T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/263 Esas
KARAR NO: 2021/369
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 26/12/2019
KARAR TARİHİ: 02/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın alacaklı olduğunu bildirdiği ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 15/05/2019 keşide tarihli 50.000 TL bedelli çekten dolayı ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını ve ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...ve ...D,İş dosyalarında ödemeden men kararı aldıklarını, davalı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, dava konusu çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek bu çekle ilgili vekiledenin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, % 20 'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan tahsilinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya yetki ve esas yönünden itiraz ettiklerini, yetki yönünden; davanın menfi tespit davası olduğunu ve davaya konu uyuşmazlık nedeniyle Karşıyaka İcra Dairelerinde açılmış icra takibi neticesinde oluştuğunu, ... 4. İcra Dairesinde ...Esas numaralı 10 örnek icra takibi nedeniyle yetkili mahkemenin Karşıyaka Ticaret Mahkemeleri olduğunu, esas yönünden ise dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı, 15/05/2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin lehtarını, cirantalarını tanımamakta, davalı ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığı, davacının davalı bankaya borcunun olmadığı, lehtarını ve cirantalarını tanımadığı, müvekkil banka ile ticari ilişkisi olmadığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, çekin, ticari hayattaki vasfı gereği, para gibi dolaşan, düzenleyenin elinden çıktıktan sonra ciro yoluyla piyasada dolaşabilen bir kıymetli evrak olduğunu, davaya konu çekin müvekkili bankanın alacaklarına istinaden banka borçlusu ... Tic Ltd Şti tarafından tevdi edildiğini, bu nedenle müvekkil banka yetkili hamil konumunda olduğunu beyanla davanın reddini, çek bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına ve tüm yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine yönelik karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 1. İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Değişik iş sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmiştir.
Dava, icra takibine konu çek üzerindeki imzanın inkar edilmesinden -sahtecilik iddiası- dolayı açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davanın esasına geçilmeden evvel, davalı tarafın süresinde ve usulüne uygun şekilde sunduğu cevap dilekçesi ile birlikte yetki ilk itirazında bulunduğundan hangi yer mahkemesinin yetkili olduğunun değerlendirilmesi zorunludur.
Bilindiği üzere genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Davacı dava dilekçesinde, davalı bankanın herhangi bir şubesini açıkça belirtmeden genel müdürlük aleyhine dava açmıştır. Bu bağlamda, davalının ticaret sicil kayıtlarından ve UYAP sistemi üzerinden kayıtlı adres bilgilerine yönelik yapılan araştırma sonucunda davalının yerleşim yeri adresinin idari olarak ... ; işletme merkezi adresinin ise ... adresi olduğu tespit edildiğinden genel yetki kuralı uyarınca mahkememizin yetkili olmadığı açıktır.
Öte yandan, eldeki dava icra takibine konu senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğundan, menfi tespit davalarındaki özel yetki kurallarının da nazara alınması zorunludur. İİK' nın 72/8. maddesi uyarınca menfi tesbit davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davaya konu çek hakkında yapılan takip, ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası olup, bu yetki kuralı uyarınca Karşıyaka Mahkemelerinin yetkili olduğu konusunda duraksama yoktur.
Öyleyse, davaya konu çek için Mahkememizi yetkili kılan hiçbir yasal düzenleme bulunmadığı gibi, ne takip dosyası ne muhatap banka, ne icra müdürlüğü ne de tarafların yerleşim yeri adresleri itibariyle yargı çevresi olarak herhangi bir ilişki / bağ da bulunmamaktadır.
Davacının genel ve özel yetki kuralları uyarınca davasını yetkili mahkemede açmadığı, Mahkememizin hem genel hem de özel yetki kuralları uyarınca yetkili olmadığı, bu halde yetkili mahkemenin tayininde tercih hakkının davalı tarafa geçtiği, davalının süresinde sunduğu cevap dilekçesinde usulüne uygun olarak yetkili mahkemeyi İİK 72/8.maddesi hükmü uyarınca takibin yapıldığı yer mahkemesi ... Asliye Ticaret Mahkemesi olarak gösterdiği, açıklanan nedenler karşısında davalının yetki ilk itirazının kabulüne HMK 116/1-a madde yollamasıyla HMK 114 ve 115. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, mahkememizin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ... (Nöbetçi) Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-1-Davalının yetki ilk itirazının KABULÜ ile HMK 116/1-a madde yollamasıyla HMK 114 ve 115. maddeleri uyarınca davanın USULDEN REDDİNE, Mahkememizin Yetkisizliğine,
2-HMK 20.maddesi hükmüne göre kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili KARŞIYAKA (NÖBETÇİ) ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE gönderilmesine, 2 haftalık yasal süre içerisinde talepte bulunulmadığı takdirde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.02/06/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)