T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/83
KARAR NO: 2020/446
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 15/02/2019
KARAR TARİHİ: 22/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan ticari satıma konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; finansal kiralama sözleşmeye konu ve mülkiyeti müvekkiline ait malların davalıya finansal kiralama yolu ile kiralandığını, davalıya malların sözleşme içinde yer alan teslim tesellüm belgeleri, faturalar ile teslim edildiğini, sözleşme gereğince ödenmesi gereken kira borçlarının vadesinde ödenmediğini, noter yoluyla ihtarnamenin keşide olunduğunu, borç bakiyesinin 60 gün içerisinde ödenmesinin sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, finansal kiralama sözleşmesinin müvekkil şirketçe haklı nedenle fesih edildiğini, hatta müvekkil lehine ihtiyati tedbir kararı verildiğini, bu çerçevede ... numaralı sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI EKSKAVATÖR, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ...TİPİ, ... SERİ NUMARALI HİDROLİK KIRICI, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI EKSKAVATÖR'ün iadesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi ile; davacı tarafın sözleşmeyi ihlal ettiğini, bu nedenle davalının zarara uğradığını, ayrıca İstanbul mahkemelerinin yetkili olmadığını, davanın usulden ve esastan reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının dayandığı faturalar, dayanak belgeler özellikle ihtarnamenin içeriği, değişik iş dosyası da dikkate alındığında ihtarnamenin borçluya tebliğ durumu, tanınan ödeme süresi ve buna dair dayanak belgeler, sözleşme hükümleri ve düzenlemeler karşısında sözleşmenin feshi ile malın iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dayanılan sözleşme içeriğine göre taraflar arasında finansal kiralamaya dair akdi ilişki bulunduğu, sözleşmenin yapıldığı, dosyanın taraflarının adı geçen sözleşmenin tarafları konumunda bulunduğu, malın iadesi için tedbiren talepte bulunduğu, taraflar arasındaki varlığı tartışmasız sözleşme hükümlerine göre davacı şirketin defter ve kayıtlarının münhasır delil niteliğinin olduğu tartışmasızdır.
Yetki sözleşmesi gereği ve HMK m.19 uyarınca yetkiye yönelik ilk itiraz ret olunarak yargılamaya devam edilmiştir.
Ayrıca dilekçelerin verilmesi aşaması tam ve eksiksiz sağlanarak davalının savunma hakkı kısıtlanmamıştır.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun düzenlemesine göre; "Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir(madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir(Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir(Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır(Madde 33/1). 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu 13/02/2012 tarihi itibariyle yürürlükten kalkmıştır(Madde 52/1). Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen finansal kiralama sözleşmeleri için bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3226 sayılı Kanunun süreye ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur(Geçici Madde 4/1)."
13/12/2012 tarihi itibariyle 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu yürürlüğe girmiş olup uyuşmazlığa esas sözleşme bu tarihten sonra düzenlendiğinden yukarıda açıklanan kanun hükümlerinin uygulanması gerekir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları ile ilgili yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında ihtarnameye konu borç miktarının davacı aleyhine ve davalı lehine olacak şekilde eksiksiz ve vadelerinde ödendiğine dair herhangi bir kaydın mevcut olmadığı, bu yönde davacı aleyhine somutlaştırılmış bir vakıa ve delilin mevcut olmadığı,davalı-kiracının taraflar arasında imzalanmış bulunan finansal kredi sözleşme ve ekindeki ödeme planlarına uygun bir şekilde taksitlerini eksiksiz ve vadelerinde ödeyemediği,6361 Sayılı Yasanın 31.maddesi ile belirlenen “Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.”koşulunun gerçekleştiği, ayrıca finansal kredi sözleşmesi uyarınca muacceliyetin gerçekleştiği, davacı-kiralayan şirketin keşide ettiği ihtarname ile talep edilen tutarın ihtarname ile verilen 60 günlük süre içinde ödenmediği, 60 günlük sürenin dolduğu, ödemenin gerçekleşmediği, bu suretle temerrüdün oluştuğu,6361 Sayılı Yasanın 32.maddesinin;“Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir.”şeklinde olduğu, sözleşme hükümleri uyarınca,sözleşmenin feshi halinde kiralananın,tüm sökme,nakliye, nakliye sigortası,taşıma ve yükleme masrafları kiracıya ait olmak üzere kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim edilmesi gerektiği,ihtarname ile verilen 60 günlük ödeme süresi içinde finansal kiralama işleminden kaynaklanan borcun ödenmemiş olması nedeniyle mal iade koşullarının gerçekleşmiş olduğu, ihtarname ile verilen sürenin dahi dolmuş olduğu, ödeme süresi içinde bu suretle ödemenin yapılmamış olduğu açıktır.
Esasen bu suret ile davalının birbirini takip eden vadelerle ödemelerini tam ve eksiksiz olarak zamanında yapmadığı,davalının ödemeye dair sunmuş olduğu başkaca belgenin de olmadığı,ödemelerin hangi sözleşme,hangi ürün ve hangi dönem ödemeleri ile ilgili olduğuna dair açık ve denetime elverişli bir açıklamanın da bulunmadığı,bu nedenle davalının mevcut beyanlarının davalı aleyhine oluşan hukuki durumu ortadan kaldırmaktan uzak olduğu,raporun da bu açıdan gerekçeli ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılmıştır.
Hal böyle olunca 6361 sayılı Kanunun m.30/f.1 ve m.31/f.1 hükümlerine göre sözleşmede öngörülen sürenin dolduğu, sözleşmenin ihlali karşısında m.32 ve m.33 hükümleri gereği davalı kiracının finansal kiralama konusu malları,davacı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalının kira borcunu bir yıl içinde ve birbirini takip eden vadelerle düzenli şekilde ödemediğinin münhasır delil niteliğindeki davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı,6361 sayılı Kanunun m.31/f.1 hükmünün koşullarının oluştuğu, buna mukabil davalının finansal kiralama bedelini ödemiş olduğunu HMK m.200 vd. hükümleri çerçevesinde açık,kesin ve belirli belgeler ile ispatlayamadığı,adı geçen sözleşme gereği davalı kiracının dava konusu malları kiralayana iade ve teslim etme yükümlülüğünü de yerine getirmediği,esasen davacının dahi bu konularda ikrarının bulunmadığı gibi bilakis inkarının mevcut olduğu, bu nedenle sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan 6361sayılı Kanunun m.33/f.4 hükmü gözetildiğinde kiracıya gönderilecek ihtarname tebliğ olmasa dahi İİK m.68/b hükmü gereği davacı aleyhine sonuç doğurması mümkün değildir.
Yapılan açıklamalar karşısında davacının davasının aynen kabulüne, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI EKSKAVATÖR, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ, ... SERİ NUMARALI HİDROLİK KIRICI, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ...TİPİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI EKSKAVATÖR malların tüm ekipmanları ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının aynen kabulüne,
1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI EKSKAVATÖR, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ, ... SERİ NUMARALI HİDROLİK KIRICI, 1 ADET 2016 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, ... TESCİL PLAKA NUMARALI EKSKAVATÖR malların tüm ekipmanları ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 54.839,62 TL harçtan peşin alınan 3.415,50 TL'nin ve davacı tarafça yatırılan 7.090,00 TL ile 3.200,00 TL tamamlama harçlarının toplamı olan 13.705,5TL'nin mahsup edilerek bakiye 41.124,12 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 3.415,50 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı,davacı tarafça yatırılan 7.090,00 TL ile 3.200,00 TL tamamlama harçları toplamı olan 13.749,9 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 6,40 TL vekalet harcı, 1.450,00 TL bilirkişi ücreti 181,50 TL posta ve tebligat ücreti toplamı 1.637,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 57.190,26 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye avansın iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin huzurunda ve oy birliği ile karar verildi.22/10/2020
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...