T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/330 Esas
KARAR NO: 2021/863
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 31/05/2019
KARAR TARİHİ: 08/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı finansal kiracı arasında ... tarih ve ... tescil sayılı ve ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan 1 Adet 2016 imal yıllı, ... Marka, ... mm, ... seri nolu, ... Otomatik Gaz Kontrollü ...Hassas Plazma Kesme Makinesi davalı finansal kiracıya teslim edildiğini, davalı finansal kiracının akde aykırı davranıp kira ödemelerini yapmaması üzerine fesih ihtarı keşide edildiğini ve verilen 60 günlük sürede de kira borçlarının ödememesi üzerine sözleşmenin fesih edildiğini, davalı sözleşmeye konu finansal kiralanan emtiaları müvekkili şirkete iade etmediğini ve kira borçlarını da ödemediğini, finansal kiralama konusu emtiaların 3. kişilerce veya bizzat kiracı tarafından kaçırılma ihtimalinin olduğunu açıklanan nedenler ile, 1 Adet 2016 imal yıllı, ... Marka, ... mm, ... seri nolu, Cnc Otomatik Gaz Kontrollü 260 A Hassas Plazma Kesme Makinesinin taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin 59/e maddesi mucibince teminatsız olarak ihtiyati tedbir yolu ile haksız olarak elinde bulunduranlardan geri alınarak müvekkili şirkete teslimine karar verilmesini, davalının haksız ve kötü niyetli zilyetliğine son verilerek müvekkili şirketin mülkiyet hakkının kabulü ve finansal kiralanan emtiaların aynen iadesine karar verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen ... tarih ve ... tescilli ... nolu finansal kiralama sözleşmesi, teslim tesellüm belgesi, fatura sureti, ... 27. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiyeli fesih ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya Makine Mühendisi ...'a ve finansal kiralama uzmanı SMMM ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 10.08.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle ve sonuç olarak; " Dava dosyası ile davacı şirkete ait ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda, nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; Davacı ... A.Ş ile davalı ... arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde; ... tarih ... tescil numaralı ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, Kiralamaların Konusunu; 1 adet 2016 model ... marka CNC Otomatik Gaz Kontrollu ... Hassas Plazma Kesme Makinası” oluşturduğu, söz konusu makinenin, 2. el olarak, sağlam, kullanılabilir olması şartıyla, güncel piyasa tayiç bedelinin dava tarihi olan 31.05.2019 itibariyle ise 200.000. TL olduğu, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında; davalı kiracının ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç; 8.709,78 TL Kira Borcu ve 478,24 TL Masraf Borcu olduğu, ihtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 08.04.2019 tarihi itibariyle davalıya ait Kira hesabının halen 17.419,56 TL Borçlu ve Masraf hesabının 1.962,93 TL Borçlu durumda olduğu, 31.05.2019 dava tarihi itibariyle ise temerrüt faizi hariç; Kira hesabının 26.129,34 TL Borçlu ve Masraf hesabının 1.962,93 'TL Borçlu durumda olduğu, Buna göre davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 38. Maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 44. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davacı vekilince beyan dilekçesi sunulmuştur.
Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın iadesi istemine ilişkindir.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... E., ... Karar sayılı dava dosyasında; davacı ...' nün konkordato başvurusunda bulunduğu, işbu davanın 03/04/2019 tarihinde açıldığı ve mahkeme ilamı celp edilerek yapılan incelemede taraf olarak ... A.Ş.' nin alacaklı yahut müdahil olarak dosyada herhangi bir taraf sıfatının bulunmadığı, Mahkemece konkordato başvurusu üzerine 03/04/2019 tarihinde 3 ay geçici mühlet kararının verildiği, 03/07/2019 tarihinde ek 2 ay süre ile geçici mühlet kararının uzatıldığı, nihayetinde yapılan yargılama sonucunda 17/07/2020 tarihinde konkordato projesinin tasdik edilerek talebin kabulüne karar verildiği, ancak tasdik kararının henüz kesinleşmediği, dosyanın halen istinaf aşamasında olduğu belirlenmiştir.
Davanın esasına geçilmeden evvel, davalı borçlu hakkında yürüyen konkordato davasının, eldeki davaya bir etkisinin olup olmadığının tartışılması ve açıklama yapılması zorunludur.
Konkordato; dürüst bir borçlunun, alacaklılarının belli bir çoğunluğu ile yaptığı ve ticaret mahkemesinin tasdiki ile hüküm ifade eden bir cebri anlaşma olup, bununla alacaklılar, borçluya karşı alacaklarının bir kısmından feragat ederler ve/veya borçluya borcunu ödeme konusunda belli bir süre verirler, borçlunun bu süre içinde, borcunun kabul edilen kısmını ödemekle borçlarının tamamından kurtulmasını sağlayan bir hukuki müessesedir. Konkordatonun amacı borçluyu borçlarından ve eğer iflas şartlarını taşıyorsa muhtemel bir iflastan kurtarmak, alacaklıların da belirli bir vadede ve/veya indirimle alacaklarını tahsil etmelerini sağlamaktır.
6361 Sayılı Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 3/1-ç) maddesinde; Finansal Kiralama: Bir finansal kiralama sözleşmesine dayalı olmak koşuluyla, bu Kanun veya ilgili mevzuatı uyarınca yetkilendirilen kiralayan tarafından finansman sağlamaya yönelik olarak bir malın mülkiyetinin kira süresi sonunda kiracıya devredilmesi; kiracıya kira süresi sonunda malın rayiç bedelinden düşük bir bedelle satın alma hakkı tanınması; kiralama süresinin malın ekonomik ömrünün yüzde sekseninden daha büyük bir bölümünü kapsaması veya finansal kiralama sözleşmesine göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerlerinin toplamının malın rayiç bedelinin yüzde doksanından daha büyük bir değeri oluşturması hâllerinden herhangi birini sağlayan kiralama işlemini ifade edeceği, 23/1. maddesinde; finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayan finansal kiralama şirketine ait olacağı, ancak, tarafların sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilecekleri düzenlenmiştir. Feshedilen finansal kiralama sözleşmesine konu mallar, kiralama şirketlerine ait olup bu mallar konkordato talep edilen kişilerin / şirketlerin mülkiyetinde değildir. Konkordato Mahkemesince verilen kararların şahsın malvarlığını koruyan tedbirler olduğu, finansal kiralama konusu malların, konkordato talep edene ait mallar olmadığı, hatta aktiflerin de dahi gözükmediği, ayrıca 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 23/1. maddesinde finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan finansal kiralama şirketine ait olduğu da açıkça düzenlendiğinden konkordato mahkemesinin finansal kiralamaya konu malları da kapsayacak şekilde karar vermesi anılan yasal nedenlerle mümkün değildir (İstanbul BAM 44. H.D. 2021/154 E., 2021/152 K.).
Bu itibarla, davacı ... A.Ş.' nin konkordato yargılaması sırasında taraf sıfatının olmaması, bu davaya alacaklı veya müdahil olarak dahi katılmaması, konkordato yargılaması sırasında davaya konu finansal kiralamaya konu mallar yönünden verilen bir kararın bulunmaması, eldeki davanın finansal kiralamaya konu malın iadesi davası olması ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunun 23/1.maddesi uyarınca finansal kiralamaya konu malların mülkiyetinin davacı finansal kiralayan şirkete ait olması, bu bağlamda davalı borçluya ait olmayan finansal kiralama konusu mallar yönünden konkordato davasının eldeki davayı etkileme imkanının bulunmaması karşısında yargılamaya kaldığı yerden devam edilerek esası incelenmiştir (İstanbul BAM 16. H.D. 2020/1829 E., 2020/1730 K.).
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca finansal kiralamaya konu malın teslim ve tesellüm belgeleri karşılığında davalının zilyetliğine bırakıldığı, davalı kiracının sözleşmenin ihlali hallerinde finansal kiralama konusu malları kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalı kiracının finansal kiralama konu malların kira borçlarını sözleşmede kararlaştırılan şekilde davacı kiralayana ödeyemediği, bu durumun ticari defterler üzerinde bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ile sübuta erdiği, kira bedellerini süresinde ödemeyen kiracıya Finansal Kiralama Kanunu gereğince yasal altmış (60) günlük süre içerisinde kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağına dair ... 27. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesinin tebliğ edildiği, fesih ihtarnamesinin finansal kiralama sözleşmesine uygun olarak davalı kiracıya tebliğ edilmesine rağmen kira borçlarının ödenmediği ve malların da teslim edilmediği, bu halde 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunun 31. maddesi hükmü uyarınca fesih koşullarının oluştuğu ve sözleşmenin fesih edilmiş olması nedeniyle anılan Kanunun 33. maddesi uyarınca finansal kiralamaya konu malın davacı kiralayan aynen iadesine karar verilmesi gerektiğinden davanın kabulü ile malın aynen iadesine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile;
1-Taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen ... tarihli, ... tescil numarası ile tescilli, ... tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti davacıya ait olan;
"1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... MM, ... SERİ NUMARALI, CNC OTOMATİK GAZ KONTROLLÜ, ... HASSAS PLAZMA KESME MAKİNESİ" adlı makinenin davalıdan alınarak davacıya aynen İADESİNE,
2-Kabul edilen dava değeri (200.000,00 TL) üzerinden alınması gereken 13.662,00 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 44,40 TL ve 5.321,10 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 8.296,50 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 44,40 TL peşin harç, 5.321,10 tamamlama harcı, posta ve tebligat masrafı 228,30 TL, bilirkişi ücreti 1.450,00 TL olmak üzere toplam 7.043,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille tensil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 22.450,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/12/2021
Katip
(e-imzalıdır)
Hakim
(e-imzalıdır)