T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/304 Esas
KARAR NO: 2022/95
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/06/2020
KARAR TARİHİ: 11/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap- İşlet- Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun ve 6001 sayılı Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi olduğunu, davalıya ait (... plakalı) aracın 17.02.2017-10.01.2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı müvekkili şirkete ait olan ... ihlalli geçişler yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamının süresi içerisinde ödenmemesi üzerine ... 33.İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı takip dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalının ise icra takibine itiraz ettiğini, davalının geçiş ücretlerini ödemediğinin sabit olup itirazının haksız olduğunu belirterek, bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, davalının takip konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usule uygun tebligata rağmen davalı yasal sürede davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, 6001 sayılı Kanun uyarınca işletilen köprü ve otoyollardan davalıya ait araçların ihlalli geçiş ücretleri ile cezaları ve fer'ilerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itirazı nedeniyle, itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık, davacının işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan davalının araçlarının ihlalli geçişi olup olmadığı, takip tarihi itibariyle davacının alacak talep hakkı olup olmadığı ve tutarı hususlarındadır.
... 33.İcra Dairesinin ... esas takip dosyasının Uyap kaydı getirtilerek incelenmiş, takibin 13/04/2018 tarihinde ve 831,60 TL asıl alacak (geçiş ücreti+10 kat para cezası), 15,08 TL işlemiş faiz, 2,71 TL faizin KDV'si toplamı 849,39 TL alacak istemiyle başlatıldığı, davalının takibe süresinde itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davanın (itiraz dilekçesinin takip dosyasında alacaklıya tebliğ edildiğine dair bir belge bulunmamakla) 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Takip dosyası, davacı vekilince sunulan ihlalli geçişlere ilişkin detayları, plaka ve araç geçiş görüntülerini, tarih ve saatlerini, davalının sisteme tanımlı HGS/OGS hesaplarına ilişkin geçiş sonrası 15 gün içindeki provizyon sorgulama sonuçlarını içeren CD, davalının ... plakalı aracına ilişkin davacı vekilince bildirilerek PTT'den celbedilen HGS/OGS hesap ekstreleri incelenmiş, davalının ticaret sicil ve vergi dairesi mükellefiyet kayıtları celbedilerek incelendiğinde bilanço usulünde defter tutan birinci sınıf tacir olduğu, incelenen araç tescil kayıtlarında, ihlalli geçiş tarihlerinde davalı tacir adına kayıtlı ticari nitelikte araçlar olduğu anlaşılmış, bilirkişi raporu alınmıştır.
25/6/2010 tarih ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinde;
“(1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, o güzergahın en uzun mesafesine ait geçiş ücretinin on katı tutarında idari para cezası verilir.
(2) Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler veya hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu Kanunun 18 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca karayolları sınır çizgileri dahilinde yasaklanan fiilleri işleyenler hakkında 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır. Şu kadar ki; 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (s) bendinde belirtilen fiillerin şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı yapanlar tarafından karayolları sınır çizgileri dahilinde işlenmesi halinde uygulanacak idari para cezası beş yüz Türk Lirasından aşağı olamaz. Karayolları sınır çizgileri dahilinde yasaklanan fiillerin denetimi ile 2872 sayılı Kanunda öngörülen yaptırımların uygulanmasında, Genel Müdürlük 2872 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca yetkilendirilmiş kuruluşlardan sayılır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idari para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fenni muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından o güzergahın en uzun mesafesine ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, (16/5/2018 tarih ve 7144 s.K/18. maddesi ile dört kat ceza şeklinde değiştirilmiştir) genel hükümlere göre tahsil edilir.
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz...” hükümlerine yer verilmiştir.
Davacı şirket, 3996 sayılı Kanun kapsamında verilen yetkiye istinaden yaptığı otoyol ve köprüyü işletme hakkı bulunan bir sermaye şirketidir.
