T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/631 Esas
KARAR NO: 2020/725
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/10/2019
KARAR TARİHİ: 30/12/2020
İstanbul Anadolu 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/317 esas 2019/21 karar sayılı, 07/10/2019 tarihli yetkisizlik kararının kesinleşmesi sonucu mahkememize tevzi edilen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 5 adet satış faturasından kaynaklanan 2018 yılı cari hesap ekstresinde açıkça görüldüğü üzere, takip borçlusu davalı şirkete müvekkili tarafından 993.012,46 TL bedelinde ürün satılıp gönderildiğini, davalı şirketin farklı tarihlerde toplam 858.150,00 TL'lik ödemede bulunduğunu, müvekkil şirkete 134.862,46 TL tutarında bakiye borcu kaldığını, bu nedenle takip başlatılmışsa da haksız itiraz edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabülü ile davalı tarafça ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı şirketin %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usule uygun tebligata rağmen davaya yasal sürede cevap verilmemiştir.
Ancak davalı vekilince "tebliğin usulsüz olduğu" iddiasıyla sunulan, beyan dilekçesi mahiyetindeki cevap dilekçesinde ise özetle; müvekkilinin ithalat-ihracat yapan bir firma olduğunu, müvekkiline 2018 senesinde ... bir firma olan ... tarafından sipariş verilen 410 Adet ... marka büyük sanayi tipi araç lastiğinin davacının aracılığı ile ...Ltd. Şti. adlı firmadan müvekkilince satın alındığını, bu firmadan aldığı büyük araç lastiklerinin komisyonculuğunu yaparak müvekkili firma üzerinden ... alıcıya gönderildiğini, müvekkilinin ve ... firmanın sipariş adedinin 410 adet olduğu ve toplam tutarı 127.400 USD ödemesinin, anlaşma gereği EFT ve çek ile ödendiğini, müvekkilinin işbu normal ihraç edilen 410 adet lastik parasının tamamını davacı yana ödediğini, ihracata konu üç fatura bedelinin davacıya tamamen ödenmiş olduğunu, alacağa konu 410 adet lastiğe ilişkin gümrük beyannamesi düzenlendiğini ve adet olarak gerek konişmentoda, gerek gümrük beyannamesinde ve gerekse müvekkilinin sipariş adedinde aynı miktarların bulunduğunu, davacı yanın kendisinden talep edilen miktarı gümrükleyerek ...'deki alıcısına ulaştırdığını, ancak bu ihracat tamamlanıp tüm ödemeler davacı yana ödendikten bir süre sonra, davacı firmanın müvekkili firmayı arayarak "firmamız talep edilenden daha fazla "78 adet daha" araç lastiğini ...'e göndermiştir" diyerek, müvekkili firmanın haberi ve kusuru olmadan tamamen kendi kusur ve hataları ile gümrük beyannamesinde yazan miktara rağmen fazla gönderildiğini iddia ettiği bu lastiklerin fark fiyatını müvekkili şirketten davacının talep ettiğini, davacı yanca ...'e sözleşme-anlaşma-konişmento dışı gönderildiği söylenen fazla lastik sayısının 78 adet olduğunu, bu fazla gönderim nedeni ile ... alıcının kendi devlet gümrüğü ile sıkıntıya girdiğini ve 15.000 USD ... gümrüğüne ceza ödediğini müvekkiline bildirdiğini, davacı yanın basiretli tacir gibi davranmaması nedeni ile bu 78 adet lastiğin halen ... Gümrüğünde bekletildiğini ve ithal eden alıcı tarafın 15.000 USD ceza ödenmesine sebep olduğunu, üstelik bu fazla lastiklerin bedelini de ithalatçının müvekkiline ödemediğini, müvekkili şirketin de haklı olarak sipariş ve talep edilenden fazla gönderilen lastik bedellerinden sorumlu tutulamayacağından itiraz ettiğini, bunun üzerine davacının anlaşmaya aykırı olarak fiyat farkı ve 78 adet lastik faturası düzenlediğini, ancak davacının haksız düzenlediği faturaların müvekkili şirket muhasebecisi tarafından sehven ticari defterlere kaydedilmiş olduğunu, müvekkili firmanın davacının bu hata-kusur ve yanlışından haberinin, bilgisinin ya da ilgisinin bulunmadığını, davacı yanın kendi hatasını müvekkili firmaya yükleyerek haksız bir çıkar peşinde olduğunu belirterek tüm nedenlerle davacı tarafın haksız açmış olduğu iş bu davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, ticari ilişki kapsamında cari (açık) hesap (fatura) alacağına dayalı alacak için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
... 37. İM. ... Esas takip dosyası getirtilerek incelendiğinde, cari hesap alacağına dayalı başlatılan takibe davalı borçlunun süresinde itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu görülmüştür.
Davalı vekilince dava dilekçesi tebliğindeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığı ileri sürülmüşse de, incelenen vekaletnamesinde bulunan yetkili ...'ın imzası ile tebligattaki isim ve imzanın gözle görülür şekilde aynı olduğu tutanağa da geçirilerek, bu iddiaya itibar edilmemiş ve imza bilirkişi incelemesi yapılmamıştır.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, takip dosyası, takip dayanağı açık hesabın kaynağı faturalar, taraflar arasında akdedildiği tarafların kabulünde olan yazılı sözleşme, sipariş formları, fiyat teklifi, vergi levhası, açık hesap dökümleri, sunulan e-posta yazışmaları incelenmiş, tarafların ilgili dönem ticari defter ve kayıtları üzerinde mali bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmıştır.
Taraflar arasında, davalının ...'e ihraç edeceği 410 adet büyük araç lastiği alımı konusunda akdi ilişki kurulduğu, bu malların (iç lastikleriyle birlikte) davacı tarafından iki ayrı faturayla faturalandırılmış olduğu, davacının lastikleri doğrudan gümrüğe teslim ettiği, ancak satış konusunda anlaşılan ve gümrük beyannamesinde beyan edilen 410 adet lastikle birlikte fazladan 78 adet daha lastiği gümrüğe teslim etmiş olduğu, lastiklerin tamamının ...'e ihraç edilmiş olduğu, davalının anlaşılan 410 adet lastiğin ve iç lastiklerinin bedelini fatura karşılığı davacıya ödemiş olduğu tarafların kabulünde olup uyuşmazlık, davacının 78 adet (davalı iddiasına göre sipariş dışı-fazladan) teslim ettiği lastik bedeliyle birlikte, davalıya düzenlediği fiyat farkı faturalarının bedellerini davalıdan talep hakkı olup olmadığı, takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacak tutarı ve davalının temerrüdü olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Davacı vekilince sunulan ve taraflar arasındaki akdi ilişki kapsamında davalıya düzenlenen 5 adet faturanın incelenmesinde, faturaların tümünde davalı şirketin teslim alan olarak kaşe ve imzasının bulunduğu, 11/06/2018 tarihli ve 12/06/2018 tarihli iki adet faturanın satılan 410 adet lastik ve bunların iç lastiklerinin bedellerine ilişkin olduğu, diğer üç adet faturanın birinin (14/07/2018 tarihli .... no.lu) 78 adet lastik satış bedelini içerdiği, kalan iki faturanın ise birinin 12/06/2018 tarihli fiyat farkı faturası olduğu, birinin 31/07/2018 tarihli fiyat farkı faturası olduğu görülmüştür. Davacının 410 adet lastik satışına ilişkin iki satış faturasından ayrı olarak 83.902,72 TL fiyat farkı faturası düzenlediği, sonraki 78 adet lastik satışı için de 7.817,50 TL fiyat farkı faturası düzenlediği anlaşılmakta olup, taraflar arasında akdedilen sözleşmede fiyat farkı alınacağına dair bir hüküm bulunmamakta ise de, davacı vekilince sunulan e-postalarda "Mısır'dan ihraç edilen lastiklerle ilgili %6 fiyat farkı faturası düzenleneceğine" ilişkin yazışmalar olduğu, ayrıca davacının düzenlediği mal satış faturalarında "gününde ödenmeyen faturalara aylık %6 vade farkı uygulanır" notunun bulunduğu görülmektedir.
Dosyaya sunulan ve incelenen gümrük beyannamesi ve eklerinde, 410 adet lastiğin davalı ...Ltd.Şti tarafından 13/06/2018 tarihinde ...'e ihraç işlemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Tarafların 2018 yılı ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle alınan mali bilirkişi raporunda özetle; her iki tarafın ticari defterlerinin noter tasdikleri süresinde yapılmış ve usule uygun kayıtları yapılmış durumda yani sahibi lehine delil teşkil eder mahiyette olduğu, davacının düzenlediği ve (lastik satışına ilişkin bedelinin ödendiği tarafların kabulünde olan faturalar dışında kalan) ihtilaf konusu 3 adet açık faturanın her iki taraf defterlerinde aynı şekilde kayıtlı olduğu, takip dayanağı alacağın kaynağı olan bu üç adet faturanın bedelinin ödenmemesi nedeniyle, davalı ticari defterine göre davacıya 134.862,46 TL borçlu göründüğünün davalı defterinde kayıtlı olduğu, her iki taraf defterindeki kayıtların birbiriyle mutabık olduğu, davacının davalıdan üç fatura karşılığı takip tarihi itibariyle 134.862,46 TL alacaklı olduğu tespit edilerek bildirilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin, faturaların, ticari defter ve açık hesap kayıtlarının, çek giriş-çıkış bilgilerinin incelenmesi neticesinde, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre bir parti ve 410 adet lastik satışı için anlaşıldığı, bu satışın iki fatura ile faturalandırıldığı, davacının düzenlediği tüm faturaların ve davalının tüm ödemelerinin her iki taraf ticari defterlerinde birebir ve aynen kayıtlı olduğu, 410 adet lastik satışına ilişkin ilk iki faturanın bedelinin davalı tarafından davacıya tamamen ödenmiş olduğu, davacının bedelini tahsil edemediği üç faturasından bir tanesinin 78 adet lastik teslimine ilişkin ve davalının kaşe-imzasını da içeren fatura olduğu, diğer iki faturanın ise fiyat farkı faturası olduğu, her ne kadar karşılıklı iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmede taraflar yüklendiği-taahhüt ettiği edimden fazlasını kabule zorlanamaz ise de, davalı tarafından bu faturalara 8 günlük yasal sürede itiraz ve iade yapılmayarak ticari defterlerine aynen kaydedilmiş olduğu, dolayısıyla davalının ticari defterlerinin fatura/borç kayıtları yönünden kendi aleyhine delil teşkil eder mahiyette bulunduğu, fiyat farkı uygulanacağı kaydını içeren mal satış faturalarını davalının tüm faturalar gibi itirazsız ticari defterlerine kaydetmiş durumda olduğu, davalı vekilince davacı faturalarının muhasebeci tarafından sehven kaydedildiği şeklindeki itirazının ise, basiretli tacir davranışı kapsamında faturalarının ön kontrolünü yaparak defter ve beyanlarına yansıtması gereken davalı tacir şirketin borçtan kurtulmasını sağlayacak mahiyette olmadığı, yasal sürede itiraz edilmeyen faturaların içerik itibariyle kesinleşmiş durumda olduğu, davacının alacağını kesin delil haline gelen birbirine tamamen mutabık ticari defter kaydı ve imzalı fatura delilleriyle ispatlamış olduğu anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde asıl alacak yönünden davanın kabulüne ve takibin (talepnamedeki gibi takip sonrası yasal faiz işletilmek suretiyle) devamına karar vermek gerekmiş, faturalarda veya sözleşmede kesin vade bulunmamakla takip öncesi davalının temerrüde düşürüldüğü de ispatlanamadığından, işlemiş faiz kısmı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalının ... 37.İcra Müdürlüğü ... Esas takip dosyasına itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin yalnız 134.862,46-TL asıl alacak yönünden takip sonrası yasal faiz işletilmek suretiyle aynı koşullarda devamına, fazla istemin reddine,
Kabul edilen alacağın %20'si oranında 26.972,49-TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-Reddedilen kısım yönünden davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 16.761,93-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan ilk dava açma gideri 1.673,61-TL, posta ve tebligat masrafı 171,00-TL, bilirkişi ücreti 700,00-TL olmak üzere toplam 2.544,61-TL yargılama giderinin kabul/ret oranına göre 2.519,16-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Alınması gerekli 9.212,45-TL karar ve ilâm harcından peşin alınan 1.629,21-TL harcın mahsubu ile 7.583,24-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
8-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan reddedilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 33,25-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...