T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/688 Esas
KARAR NO: 2022/169
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 11/12/2019
KARAR TARİHİ: 04/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; müflis şirkete ait ... ... plaka sayılı aracı müflis şirketle anlaşarak satın aldığını, ilgili aracın satış bedelini 22.05.2018 tarihinde ... Bankasından gönderdiğini, makbuzda 7.880,18 Euro karşılığı 43.300,01 TL parayı açıklama kısmında "... ... plaka sayılı aracın satış bedeli" olduğunu gösterir şekilde müflis şirket hesabına gönderdiğini, bu aracın üzerinde ... Bankasının ipoteği olduğundan noter devir işlemlerinin yapılamadığını, satıcı şirket tarafından araç kendisine teslim edilmesine rağmen devir yapılmadan satıcı şirketin iflasına karar verilmesi üzerine iflas idaresince aracın kolluk marifetiyle kendisinden geri alındığını, satın aldığı aracın kendisine ait olduğunu, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ... Bankası A.Ş tarafından aracın ihale usulü satışa çıkartıldığını, bu nedenle daha fazla mağduriyetinin oluşmaması amacıyla ... Plaka sayılı aracın satılmaması için araca tedbir konulmasını talep ettiğini, aracın veya ödediği bedelin kendisine iade edilmemesi nedeniyle iflas masasına kayıt talebinin ... 1. İflas masasının ... iflas sayılı dosyasının 09.09.2019 tarihli kararı ile reddedildiğini, bu karar ve sıra cetvelinin kendisine tebliğ edildiğini, iflas masasının alacak kayıt talebinin reddi kararını kabul etmediğini, 15 gün içinde dava açmak zorunda kaldığını belirterek, alacağının iflas masasına kaydına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yasal sürede davaya cevap verilmemiş olup, davalı iflas idaresi vekilince sunulan beyan dilekçesinde özetle; Davacı tarafın sunmuş olduğu dava dilekçesinde iddia etmiş olduğu hususların yasal dayanaktan yoksun, somut bir delile dayanmayan ve tamamen soyut iddialardan ibaret olup, bu beyanlara itibar edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın iddia etmiş olduğu hususları ispat yükü altında olduğunu, müflis şirketin iflasının ... 1. İflas Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, davacı tarafça iflas dosyasına başvuru yapılan alacak kalemlerinin sadece davacı tarafın beyanlarından ibaret olması nedeniyle, sadece davacının beyanı ile masaya alacak olarak kaydedilmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla diğer masa alacaklarının hak kaybına sebebiyet vermemesi için reddi gerektiğini, iflas idaresinin red kararının yerinde olduğunu belirterek, dava şartı arabuluculuğa başvurulmaksızın görevsiz ve yetkisiz mahkemede, eksik harç yatırılarak, hak düşürücü süreden sonra ve zamanaşımından sonra açılan davanın öncelikle usulden reddine, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, İİK md 235 hükümlerine göre, iflas sıra cetveline kaydı reddedilen alacağın kaydına karar verilmesi talebine ilişkindir.
Dava dilekçesinde dava konusu alacak kaydı talebinin kaynağı olan araca tedbir konulmasına dair talep, mahkememizce gerekçeli ara karar yazılmak suretiyle reddedilmiştir.
... 1. İflas Müdürlüğü ile yazışma yapılmış, tasfiyenin adi usulde ve görevlendirilen iflas idare memurları tarafından yürütüldüğü bildirilmiş, davacının kayıt başvurusu, sıra cetveli, red kararı, tebliğ belgesi gönderilmiş, davacının vergi mükellefiyet kayıtları, müflis şirketle akdettiği üyelik sözleşmesi, elektronik ortamda katıldığı araç satış ihalesine ait kayıt ve belgeler,... plakalı aracın takyidatlı trafik tescil kayıtları, araç fotoğrafları, dava dışı bankanın rehin kayıtları, ... Bankası ödeme dekontu aslı, ... 1 ATM... E dava dosyası Uyap kayıtları celbedilerek incelenmiş, dava dışı...AŞ. ile yazışmalar yapılarak müflis şirketin ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yerler araştırılmış, sonrasında müflis şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek rapor alınmıştır.
Davalı iflas idaresi vekilince ileri sürülen dava şartı itirazları yerinde olmadığından, ilk itiraz ve def'ileri de yerinde olmadığı gibi yasal sürede cevap dilekçesiyle ileri sürülmediğinden, ön inceleme celsesinde ara kararla reddedilmiştir.
Dava konusu alacağın dayanağı olan aracın iflas dairesinden celbedilip incelenen trafik tescil kaydında, dava dışı ... Bankasının 07/09/2016 tarihli rehin hakkının kayıtlı olduğu, bu şerhin-rehin kaydının ise, davacının elektronik ortamda düzenlenen ihaleyle aracı satın aldığını ileri sürdüğü tarihten önce konan rehin olduğu ve ihaleden çok önce aracın trafik kaydına işlenmiş durumda olduğu görülmüş, davacının ise (müflis şirket rehinli aracı satışa çıkarmasına rağmen davacının da aracın trafik kaydında takyidat olup olmadığını kontrol etmeden) başkasına rehinli olan aracı, müflis şirketin elektronik ortamda düzenlediği ihaleye katılıp teklif vererek ihale üzerinde kalmak suretiyle ihaleyi kazanmış olduğu, aracın ihale bedelini banka kanalıyla 22/05/2018 tarihinde müflis şirketin banka hesabına göndermiş olduğu, ancak aracın 2918 sayılı KTK hükümlerine göre noterden devir ve davacı adına trafikte tescil işlemlerinin yapılmamış olduğu, bu nedenle 2004 sayılı İİK hükümleri gereği iflas masasına giren müflis malvarlığına dahil durumda olduğu anlaşılmış; araç hakkında iflas dairesine yazılan müzekkereye verilen cevapta, aracın dava dışı rehin alacaklısı T.C.Ziraat Bankası'nın talebiyle iflas masasında iflas idaresince dava dışı üçüncü kişiye satılıp teslim edilmiş olduğu bildirilmiştir.
Müflis şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu alınan kök ve ek bilirkişi raporunda özetle; araç perakende ticareti faaliyetinden vergi mükellefiyeti bulunan gerçek kişi işletmesi bulunan davacının, müflis şirketin elektronik ihale sistemine müflis şirketle aralarında akdettiği sözleşme ile üye olduğu, müflis şirketin gerçekleştirdiği ikinci el araç satış ihalesinde teklif verdiği araçlardan dava konusu aracın ihalesini kazanması üzerine, dava konusu aracın plakasını ve satın alma bedeli açıklamasını da içeren 7.880,18 Euro parayı 22/05/2018 tarihinde müflis şirketin banka hesabına göndermiş olduğu, bu ödemenin müflis şirket ticari defterinde aynen kayıtlı durumda olduğu, müflis şirketin bu ödemeyi davacıya iade ettiğine dair bir kaydının-delilinin ise bulunmadığı, bu nedenle iflas tarihi itibariyle davacının iflas masasına kaydını talep edebileceği alacak tutarının 7.880,18 Euro olduğu tespit edilip bildirilmiştir.
Müflis şirket hakkında ... 1 ATM'de yapılan yargılamaya ilişkin ... E (konkordato) dava dosyasının Uyap kayıtları celbedilip incelendiğinde, müflis şirket tarafından açılan konkordato davasında 06/11/2018 tarihli 2018/1087 K sayılı kararla konkordato talebinin reddine ve davacı şirketin aynı tarihte iflasının açılmasına karar verilmiş olduğu, iflas tasfiyesinin ... 1.İflas Müd. ... İflas sayılı dosyada yürütülmeye başlandığı, davacının dava konusu araç için ödediği bedelin iadesi kapsamında talep ettiği 7.880,18 Euro karşılığı 43.000,00 TL alacağının iflas sıra cetveline kaydı için yaptığı başvurunun 294. sıraya alınarak reddedilmiş olduğu, işbu davanın ise sıra cetveline kaydı talebi reddedilen alacağın kaydına karar verilmesi talebiyle açıldığı; ilk derece mahkemesinin konkordato red-iflas kararına karşı istinaf başvurusunun İstanbul BAM 17.HD 2019/221 E 2019/886 K sayılı kararıyla esastan reddine karar verilmişse de, temyiz aşamasında Yargıtay 6.HD'nin 21/09/2021 tarihli 2021/559 E 2021/246 K sayılı ilamıyla "BAM kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesinin konkordato red-iflas kararının re'sen bozulmasına" karar verildiği, bozma kararı sonrası dosyanın gönderildiği ... 1.ATM'de dosya ...Esasa kaydedilerek, bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra bozma gerekçesi yerine getirilmek suretiyle 10/02/2022 tarihinde tekrar iflas kararı verilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Müflis şirket hakkında verilen iflas kararının Yargıtay 6.HD ilamıyla bozulması nedeniyle, ... 1. İflas Müd.... İflas dosyasından yürütülen iflas tasfiyesi sona erdirilerek tasfiyeyi yürüten iflas dairesinin-iflas idaresinin de görevi İİK hükümleri gereği kendiliğinden sona ermiş olduğundan, sona eren iflas tasfiyesinde düzenlenmiş sıra cetveli de hükümsüz duruma gelmekle, dava konusu yapılan sıra cetveline kayıt kabul davasında mahkememizce hüküm kurulması mümkün değildir, dava bu nedenle konusuz kaldığından, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Verilen yeni iflas kararı üzerine yeni bir iflas tasfiye dosyası açılarak ilan-başvuru-karar-sıra cetveli düzenlenmesi aşamaları en baştan tekrar yerine getirilecek olduğundan, Yargıtay bozma ilamı sonrası ... 1 ATM'de ... E üzerinden yeniden iflas kararı verilmiş olması da sonuca etkili değildir.