Mahkememiz dosyası ve sunulan deliller, ihlalli geçiş kamera kayıtları, cihazların bağlı olduğu hesaplardan yapılan tahsilatlara, provizyon sorgulama sonuçlarına ilişkin kayıtlar, davalının aracının HGS/OGS hesap ekstreleri üzerinde mali bilirkişi vasıtasıyla yapılan inceleme sonucu alınan raporda özetle; davalıya ait ... plakalı aracın 17/02/2017-10/01/2018 tarihleri arasında 10 adet ihlalli geçiş görüntü kaydının, ayrıca ihlalli geçiş listesi ve sistem dökümü provizyon sorgularını içeren tablonun bulunduğu, kamera kayıtlarında yer alan araç plaka görüntüleri ve kayıtları ile ihlalli geçiş nedeniyle dava konusu icra işlemi uygulanılan araç plakasının-aracın aynı araç olduğu, incelenen PTT hesap ekstrelerine göre ihlalli geçiş tarihlerinde ve sonraki 15 günlük cezasız ödeme süreleri içinde hesaptaki bakiyelerin asgari geçiş ücretine (30,00) yetmeyecek tutarda olması nedeniyle provizyonlarda "ürün kara listede" açıklamasıyla hesaptan geçiş ücretlerinin tahsil edilememiş durumda olduğu, bu nedenle takip tarihi itibariyle takibe konu asıl alacağın (75,60 TL ihlalli geçiş ücreti +302,40 TL 4 kat cezası toplamı) 378,00 TL, 15 günlük ödeme süresinin bittiği günle takip tarihi arası hesaplanan avans faizinin 8,76 TL, faizin KDV'sinin 1,58 TL olduğu, davacının takip tarihi itibariyle 6001 sayılı Kanunda 10 kat ceza uygulanacağına dair hükme göre takipte alacak talep edilmişse de, takip tarihinden sonra yapılan yasal değişiklikle cezanın 4 kata düşürülmesi nedeniyle davacının ancak ihlalli geçiş ücretleri ile 4 kat cezasını, temerrüt tarihinden itibaren işlemiş faiz ile faizin KDV'sini talep edebileceği hesaplanarak bildirilmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30/5.maddesi gereğince; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 tarih ve 7144 s.K/18. maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Anılan özel kanun uyarınca işlettiği köprü ve otoyoldan ücret ödemeden geçiş nedeniyle 15 gün içinde HGS/OGS hesabından tahsil edilemeyen ücreti talep hakkı olan davacı şirketin, kanunda düzenlenen ve idari para cezası değil özel kanundan kaynaklanan ceza niteliğindeki 4 katı cezayı talep hakkı bulunduğu, ihlalli geçişe ilişkin muhataba ayrıca bir tebliğ yapılması gerektiğine dair kanunda bir hüküm de bulunmadığı, borcun ödeme zamanının kanunda düzenlendiği anlaşılmakla, davacının alacak talep hakkı bulunduğu, davalının temerrüdünün doğrudan yasada belirlenen süre nedeniyle, ihlalli geçişlerden 15 gün sonrasında oluştuğu, bu nedenle davacının işlemiş faiz de talep edebileceği, KDV Kanunu uyarınca işlemiş faiz davacı şirket açısından bir gelir kalemi olduğundan KDV Kanunu gereği faizin KDV'sinin de (davalıdan tahsil edilip vergi idaresine beyan edilerek yatırılacak tutar olmakla) talep edilebileceği, ayrıca ihlalli geçiş ücretlerine ve dört kat cezalarına, temerrüt tarihinden itibaren (davalının ticari işletmesine ilişkin ticari araçların ihlalli geçişleri olduğundan) değişen oranda avans faizi isteyebileceği, davalının işlettiği araçlara ilişkin HGS/OGS hesaplarını oluşturma, plakaları hesaba tanımlama, bakiyelerinin mevcudiyetini ve yeterliliğini kontrol ve ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davalı tarafça borcun ödendiğine dair bir delilin-iddianın dosyaya sunulmamış olduğu, incelenen kamera görüntülerinde davalıya ait araçların plakalarının yer aldığı anlaşılmakla, HGS/OGS hesabından geçiş anında veya 15 günlük süresi içinde ödenmeyen geçiş ücretinin 4 katı cezasından ve diğer takip fer'ilerinden ayrıca sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi tarafından yapılan inceleme ve hesaplamanın 6001 sayılı Kanuna, dosya kapsamına, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının ihlalli geçişleri ve tahsil edemediği tutarı ispatlamış olduğu, davalının ise borcu olmadığı veya ödendiğini ispatlar bir delili dosyaya sunmadığı, takip talebinde bilirkişi tarafından hesaplanan alacağın 4 kat ceza şeklinde yani yasal değişikliğe uygun şekilde hesaplanmış olduğu, takip tarihinden sonra yasal dayanağı ortadan kalkmış olan 6 kat ceza tutarına ilişkin asıl alacağın ise davada talep edilemeyeceği, bu kısma isabet eden işlemiş faizle faizin KDV'sinin de talep edilemeyeceği anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde davanın bilirkişi raporunda hesaplanan asıl alacak esas alınarak takip öncesi fer'ileriyle birlikte kısmen kabulüne, davalının takibe itirazının kısmen iptaline ve takibin kabul edilen alacak yönünden devamına, ayrıca alacak likit ve itiraz kısmen haksız olduğundan kabul edilen alacak tutarı üzerinden davacının %20 icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalının ... 33.İcra Müdürlüğü ... Esas takip dosyasına itirazının kısmen iptaline, takibin 378,00-TL asıl alacak, 8,76-TL işlemiş faiz, 1,58-TL faizin KDV'si toplamı 388,34-TL alacak yönünden, takip tarihi sonrası 378,00-TL asıl alacağa değişen oranda avans faizi işletilmek suretiyle aynı koşullarda devamına, fazla istemin reddine,
Kabul edilen alacağın %20'si oranında 77,67-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 113,10 TL posta ve tebligat gideri, 500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 613,10 TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre (%45-%55) hesaplanan 275,90 TL ile (54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç) 108,80 TL harcın toplamı 384,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükteki AAÜT uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden hesap ve takdir olunan 388,34 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, dava kabul/red oranına göre hesaplanan 594,00 TL'sinin davalıdan, 726,00 TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilerek Hazineye gelir kaydına,
6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.11/02/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır