T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/663 Esas
KARAR NO: 2021/663
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 29/11/2019
KARAR TARİHİ: 15/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müflis şirketin, ... 1.ATM'nin... Esas sayılı dosyasından 06.11.2018 tarihinde iflasına karar verildiğini, ... 1.İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyası açıldığını, müflis şirketle imzalanan 09.05.2016 tarihli Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesinin, 12.3 maddesi gereğince süre verilmeksizin ve tazminatsız olarak tek taraflı olarak ... 21. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile fesih edildiğini, sözleşme konusu araçların yakalama kayıtları nedeniyle trafikten men edilerek yed'ieminlere teslim edildiğini, müflis şirket tarafından teslim tarihleri dikkate alınarak fatura düzenlenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen müflis şirketin faturaları düzenlememesi üzerine müvekkili şirket tarafından... tarih ... nolu 11.993,90 TL bedelli iade faturası düzenlendiğini, müvekkili şirketin kiraladığı araçların aylık kira bedellerini peşin ödediğinden, kiralık araçların kullanılamadığı tarihlerle ilgili olarak müflisten 11.993,90 TL alacaklı olduğunu, ... 1. İflas Dairesi Müdürlüğünden alacaklarının kayda alınmasının talep edilmesine rağmen iflas idaresi tarafından taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olarak reddedildiğini belirterek, müvekkilinin alacağının iflas masasına kaydına, yargılama giderlerinin ve ücreti vekâletin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İflas idaresine yapılan tebligata rağmen davaya yasal sürede cevap verilmemiş olup, davalı iflas idaresi vekili sunduğu beyan dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz, görevsiz olduğunu, dava şartı arabuluculuğa başvurulmadan açıldığını, eksik harç bulunduğunu, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, zamanaşımına uğradığını, öncelikle bu nedenlerle davanın usulden ve zamanaşımından reddine karar verilmesi gerektiğini, kesin hüküm ve hukuki yararın bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, müflis şirket hakkında ... 1. ATM ... E. ... K. sayılı 06.11.2018 tarihli ilamı ile iflas kararı verildiğini, kararın hali hazırda kesinleşmediğini, müflis şirketin iflasının ... 1. İflas Müdürlüğü'nün ...iflas sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, işbu iflas sayılı dosyası ile yapılan sıra cetvelinin 20.11.2019 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, alacağın resmi bir hesaplama ve yargılama yapılmadan, sadece davacının beyanı ile masaya alacak olarak kaydedilmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla işbu belirsiz alacağa dayanan davanın, diğer masa alacaklarının hak kaybına sebebiyet vermemesi için reddi gerektiğini belirterek, haksız ve yasal dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz yoluyla alacağın iflas masasına kayıt kabulü talebine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun ''Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri'' başlıklı 235. maddesidir.
Uyuşmazlık, akdedilen yazılı uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile müflis şirketten birden fazla araç kiralamış olan davacı şirketin, fesih öncesi sözleşme gereği peşin ve müflis şirketin düzenlediği faturalara istinaden ödemiş olduğu kira bedellerinden, sözleşmeyi feshederek araçları teslim ettikten sonraki döneme isabet eden kısımları, müflis şirkete düzenlemiş olduğu iade faturaları kapsamında müflis şirketten iade isteyip isteyemeyeceği, bu tutarın iflas masasına-sıra cetveline kayıt talebinin kabul edilebilir olup olmadığı konularında toplanmaktadır.
Taraf vekillerince sunulan ve bildirilen deliller toplanmış, 09/05/2016 tarihli uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ve ekleri, noter ihtarı, araç teslim tutanakları, yakalama tutanakları, davacının iade faturaları, ... 1 ATM ...E iflas dava dosyası, iflas kararı, iflas tasfiyesini yürüten ... 1.İflas Dairesi ... İflas dosyasından alınan yazı cevapları ve ekleri, davacının alacak kayıt başvurusu ve ekleri, red kararı, tebliğ evrakı, sıra cetveli ve ilanları incelenmiştir.
Davalı iflas idaresi vekilinin yasal süre geçtikten sonra sunduğu cevap dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçesiz ve matbu nitelikteki usuli itirazlarının tümü (görev-yetki-dava şartı arabuluculuk-harç eksiği-kesin hüküm-hukuki yarar) yerinde olmadığından, dava şartları eksikliği bulunmadığından, kayıt kabul davaları maktu harca tabi olduğundan, dava şartı arabuluculuğa tabi olmadığından, müflis şirketin faaliyet merkezi adresi itibariyle mahkememiz görevli ve kesin yetkili olduğundan reddedilmiş, gerekçesiz zamanaşımı def'i ise yasal sürede cevap dilekçesiyle ileri sürülmediğinden değerlendirilmemiştir. (Ön inceleme celsesinde 5 yıllık zamanaşımı içinde dava açıldığından reddedilmişse de cevap süresinin yasal süreden sonra verilmiş olduğu tespit edilmiştir.)
... 1 ATM ... E dosyasından verilen konkordato talebinin reddi-06/11/2018 tarihinde iflasının açılması kararının İstanbul BAM 17.HD'nin 2019/221 E 2019/886 K sayılı temyiz yolu açık kararıyla istinaf istemlerinin reddedildiği, kararın henüz kesinleşmemiş durumda olduğu, İstanbul 1.İflas Dairesinden alınan yazı cevabı ve eklerine göre, tasfiyenin adi usulde ve münferiden yetkili olan iflas idare memurlarınca yürütüldüğü, davacının 149.sıraya alınan 11.993,90 TL alacağın sıra cetveline kaydı talepli başvuru dilekçesi üzerine talebin 09/09/2019 tarihli iflas idaresi kararıyla "cari hesapta kayıtlı olmadığından yargılama gerektirdiğinden" reddine karar verilmiş olduğu, red kararının davacıya (alınan barkod PTT sorgusuna göre) 25/11/2019 tarihinde (e-tebliğ yoluyla) tebliğ edildiği, ilk sıra cetvelinin 20.11.2019 tarihli ulusal Star gazetesinde ve 26/11/2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiş olduğu, davacının kayıt başvurusu sırasında verilecek kararın tebliği için gider avansı yatırmış olduğu, bu nedenle hak düşürücü sürenin red kararı tebliğ tarihinden başlatılması gerektiği, 25/11/2019 tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içinde davanın 29/11/2019 tarihinde açılmış olduğu tespit edilmiş ve anlaşılmıştır.
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ile müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, davalı iflas idaresi vekilince müflis şirketin ticari defter belge ve kayıtlarının tutulduğu bildirilen dava dışı ... AŞ'ye de inceleme günü ayrıca tebliğ edilmiş, anılan şirketçe defter-kayıtların çok kapsamlı olduğu bildirilerek yerinde inceleme yoluyla adreste incelenmesinin talep edilmesi üzerine bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmişse de, mali bilirkişiden alınan ve sadece davacının ibraz ettiği ticari defter tespitlerini içeren kök raporda "dava dışı şirket tarafından defter ve kayıtların ibraz edilmediğinin" bildirilmesi üzerine, yerinde inceleme için yeniden gün belirlenerek davalı iflas idaresi vekiline ve dava dışı şirkete HMK md 222 kapsamında yerinde inceleme gününde kayıtlar ibraz edilmezse ibrazdan kaçınmış sayılacakları ve davacının beyanlarına itibar edilerek mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiş, bu aşamadan sonra müflis şirket kayıtlarının ibrazı bu suretle sağlanmıştır.
Mali bilirkişiden alınan kök ve ek raporda özetle; "davacı şirketin incelenen ticari defter ve kayıtlarının açılış-kapanış onayları, e-defter beratları süresinde alınmış ve muhasebe usul ile esaslarına uygun tutulmuş yani sahibi lehine delil teşkil eder mahiyette olduğu, davacının müflis şirketten sözleşme ile kiraladığı araçlara ilişkin Ağustos/2018 ayı kira bedellerini müflis şirketin gönderdiği fatura üzerine peşin ödemiş olduğu, ancak daha sonra sözleşmenin feshedildiği ve araçların iade-teslim edildiği, peşin ödenmiş Ağustos/2018 kira bedellerinden araçların teslim tarihinden sonraki tarihlere isabet eden kısımla ilgili davacının düzenlediği iade faturası olan e-faturanın davacı şirket ticari defterinde de müflis şirketin ticari defterinde de birebir ve aynen kayıtlı durumda olduğu, müflis şirketin ticari defterinde, araçların davacı tarafından teslim edildiği tarihten sonraki döneme ilişkin olarak 28.12.2018 tarihli OGS kontör açıklamasıyla davacıya düzenlenen fatura ile, davacı şirketin 3.143,75 TL borçlandırılmış göründüğü, ancak davacının araç teslim tarihinden sonraya ilişkin olan bu borçtan davacının sorumlu tutulamayacağı, iflas tarihi itibariyle davacının iade faturasından kaynaklanan 11.993,90 TL alacağı olduğu tespit edilerek bildirilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen uzun dönem araç kiralama sözleşmesinin incelenmesinde, md.5'te "aylık kira bedellerinin, kiralayan şirketin ayın ilk gününde düzenleyeceği faturası üzerine, kiracı tarafından her ayın 5. günü peşin olarak ödeneceği", md.12.3'te "taraflardan herhangi biri ticari faaliyetini tatil eder/durdurur veya durdurma tehdidi bulunursa, malvarlığında önemli bir değişiklik meydana gelirse, iflas ederse, aciz haline düşerse, iflasın ertelenmesi talebi ile mahkemeye başvurursa, ticari faaliyetlerini tasfiye ederse veya konkordato ilan ederse ya da bu hallerden birinin gerçekleşme tehdidi bulunursa, işletmesinin tümü veya bir kısmı için tasfiye memuru veya kayyum atanırsa veya atanma tehdidi bulunursa, diğer taraf sözleşmeyi süre vermeksizin ve herhangi bir tazminat yükümlülüğü olmaksızın tek taraflı olarak feshetme hakkına sahip olacaktır" hükümlerinin yer aldığı görülmüştür.
Dosyada mevcut kira, OGS ve iade faturalarının incelenmesinde, davacının çerçeve sözleşme niteliğindeki uzun süreli araç kiralama sözleşmesi eki özel şartlarla 24 ay veya 36 ay süreyle farklı tarihlerde müflis şirketten kiraladığı 13 araçla ilgili olarak, müflis şirketin düzenlediği 01/08/2018 tarihli e-fatura ile Ağustos/2018 dönemine ilişkin toplam (KDV dahil) 27.507,98 TL kira bedellerini talep ettiği, sözleşmeye uygun şekilde davacı şirketin bu kiraların tamamını müflis şirkete ödemiş olduğu, müflis şirketin bu sırada (celbedilip incelenen) ... 1 ATM ... E dosyasında lehine verilmiş mühlet kararlarıyla konkordato sürecinde olduğu, sözleşmenin 12.3 maddesinde yer alan açık hüküm nedeniyle davacının sözleşmeyi derhal ve tek taraflı fesih hakkına dayanarak 07/08/2018 tarihli noter ihtarıyla feshettiği, feshin haklı fesih niteliğinde olduğu, kiralanan araçların müflis şirkete ve rehin alacaklısına Ağustos/2018 ayının farklı günlerinde teslim/iade edildiğine dair araç teslim belgelerinin, ayrıca bazı araçlara icra müdürlüğünün yakalama müzekkereleri nedeniyle kolluk kuvvetlerince davacı nezdindeyken el konulduğuna dair yakalama tutanaklarının da davacı tarafça dosyaya sunulduğu, davacının bu nedenle araçlardan 11 adedine ilişkin olarak, Ağustos/2018'de yararlanamadığı sürelere isabet eden peşin ödediği kiralara ilişkin iade faturası düzenleyerek müflis şirkete gönderdiği, müflis şirketçe ticari defterlere bu iade faturasının itirazsız kaydedilmiş durumda olduğu; ayrıca araçların teslim/iade tarihinden sonraki döneme ilişkin OGS ücretine dair müflis şirketçe bir adet fatura düzenlenerek davacı şirkete gönderilmişse de, davacı şirketin bu faturaya ilişkin de "araçların müflise teslim tarihinden sonraki tarihlere ilişkin OGS ücreti istendiğinden" iade faturası düzenleyerek müflis şirkete gönderdiği, müflis şirket ticari defterlerinde OGS ücretine ilişkin davacının iade faturası kayıtlı değilse de, davacı kiracının araçları iade ettiği tarihten sonraki dönemlere ilişkin OGS ücretlerinden sorumlu tutulmasının sözleşme gereği mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu tespitleri hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı kiracının müflis şirketle olan uzun süreli araç kiralama sözleşmesini, kiralayan şirketin ödemelerini tatil etmesi anlamına gelen konkordato ilanı nedeniyle sözleşmenin 12.3 maddesi kapsamında derhal ve tek taraflı heshetmesinin haklı fesih niteliğinde olduğu, bu nedenle fesih sonrası iade ettiği araçlara ilişkin Ağustos/2018 tarihinde peşin ödemiş olduğu kiralardan, araçlardan yararlanmadığı süreye isabet eden kira ödemelerinin iadesi talebi niteliğindeki iade faturasının müflis şirket defterinde de kayıtlı olmakla, itirazsız kabul edilen iade faturasının içerik itibariyle kesinleştiği, davacının sahibi lehine delil teşkil eder mahiyetteki ticari defter kaydının böylelikle HMK md 222 kapsamında kesin delil haline geldiği, davacının iade faturasından kaynaklanan açık hesap bakiye alacağının sahibi lehine delil teşkil eden mahiyetteki ticari defter kayıtlarıyla ispatlanmış olduğu, alınan kök ve ek bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, müflis şirket ticari defterlerindeki müflis aleyhine kayıtla ve diğer delillerle davacının alacağını ispatladığı anlaşıldığından, davacının kayıt kabul davasının bilirkişi raporuyla tespit edilen ve müflis şirket ticari defterinde de kayıtlı olan, davacının düzenlediği iade faturasında yer alan tutar üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile,
Davacının 11.993,90-TL (kayıt no ... olan) alacağının müflis şirketin ... 1.İflas Dairesi 2018/16 İflas sayılı dosyasında sıra cetveline kaydı suretiyle iflas masasına kabulüne,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 59,30-TL olup, peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan (başvuru+peşin harç) 88,80 TL ilk dava açma gideri, 128,50-TL posta ve tebligat masrafı, 1.300,00-TL bilirkişi ücreti toplamı olan 1.517,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan avansın karar tebliğ giderlerinden sonra kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 10 GÜN içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/10/2021
Katip
Hakim