T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/635 Esas
KARAR NO: 2020/672
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 19/11/2019
KARAR TARİHİ: 23/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlusu ... (...) olan 40.000,00-TL bedelli, 30/05/2018 keşide tarihli 1 adet senedin müvekkili banka şubesinde kaybolduğunu, davaya konu senedin müvekkili banka şubesi tarafından alınan senedin üzerinde müvekkili bankanın hak sahibi olduğunu, senedin hamilin istemi dışında elden çıkması nedeniyle ibrazının olanaksız bulunması, iptal isteminde bulunan şahsın senette yer alan hakkın varlığını sürdürüyor olması, senedin yitirildiği ya da bunun meydana çıktığı anda hak sahibi olan kişinin iptal isteminde bulunması, ticaret kanununda yalnızca kıymetli evrakın iptali hususu düzenlendiğinden iptali istenen evrakın kıymetli evrak olması ve senedin yitirilmesinin geçici değil sürekli nitelik arz etmesi gerektiğini, tüm bu koşuların söz konusu olayda gerçekleştiğini, müvekkili bankanın mağduriyetine neden olacağından vekil olan banka adına senedin iptalini talep etmek ve olabilecek zararları engellemek için öncelikle senedin ibrazı halinde ödenmemesini, teminen ihtiyati tedbir kararına hükmedilmesini, açıklanan nedenlerle davanın kabulünü, dava konusu senedin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasını yargılama neticesinde dava konusu bononun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Davaya konu bono sureti ve senet tevdi bordrosu celp edilmiş, incelenmiştir.
Davacı vekilinin talebi yerinde görüldüğünden tensip kararı ile davaya konu bono hakkında ödeme yasağı konulmuş, TTK 762. madde gereğince Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar yaptırılmıştır.
Dava, kıymetli evrakın ziyaı nedeniyle açılan bono iptali istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunun Uygulanacak Hükümler başlıklı 778. maddesinin 1. fıkrasında "Bononun niteliğine aykırı düşmedikçe: (ı) İptale dair 757 ilâ 765. maddeler ... bonolar hakkında da geçerlidir" şeklinde iptale ilişkin yasal hükümlere atıf yapılmıştır.
F) İptal
I - Önleyici önlemler
MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
III - Poliçeyi eline geçirenin bilinmemesi
1. Dilekçe sahibinin yükümlülükleri
MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
2. İhtar
a) İçeriği
MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.
b) Süreler
MADDE 761- (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır.
c) İlan
MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.
V - İptal kararı
MADDE 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Tüm dosya kapsamından; Davacının, kaybolan bononun esas içeriği hakkında bilgi verdiği, bono suretini ve tevdi bordrosunu dosyaya sunduğu, bononun davacı elinde iken ziyaa uğradığına dair yapılan açıklama ve sunulan delillerin yeterli olduğu, usulüne uygun olarak yapılan ilanlara rağmen bono ile ilgili mahkememize yasal süre içinde herhangi bir başvurunun yapılmadığı, dosya kapsamından davacı bankanın iptali istenen bonoyu tahsil cirosu ile devraldığı ve vekil hamil sıfatına sahip olduğu, tahsil cirosu, senedin bedelinin tahsili ile buna bağlı hakları koruyucu işlemleri yapmaya yönelik temsil yetkisinin kıymetli evraka özgü bir görünüş şekli olduğundan, vekil hamil konumundaki bankanın üçüncü şahıs elindeki senedin iadesini talebe veya zayi nedeniyle iptalini istemeye hakkının bulunduğu, bu durumda, davacının kıymetli evrakın iptali davası açmasında hukuki yararının bulunduğu (Yargıtay 11. H.D. 2019/9880 Esas, 2018/2363 Karar) gözetilerek davanın kabulü ile bononun iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın KABULÜ ile;
Davaya konu düzenleyeni ...- ... olan, 30/05/2018 düzenleme tarihli, 31/08/2019 vade tarihli, 40.000,00 TL bedelli 1 adet bononun davacı hamilin elinde iken ziyaa uğradığından TTK 778/1-ı maddesi yollamasıyla TTK 757 ila 765 maddeleri uyarınca ziyaı nedeniyle İPTALİNE,
2-Alınması gereken 54,40-TL harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davanın niteliği gereğince yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-HMK 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde kullanılmayan ve artan bakiye gider avansının resen davacıya veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/12/2020
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)