T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/698 Esas
KARAR NO: 2020/438
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/08/2017
KARAR TARİHİ: 20/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davalının 23/05/2015 tarihinde ... adresinde müvekkili şirket görevlilerince kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini ve kaçak elektrik tespit tutanağı ile kayıt altına alındığını, davalının kaçak elektrik kullanım borcunu ödememesi üzerine ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla aleyhine 1.982,00 TL tutarında takip başlatıldığını, davalı borçlunun haksız ve yersiz itirazı üzerine aleyhine başlatılan icra takibinin durduğunu, haksız olan bu itirazın iptalinin gerektiğini, bu nedenlerle davalının söz konusu icra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının haksız olarak borca itiraz etmesi nedeniyle dava sonunda hükmolunacak alacağın %20' si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi ile özetle; 31/03/2015 tarihinde adına kayıtlı bulunan dükkanı kapattığını, para cezası kesilen tarihlerde de dükkanının kapalı olduğunu, dükkan sahibinin daha önceden dükkanı ikiye bölmesi ve kiraladığı kısımdaki elektrik tesisatındaki sorunları çözmediğinden yaklaşık 1,5- 2 ay gibi kısa bir süre içerisinde dükkanı belirttiği tarihte tekrar kapatmak zorunda kaldığını ve dükkanı AVM' ye teslim ettiğini ve o tarihten sonra bahse konu olan dükkan ile hiçbir alakasının kalmadığını, tarafına kesilen para cezasının haksız olduğunu ve bu para cezasının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İş bu dava dosyası ... 24. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17/01/2018 tarih, ... Esas ...Karar sayılı görevsizlik kararı neticesinde mahkememize tevzi edilmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamı istemine ilişkindir.
HMK’nın 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nın 114/1-c maddesi uyarınca Mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK’nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Ticari davadan söz edebilmek için, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir.
Öte yandan 6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanlığınca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).
İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).
TTK'nın 24 ve devamı maddelerde düzenlenen ticaret siciline ilişkin hükümler, tacir sıfatını taşımanın tescile bağlı olmadığı, üstelik bu sıfatı taşımanın sonucu ve gereği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle esnaf boyutunu aşan ticari işletme işleten kimsenin ticaret siciline kaydını yaptırmamış olması, tacir olmadığını göstermediğinden, esnaf sayılmasını gerektirmez.
Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı tarafından kaçak elektrik kullanıldığı iddiasına dayalı faturalardan doğan borcun davalı yandan tahsili amacıyla girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali isteminden ibaret olup, taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek ve Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır. İşbu davada, davalının tacir sıfatını haiz olup olmadığının tesbiti gerekmektedir.
TTK'nın 11(1) maddesi kapsamında ticari işletme esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme olarak tanımlanmış olup, ticari işletmenin ticaret siciline kayıtlı olmaması bu işletme sahibinin tacir sayılmamasını gerektirmez.
Mahkememizce Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen cevaba göre, davalının 2015 yılı itibariyle işletme hesabına göre beyanname verdiği, geliri itibarı ile esnaf olup tacir sıfatını haiz olup olmadığı anlaşılmış ayrıca İstanbul Ticaret Odasından gelen müzekkere cevabına göre de davalının ticari işletme kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Böylelikle davanın; her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmadığı gibi mutlak ticari davalar arasında da yer almadığı -davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu - ve dosya kapsamında daha önce Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilmiş görevsizlik kararı bulunduğundan mahkememizin karşı görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca görev dava şartı yönünden REDDİNE, MAHKEMEMİZİN KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE, görevli mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
2-Dosyada daha önce Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verildiğinden 6100 sayılı HMK'nın 21/c Maddeleri uyarınca kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde HMK'nın 22. Maddeleri uyarınca dosyanın yargı yeri belirlenmek üzere İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine,
3-6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine, HMK 331/2 maddesi gereğince 2 haftalık süre içerisinde dosya gönderilmezse dosya resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkememizce verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize ve bulunulan yer Asliye Ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/10/2020
Katip ...
Hakim ...