T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/169 Esas
KARAR NO: 2021/513
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2020
KARAR TARİHİ: 07/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya satış yapıldığı dönem bayan iç giyim ürünlerinde kullanılmak üzere dantel ithalatı ve satışı, dar dokuma olarak baskılı erkek boxer lastiği ve daha sonra üretimden vazgeçtiği için 3 adet jakarlı dar dokuma makinesi ve 1 adet dokuma makinesi satışı yaptığını, irsaliye ile imza karşılığı anılan ürünleri ve makineleri teslim ettiğini ve bunun karşılığında davalıya faturalar kestiğini, davalının ürünler karşılığı müvekkiline borçlandığını, müvekkilinin tüm taleplerine rağmen takibe konu borcunu ödemediğini, davalıya satılıp teslim edilen ürünlerin bir kısmı ve makineler için kesilen faturaların davalı tarafından teslim alınmadığını, bu sefer bir kısım ürün için kesilen ...tarih ve ... numaralı KDV dahil 14.374,37 TL bedelli 33.274 metre dokuma lastik ürün faturası ve makineler için kesilen ... tarih ve ... numaralı KDV dahil 212.400,00 TL bedelli, 3 adet Jakarlı Dokuma Makinesi, 1 Adet ... Model Dokuma makinesi ihtivalı faturaların davalıya ... 57. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile gönderildiğini, ihtarın davalıya 24/05/2016 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının faturayı ... 20.Notirlğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı belgesi ile iade ettiğini, müvekkilinin alacağının sağlanması amacıyla ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile davalı hakkında ilamsız icra yoluyla takip yapıldığını, davalının borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazlarının haksız ve dayanaksız olduğunu, bu nedenlerle davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, takibin devamına, davalının kötü niyetli olması sebebiyle %20' den az olmamak üzere müvekkiline kötü niyet tazminatına ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın mutlak ticari dava olarak öngörülen davalar kapsamında olmadığını, müvekkilinin tacir sıfatı taşımadığından nispi ticari dava niteliğinde de olmadığından davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin usulden reddine karar verilmesini, satış akdine konu takibe dayanak mezkur faturaların içeriğindeki makineler ile dokuma lastiğinin davalı müvekkiline teslim ettiğine dair iddiasını da uygun olarak sevk irsaliyesi/ yazılı belgesi ile ispat etmekle yükümlü olduğunu, 23/04/2016 tarih ve 14.374,37 TL bedelli fatura içeriğindeki 33.274 metre dokuma lastiğinin müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenle müvekkilinin 14.374,37 TL' lik fatura borcunun bulunmadığını, ayrıca 23/04/2016 tarih ve 212.400,00 TL bedelli fatura içeriğindeki makinelerin ise müvekkili tarafından davaya satış bedellerinin ödenmesi karşılığında teslim edildiğini, satış akdinin peşin satış suretiyle yapıldığını, müvekkilinin 212.400,00 TL' lik fatura borcunun da bulunmadığını, bu nedenlerle öncelikle davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin usulden reddine, haksız ve hukuksal mesnetten yoksun davanın esastan reddine, davanın takip tutarının %20' sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, sevk irsaliyesi, faturalar, ... 57. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı, tebliğ şerhi, ... 20. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, arabuluculuk anlaşamama son tutanağı, BA/ BS formları celp edilmiş, incelenmiştir.
Dosya, SMMM Bilirkişi ...' a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 04/02/2021 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle ve sonuç olarak; ''...Davacının sunmuş olduğu 2016 yılı yasal ticari defterler üzerinde yapılan incelemede; davacının davalıdan 03/06/2016 takip tarihi itibariyle 134.053,51 TL asıl alacağının bulunduğu, bu alacağa 3095 sayılı kanuna göre takip tarihinden tahsil tarihine kadar yıllık 1%10,5 ve değişen oranlarda avans faizi hesaplanabileceği...'' mütalaa edilmiştir.
Dosya tarafların itirazları doğrultusunda, eksik tahkikat yapılmaması ve itirazların karşılanması amacıyla ek rapor tanzimi amacıyla SMMM Bilirkişi ...' a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 18/05/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; ''...Davacının davalıdan 03/06/2016 takip tarihi itibariyle 134.053,51 TL asıl alacağının bulunduğu, bu alacağa 3095 sayılı kanuna göre takip tarihinden tahsil tarihine kadar yıllık %10,5 ve değişen oranlarda avans faizi hesaplanabileceği...'' mütalaa edilmiştir.