HMK md 331 kapsamında yargılama giderleri-vekalet ücretleri yönünden yapılan hukuki değerlendirmede ise, incelenen deliller, davada alınan mali bilirkişi raporu tespitleri ve TBK md 124-125 ve md 77 vd (sebepsiz zenginleşme) hükümleri uyarınca, İİK md 235 kapsamında alacağının iflas sıra cetveline kaydına ilişkin yapılan başvurunun reddi üzerine açılan kayıt kabul davasında, taşınır malın davacıya verilmesine karar verilemeyeceği, ancak müflis şirketin iflasına karar verilmesi nedeniyle müflis şirket tarafından uygulanmayan ve üzerindeki rehin hakkı nedeniyle İİK ve TMK hükümleri uyarınca iflas idaresince de uygulanamayan araç alım-satım sözleşmesinden davacının dönerek, müflis şirkete ödediği satış bedelini, sözleşmede yüklendiği araç teslim/hukuka uygun devir edimini yerine getirmeyen müflis şirketten iade talep edebileceği, buna yönelik alacak kayıt talebinin reddi üzerine açtığı kayıt kabul davasının haklı olduğu, dava konusu alacağın iflas sıra cetveline kaydı gerektiği anlaşılmakta ise de, müflis şirket hakkındaki iflas kararının Yargıtay ilamıyla bozulması ve ilk derece mahkemesince de bozma ilamına uyulmasına dair hükmün verildiği tarih itibariyle, müflis şirketin kanuni temsilcisi sıfatıyla iflas masasını temsil etmekte olan iflas idaresinin görevi son bulmuştur. Bir başka deyişle kayıt kabul davasında doğal olarak davalı konumunda bulunan iflas masasının bu davada taraf olma durumu sona ermiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle davalı sıfatına haiz olan tarafın bu sıfatının sonradan kalkması durumunda artık verilecek hükmün infaz kabiliyeti olamayacağından davanın açıldığı tarih itibariyle tarafların haklılık durumunun araştırılmasında hukuki yarar yoktur.
Bir başka deyişle HMK m.331 hükmü gereği davanın konusuz kalması nedeniyle tarafların haklılık durumunun araştırılması ve buna göre taraflar lehine veya aleyhine yargılama giderinin takdiri, ancak yargılama giderine hükmedildiği aşamada tarafın mevcut olması durumunda uygulanabilecek bir hükümdür. Oysaki davalı tarafında bulunan iflas masasının görevi sona ermiştir. Nitekim mahkememizce kabul edilen bu uygulama başkaca ilk derece mahkemeleri ve BAM uygulamalarında da kabul görmüştür. ( (İstanbul BAM 17.HD 2021/894 E 2021/1052 K.sayılı, 2021/893 E 2021/1064 K sayılı kararı, Yargıtay 23.HD 2017/1098 E 2020/3029 K sayılı ve Yargıtay 19.HD 2010/1998 E 2010/3789 K sayılı ilamı).
Yapılan açıklamalar karşısında iflas kararı bozulmuş olmakla konusuz kalan kayıt kabul davasının esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tarafların yaptığı yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına ve mevcut hukuki durum nedeniyle lehe/aleyhe vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-İflas kararı bozulmakla dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 80,70 TL olup, peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Verilen kararın sebebi ve niteliği nedeniyle, taraflarca yapılan yargılama giderlerinin gideri yapan taraflar üzerinde bırakılmasına, davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olsa da davalı lehine/davacı aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından karar tebliğ giderleri sonrası artan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı asilin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 10 GÜN içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.04/03/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır