 7.514,10-TL harçtan peşin alınan 1.878,53 TL harcın mahsubu ile 5.635,57- TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan ilk dava açma gideri (başvuru harcı ve peşin harç) 1.922,93-TL ile (5.281,87 TL posta-tebligat, ilanen tebligat masrafı, 600-TL bilirkişi ücreti ) 5.881,87-TL yargılama giderinin toplamı olan 7.804,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 14.400,00 TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/07/2021
Katip ...
Hakim ...