Dava, ticari satıma dayalı cari hesap ve faturalardan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ticari satıma dayalı cari hesap ilişkisinin bulunduğu, davalının cari hesaptan kaynaklanan borcunu ödememesi üzerine davacı alacaklının, davalı borçlu hakkında icra takibine giriştiği, davalı borçlunun icra dosyasında davacıya borçlu olmadığını bildirmesi ve borca itiraz etmesi sonucunda takibin durduğu, davacının duran takibe devam edilmesi ve alacağın tahsiline yönelik olarak işbu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın temeli, davacı tarafından davalı adına kesilen ... tarih ve ... numaralı KDV dahil 14.374,37 TL bedelli 33.274 metre dokuma lastik ürün ve ...tarih ve ... numaralı KDV dahil 212.400,00 TL bedelli, 3 adet Jakarlı Dokuma Makinesi, 1 Adet ... Model Dokuma makinesi ihtivalı faturalardan dolayı davacının, davalı taraftan alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Takibe ve cari hesaba konu faturalar tek tek incelendiğinde;
*23/04/2016 tarih ve ... numaralı KDV dahil 212.400,00 TL bedelli, 3 adet Jakarlı Dokuma Makinesi, 1 Adet ... Model Dokuma makinesi ihtivalı faturanın davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı tarafından faturanın ... 20. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade edildiği, ancak faturanın tebliğinin veya iade edilmesinin taraflar bakımından ispat yükü noktasında hukuken bir anlamının bulunduğu, zira faturanın borç doğuran hukuki işlemle ilgili olmayıp akdin ifasına yönelik olarak mal satan veya hizmet sunan tacir tarafından tek taraflı olarak düzenlendiği, bu kapsamda bahse konu fatura iade edildiğinden davacının fatura bedelini talep edebilmesi için faturaya konu malları davalı tarafa teslim ettiğini usulüne uygun delillerle ispat etmesi gerektiği, bu noktada davacı tarafından dosyaya delil olarak sunulan 19/04/2016 tarihli A 022381 seri numaralı sevk irsaliyesinde faturaya konu malların davalı ...'ye teslim edildiğinin açık olduğu, keza işbu sevk irsaliyesinin altında davalının malları / makineleri teslim aldığına yönelik imzasının bulunduğu, sevk irsaliyesinin altındaki imzanın davalı tarafından açıkça veya ayrıca inkar edilmediği, bu halde makinelerin davalı tarafından teslim alındığının kabulü gerekeceği, öte yandan davalı vekili cevap dilekçesinde makinelerin davalı tarafından teslim alındığını ikrar ettiği ancak makine bedelinin peşin ödemesinin yapılarak teslim alındığı savunmasında bulunduğu, değinilen husus karşısında faturaya konu makinelerin davalı tarafından teslim alındığı sabit olduğuna göre, ödemeye yönelik itirazın / peşin ödedim savunmasının davalı tarafından ispat edilmesi gerektiği, davalının beyanlarının aksine bu konuda ispat yükünün yer değiştirmediği gibi ödeme itirazının davalının kendisi tarafından ispatlanması gerektiği, bilindiği üzere faturada malın teslim edildiğinin faturayı düzenleyen / davacı tarafından; bedelinin ödendiğinin ise adına fatura düzenlenen / davalı tarafından ispatlanacağı, o halde ödeme itirazı mevcut ise mal / makine bedelinin ödendiğine yönelik ileri sürülen vakıanın makineyi teslim alan davalı tarafça ispatlanması gerektiği, esasen genel ispat kuralları uyarınca bir vakıadan hak iddia eden tarafın iddiasını ispatla yükümlü olduğu, ancak davalının makinelerin bedelini peşin ödediğini savunduğu halde ödemeye yönelik hiçbir delil sunmadığı, ödeme tutarı gözetildiğinde bu konuda yazılı bir belge veya delil ibraz edilmediği, bu hususta davalı taraf kendi ticari defter ve kayıtlarını mahkememiz ihtarına rağmen inceleme gününde hazır etmediği ve ibrazdan kaçındığı, davacı defterlerinde ise makine bedellerine yönelik cari hesaptan kaynaklanan bakiye borcun ödendiğine dair bir kayıt bulunmaması karşısında davalının ödeme savunmasını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
* 23/04/2016 tarih ve ... numaralı KDV dahil 14.374,37 TL bedelli 33.274 metre dokuma lastik ürün ihtivalı faturanın davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı tarafından faturanın ... 20. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade edildiği, ancak faturanın tebliğinin veya iade edilmesinin taraflar bakımından ispat yükü noktasında hukuken bir anlamının bulunduğu, zira faturanın borç doğuran hukuki işlemle ilgili olmayıp akdin ifasına yönelik olarak mal satan veya hizmet sunan tacir tarafından tek taraflı olarak düzenlendiği, bu kapsamda bahse konu fatura iade edildiğinden davacının fatura bedelini talep edebilmesi için faturaya konu malları davalı tarafa teslim ettiğini usulüne uygun delillerle ispat etmesi gerektiği, ancak işbu faturaya konu malların davalı tarafa teslim edildiğine dair hiçbir belge ve delilin dosyaya sunulmadığı, öte yandan davalı vekili cevap dilekçesinde bu fatura için faturaya konu malların kendilerine teslim edilmediği yönünde savunmada bulunduğu, SMMM bilirkişinin ek raporunda faturaya konu mallar için sevk irsaliyesinin düzenlendiğini, ancak irsaliyenin altında diğer faturadan farklı olarak davalıya ait isim ve imza bulunmadığı, gerçekten de bir görseli bilirkişi ek raporunda paylaşılan sevk irsaliyesinde teslim alan kısmının boş olduğu, bu halde davacının bu fatura bedelini talep edebilmesi için malları davalı tarafa teslim ettiğini ispatlamak zorunda olduğu, davalının ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede her ne kadar bu fatura ticari defterlerde kayıtlı olsa da; davacının tek taraflı olarak bu faturayı kendi defterine kaydetmesinin HMK 222.madde hükmü uyarınca mal bedelinin talep edilebilmesi için yeterli olmadığı, son çare olarak yemin hususu nazara alınmış ise de, davacının dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanmadığı, bu bağlamda davacının işbu fatura yönünden faturaya konu malları davalı tarafa teslim ettiğini usulüne uygun şekilde ispatlayamadığından bu fatura bedelini talep edemeyeceği aşikardır.
SMMM bilirkişi her ne kadar ek raporunda; davalı tarafın ticari defterlerini ibrazdan kaçınması sebebiyle bu alacağın ispatlanmış sayılacağı görüşünde bulunmuş ise de; davacının tek taraflı ticari defterlerine göre HMK 222.maddesi uyarınca faturaya dayalı alacağın ispatlanmış kabul edilemeyeceği, davacının mal bedelini isteyebilmesi için malları davalı tarafa teslim ettiğini usulüne uygun olarak ve öncelikle ispatlamasının zorunlu olması karşısında ek rapordaki bu oy ve görüşe itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenler karşısında; SMMM bilirkişinin kök ve ek raporunda cari hesap kayıtlarına göre davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 134.053,51 TL alacaklı olduğunu tespit ettiği, bu alacak hesabına ... tarih ve ... numaralı KDV dahil 14.374,37 TL bedelli faturanın da dahil edildiği, ancak yukarıda değinilen yasal gerekçeler karşısında Mahkememizce bu fatura yönünden malların davalı tarafa teslim edildiğinin davacı tarafından usulüne uygun olarak ispatlanamadığından cari hesap alacağından bu tutarın mahsup edilmesi gerektiği, dolayısıyla takip tarihi itibariyle toplam 134.053,51 TL cari hesap bakiyesinden 14.374,37 TL fatura tutarı mahsup edildiğinde davacının bakiye 119.679,14 TL cari hesap alacağı bulunduğu Mahkememizce benimsenerek ve kabul edilerek, açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kuruluştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-Davalının ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile takibin 119.679,14 TL asıl alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20' si oranında olan 23.935,82 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri (119.679,14 TL) üzerinden alınması gereken 8.175,28 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 1.619,03 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 6.556,25 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.619,03 TL peşin harç, 861,50 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.480,53 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.214,54 TL' sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı tarafından yapılan 250,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 26,80 TL' sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (119.679,14 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 15.319,52 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (14.374,37 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 4.080,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-6183 sayılı Kanuna göre dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin tarafların haklılık durumlarına göre;
A)1.178,45 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
B)141,55 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/07/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)