T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/72
KARAR NO: 2019/822
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 12/02/2019
KARAR TARİHİ: 24/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan ticari satıma konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle finansal kiralama sözleşmesine konu ve mülkiyeti müvekkiline ait "1 adet 2016 model, ... marka ... tipte, ... şasi seri numaralı, ... motor seri numaralı, ... plakalı paletli ekskavatör (tüm standart ekipmanlarıyla beraber)" makine ve ekipmanları finansal kiralama yolu ile kiralandığını, davalıya sözleşme içinde yer alan teslim tesellüm belgeleri, proforma faturalar ve sevk irsaliyeleri ile teslim edildiğini, sözleşme gereğince ödenmesi gereken kira borçlarının vadesinde ödenmediğini, ... 3. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, borç bakiyesinin 60 gün içerisinde ödenmesini, sözleşmenin feshedileceğini ihtar edildiğini, finansal kiralama sözleşmesinin müvekkil şirketçe haklı nedenle fesih olduğunun tespitini, sözleşmeye konu makine ve diğer ekipmanlarının müvekkili şirketine iadesini, tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamını muhakeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı yapılan tebligata rağmen süresi içinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının dayandığı faturalar, dayanak belgeler özellikle ihtarnamenin içeriği, değişik iş dosyası da dikkate alındığında ihtarnamenin borçlulara tebliğ durumu, tanınan ödeme süresi ve buna dair dayanak belgeler, sözleşme hükümleri ve düzenlemeler karşısında sözleşmenin feshi ile malın iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dayanılan sözleşme içeriğine göre taraflar arasında finansal kiralamaya dair akdi ilişki bulunduğu noter huzurunda sözleşmenin yapıldığı, dosyanın taraflarının adı geçen sözleşmenin tarafları konumunda bulunduğu, malın iadesi için tedbiren talepte bulunduğu, taraflar arasındaki varlığı tartışmasız sözleşme hükümlerine göre davacı şirketin defter ve kayıtlarının münhasır delil niteliğinin olduğu, ayrıca tamamlama harcının yatırılmış olduğu tartışmasızdır.
Dava,6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'ndan kaynaklanan sözleşmeye konu malın iadesin talebinden doğmaktadır.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun düzenlemesine göre; "Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir(madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir(Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir(Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır(Madde 33/1). 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu 13/02/2012 tarihi itibariyle yürürlükten kalkmıştır(Madde 52/1). Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen finansal kiralama sözleşmeleri için bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3226 sayılı Kanunun süreye ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur(Geçici Madde 4/1)."
13/12/2012 tarihi itibariyle 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu yürürlüğe girmiş olup uyuşmazlığa esas sözleşme bu tarihten sonra düzenlendiğinden yukarıda açıklanan kanun hükümlerinin uygulanması gerekir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları ile ilgili yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında ihtarnameye konu borç miktarının davacı aleyhine ve davalı lehine olacak şekilde eksiksiz ve vadelerinde ödendiğine dair herhangi bir kaydın mevcut olmadığı, bu yönde davacı aleyhine somutlaştırılmış bir vakıa ve delilin mevcut olmadığı,davalı-kiracının taraflar arasında imzalanmış bulunan finansal kredi sözleşme ve ekindeki ödeme planlarına uygun bir şekilde taksitlerini eksiksiz ve vadelerinde ödeyemediği açıktır.6361 Sayılı Yasanın 31.maddesi ile belirlenen “Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.”koşulunun gerçekleştiği, ayrıca finansal kredi sözleşmesi uyarınca muacceliyetinin gerçekleştiği, davacı-kiralayan şirketin keşide ettiği ihtarname ile talep edilen tutarın ihtarname ile verilen 60 günlük süre içinde ödenmediği, 60 günlük sürenin dolduğu, ödemenin gerçekleşmediği, bu suretle temerrüdün oluştuğu,6361 Sayılı Yasanın 32.maddesinin;“Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir.” ve finansal kiralama sözleşmesinin ilgili hükmüne göre ise 40.maddesinin de; "İşbu sözleşme 19.maddesi hükümleri uyarınca,kiracının kiralayanın yazılı izni ile kiralananı satın almaktan vazgeçmesi veya kiralayanını satıştan rücu etmesi halinde ve/veya sözleşmede yer alan fesih haklarından bir ya da birkaçına dayanak sözleşmeyi fesih etmesi halinde kiralanan,3(üç) gün zarfında, malın tamamını, gerektiği gibi çalışabilmesi için zorunlu olan tüm bütünleyici parçaları ve eklentileriyle birlikte, ayrıca bakım kayıtları başta olmak üzere bilgisayar yazılımlarına ait her türlü bilgi ve belgeleriyle,tüm sökme, nakliye, nakliye sigortası,taşıma ve yükleme masrafları kiracıya ait olmak üzerekiracı tarafından kiralayana iade ve teslim edilecektir.” hükümlerini içerdiği, ihtarname ile verilen 60 günlük ödeme süresi içinde finansal kiralama işleminden kaynaklanan borcun ödenmemiş olması nedeniyle mal iade koşullarının gerçekleşmiş olduğu, ihtarname ile verilen sürenin dahi dolmuş olduğu, ödeme süresi içinde bu suretle ödemenin yapılmamış olduğu anlaşılmıştır. Esasen bu suret ile davalının birbirini takip eden vadelerle ödemelerini tam ve eksiksiz olarak zamanında yapmadığı,davalının ödemeye dair sunmuş olduğu başkaca belgenin de olmadığı,ödemelerin hangi sözleşme,hangi ürün ve hangi dönem ödemeleri ile ilgili olduğuna dair açık ve denetime elverişli bir açıklamanın da bulunmadığı,bu nedenle mevcut dosya kapsamının davalı aleyhine oluşan hukuki durumu ortadan kaldırmaktan uzak olduğu,raporun da bu açıdan gerekçeli ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılmıştır.
Hal böyle olunca 6361 sayılı Kanunun m.30/f.1 ve m.31/f.1 hükümlerine göre sözleşmede öngörülen sürenin dolduğu, sözleşmenin ihlali karşısında m.32 ve m.33 hükümleri gereği davalı kiracının finansal kiralama konusu malları,davacı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalının kira borcunu bir yıl içinde ve birbirini takip eden vadelerle düzenli şekilde ödemediğinin münhasır delil niteliğindeki davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı,6361 sayılı kanunun m.31/f.1 hükmünün koşullarının oluştuğu, buna mukabil davalının finansal kiralama bedelini ödemiş olduğunu HMK m.200 vd. hükümleri çerçevesinde açık,kesin ve belirli belgeler ile ispatlayamadığı,adı geçen sözleşme gereği davalı kiracının dava konusu malları kiralayana iade ve teslim etme yükümlülüğünü de yerine getirmediği,esasen davacının dahi bu konularda ikrarının bulunmadığı gibi bilakis inkarının mevcut olduğu, bu nedenle sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği malın iadesinin talep edilebileceği kanaati hasıl olmuştur.
Yapılan açıklamalar karşısında"1 Adet 2016 Model, ... marka ... tipte, ... şasi seri numaralı, ... motor seri numaralı, ... plakalı paletli ekskavatör (tüm standart ekipmanlarıyla birlikte ) olarak nitelik ve niceliği belirtilen malların davalıdan alınarak davacıya iadesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kabulüne,
"1 adet 2016 model, ... marka ... tipte, ... şasi seri numaralı, ... motor seri numaralı, ... plakalı paletli ekskavatör (tüm standart ekipmanlarıyla beraber)olarak belirtilen malların davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Bu dava sebebiyle 25.957,80-TL nisbi karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden, peşin alınan 1.024,65-TL harç ve 5.465,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile kalan 19.468,15-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 28.750,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından dava açılırken en başta yatırılan 44,40 TL başvurma harcı,6,40 TL vekalet harcı,1.024,65 TL peşin harç,5.465,00 TL tamamlama harcı,800,00 TL bilirkişi ücreti,130,10 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 7.470,55-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde gider avansının ise talep halinde iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin huzurunda, davalının yokluğunda ve oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır