T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/246 Esas
KARAR NO: 2020/631
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 18/05/2020
KARAR TARİHİ: 14/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin alacağına karşılık almış olduğu ve yetkili hamili bulunduğu; ... Dış Tic. A.Ş.’nin keşide ettiği ...bank, ... Şubesine ait; 20.10.2020 keşide tarihli 100.000 TL bedelli ... numaralı çek ile ...bank, ... Şubesine ait; 31.10.2020 keşide tarihli 100.000 TL bedelli ... numaralı çeklerin kaybolduğunu, dava konusu çeklerin niteliğini yitirmemesi ve çekin zayi nedeniyle iptalinin ilke olarak yetkili hamil tarafından istenebileceği dikkate alınarak iş bu çeklerin iptalini isteme zaruretinin hasıl olduğunu belirterek, dava konusu iki adet çekin kötü niyetli kişilerce ele geçirilip haksız olarak tahsil edilmesi halinde müvekkilinin zarara uğrayacağı sebebiyle ; ...bank, ... Şubesine ait; 20.10.2020 keşide tarihli 100.000TL bedelli ... numaralı çek ile ...bank,... Şubesine ait; 31.10.2020 keşide tarihli 100.000 TL bedelli ... numaralı çek bedellerinin dava sonuna kadar ödenmemesi için ödeme yasağı verilmesine ve her iki çekin iptaline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
İptali istenen çek suretleri, muhatap bankaya çeklerin tahsil için ibraz edilip edilmediğine ilişkin yazılan müzekkere cevabı, TTSG ilanları, çeklerin ziyaı uğramadığına ilişkin üçüncü kişiler tarafından dosyaya sunulan beyan ve bilgiler celp edilmiş,incelenmiştir.
Mahkememizin 03/06/2020 tarihi tensip zaptı ara kararı ile davaya konu çekler üzerine %15 teminat ile ödeme yasağı konulduğu, 12/06/2020 tarihli müzekkere ile ilgili bankaya ödeme yasağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çeklerin zayi olmadığı ve kendilerinde bulunduğunu bildiren üçüncü kişilerin beyanlarından sonra, davacı vekili 10/12/2020 tarihli dilekçesi ile dava konusu çeklerin ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ve ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları ile takibe konulduğunu, söz konusu dosyalar bakımından ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile tedbir kararı verildiğini, ilgili çeklerin ve icra dosyaları bakımından menfi tespit davası açılmak üzere arabuluculuk başvurusu yapıldığını belirterek, huzurdaki davanın konusuz kaldığını, bu sebeple iş bu davadan feragat ettiklerini, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve teminatın tarafımıza iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, kıymetli evrakın zayi nedeniyle açılan çekin iptali istemine ilişkindir.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkı zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hükmü teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur.
Bu itibarla, hasımsız olarak açılan eldeki çek iptal davasında, çek hamillerinin yapılan ilanlar sonucunda ortaya çıktıkları, bu yüzden davacıya çek hamillerine karşı istirdat davası açmak üzere kural olarak süre verilmesi gerektiği, ancak davacının çek hamillerine karşı ihtiyati tedbir kararı alarak menfi tespit davası açmak üzere başvuru yaptığının bizzat kendi beyanlarından anlaşıldığı, bu halde istirdat davası açmak için davacıya süre verilmesinin taraflar bakımından pratik bir faydasının bulunmadığı gözetilerek çek hamillerinin ortaya çıkması nedeniyle ikame edilecek menfi tespit davası ile birlikte işbu çek iptal davasının konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş, ... 19 ATM' nin ... D.iş sayılı dosyası ile çekler üzerine ihtiyati tedbir konulduğundan ödeme yasağının kaldırılmasına, ancak teminatın iadesinin karar kesinleştikten sonra yerine getirilmesine dair hukuki ve vicdani kanaate varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davanın niteliği ve hasımsız olması dikkate alınarak davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA, lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-Davaya konu çekler üzerindeki ödeme yasağı ihtiyati tedbir kararının KALDIRILMASINA,
5-Davacının ödeme yasağı kararı verilmesi için sunduğu kesin teminat mektubunun karar kesinleştikten sonra davacıya veya vekiline İADESİNE,
6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen davacıya veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. 14/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır