T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/461 Esas
KARAR NO: 2021/383
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2020
KARAR TARİHİ: 04/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tacir olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişlerin 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalının ... - ... plakalı araçları ile 02.09.2016-03.04.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı müvekkili şirkette olan köprü ve bağlı otoyolundan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve yasal cezanın ödenmemesi üzerine ... 13. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine başlanıldığını, ancak davalının herhangi bir borcunun olmadığını, ...plaka sayılı aracının son üç yıldır İzmir dışına çıkmadığını belirterek icra takibine itiraz ettiğini, icra takibinden sonra 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısının ondan dörde düşürüldüğünü, bu nedenle davadaki talep yasal değişikliğe göre güncellenmek suretiyle dava değeri belirlendiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulü ile takibe itirazın iptaline ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin 2.092,85 TL asıl alacak, 174,81 TL işlemiş faiz ve 31,47 TL KDV yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usule uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, 6001 sayılı Kanun uyarınca işletilen köprü ve otoyollardan davalıya ait araçların ihlalli geçiş ücretleri ile cezaları ve fer'ilerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itirazı nedeniyle, itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık, davacının işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan davalının araçlarının ihlalli geçişi olup olmadığı, takip tarihi itibariyle davacının alacak talep hakkı olup olmadığı ve tutarı hususlarındadır.
... 13. İcra Dairesinin ... E takip dosyası getirtilerek incelenmiş, takibin 4.607,45 TL asıl alacak (geçiş ücreti+10 kat ceza), 384,85 TL işlemiş faiz, 69,28 TL faizin KDV'si toplamı 5.061,58 TL alacak istemiyle başlatıldığı, davalının takibe süresinde itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde ve yasal değişiklikle cezaların 10 kattan 4 kata düşürülmesi nedeniyle ihlalli geçiş ücreti, 4 kat cezası, ihlalli geçiş ücretinin ve 4 kat cezasının oluşturduğu asıl alacağa isabet eden işlemiş faiz ile bu faizin KDV'si toplamı 2.299,13 TL alacak yönünden itirazın iptali talebiyle açıldığı anlaşılmıştır.
Takip dosyası, davacı vekilince ihlalli geçişlere ilişkin detayları, plaka ve araç geçiş görüntülerini, tarih ve saatlerini, davalının sisteme tanımlı HGS/OGS hesaplarına ilişkin geçiş sonrası 15 gün içindeki provizyon sorgulama sonuçlarını içeren CD dosyaya sunulmuş, CD içeriğinde yer alan ihlalli geçiş tarih ve plaka bilgisine ilişkin listelerin kağıt ortamında da sunulması sağlanarak davalı tarafa tebliğ edilmiş, davalının ticaret sicil ve vergi dairesi kayıtları celbedilerek incelendiğinde bilanço usulüne göre defter tutan birinci sınıf tacir olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu ihlalli geçiş yapan araçlardan ... plakalı olanın Uyap trafik tescil kaydı sorgulamasında davalıya ait olduğu görülmüş, diğer aracın Uyap'ta kaydı çıkmamışsa da davalının takibe itiraz dilekçesinde bu aracın da kendisine ait olduğunu beyan ettiği görülmüştür.
Dava dilekçesindeki ihtiyati haciz talebi 02/09/2020 tarihli gerekçeli ara kararla reddedilmiştir.
25/6/2010 tarih ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinde;
“(1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, o güzergahın en uzun mesafesine ait geçiş ücretinin on katı tutarında idari para cezası verilir.
(2) Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler veya hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu Kanunun 18 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca karayolları sınır çizgileri dahilinde yasaklanan fiilleri işleyenler hakkında 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır. Şu kadar ki; 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (s) bendinde belirtilen fiillerin şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı yapanlar tarafından karayolları sınır çizgileri dahilinde işlenmesi halinde uygulanacak idari para cezası beş yüz Türk Lirasından aşağı olamaz. Karayolları sınır çizgileri dahilinde yasaklanan fiillerin denetimi ile 2872 sayılı Kanunda öngörülen yaptırımların uygulanmasında, Genel Müdürlük 2872 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca yetkilendirilmiş kuruluşlardan sayılır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idari para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fenni muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından o güzergahın en uzun mesafesine ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, ( 16/5/2018 tarih ve 7144 s.K/18. maddesi ile dört kat ceza şeklinde değiştirilmiştir) genel hükümlere göre tahsil edilir.
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz...” hükümlerine yer verilmiştir.
Davacı şirket, 3996 sayılı Kanun kapsamında verilen yetkiye istinaden yaptığı otoyol ve köprüyü işletme hakkı bulunan bir sermaye şirketidir.
Mahkememiz dosyası ve sunulan deliller, ihlalli geçiş kamera kayıtları, cihazların bağlı olduğu hesaplardan yapılan tahsilatlara, provizyon sorgulama sonuçlarına ilişkin kayıtlar üzerinde mali bilirkişi vasıtasıyla yapılan inceleme sonucu alınan raporda özetle; davalıya ait ..., ... plakalı araçlara ait 02/09/2016-03/04/2017 arası dönem içindeki ihlali geçiş görüntülü kaydının, ayrıca ihlali geçiş listesi ve sistem dökümü provizyon sorgularını içeren tablonun bulunduğu, kamera kayıtlarında yer alan araç plaka görüntüleri ve kayıtları ile ihlalli geçiş nedeniyle dava konusu icra işlemi uygulanılan araç plakalarının aynı olduğu, ihlali geçişlere ait ödenmemiş ücret toplamlarının 430,50 TL. olduğu, buna 4 kat ceza uygulandığı ve ceza tutarının 1.662,00 TL. olduğu ve bu uygulamanın 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. bendine göre uygun olduğu, davalı tarafından işlemiş faiz ve KDV talebine yönelik yapılan itirazın ise yersiz olduğu, zira davalının temerrüdünün kanun gereği ihlalli geçiş sonrası 15.günün bitiminde oluştuğu, bu şekilde tespit edilen temerrüt tarihlerine göre takip öncesi 6183 sayılı AATUHK'nun 51.maddesinde yazılı gecikme zammı oranını geçmemek üzere talep edilebilecek işlemiş faiz tutarının 173,27 TL, faize isabet eden KDV'nin 31.18 TL olduğu, 3065 sayılı Katma Değer vergisi Yasası’nın 24/c maddesinde "Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler İle servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler" matraha dahil edildiğinin kanunda düzenlendiği, bu tespitlerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde takip tarihi itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği alacağın toplam 2.296,95 TL olduğu hesaplanarak bildirilmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30/5.maddesi gereğince; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 tarih ve 7144 s.K/18. maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Anılan özel kanun uyarınca işlettiği köprü ve otoyoldan ücret ödemeden geçiş nedeniyle 15 gün içinde HGS/OGS hesabından tahsil edilemeyen ücreti talep hakkı olan davacı şirketin, kanunda düzenlenen ve idari para cezası değil özel kanundan kaynaklanan ceza niteliğindeki 4 katı cezayı talep hakkı bulunduğu, ihlalli geçişe ilişkin muhataba ayrıca bir tebliğ yapılması gerektiğine dair kanunda bir hüküm de bulunmadığı, borcun ödeme zamanının kanunda düzenlendiği anlaşılmakla, davacının alacak talep hakkı bulunduğu, davalının temerrüdünün doğrudan yasada belirlenen süre nedeniyle, ihlalli geçişlerden 15 gün sonrasında oluştuğu, bu nedenle davacının işlemiş faiz de talep edebileceği, KDV Kanunu uyarınca işlemiş faiz davacı şirket açısından bir gelir kalemi olduğundan KDV Kanunu gereği faizin KDV'sinin de (davalıdan tahsil edilip vergi idaresine beyan edilerek yatırılacak tutar olmakla) talep edilebileceği, ayrıca ihlalli geçiş ücretlerine temerrüt tarihinden itibaren 6001 sayılı Kanun gereği 6183 sayılı Kanunun 51.maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranını geçmemek üzere faiz isteyebileceği, takipte istenen oranın takip tarihinde geçerli kanuni oran olduğu, davalının işlettiği araçlara ilişkin HGS/OGS hesaplarını oluşturma, plakaları hesaba tanımlama, bakiyelerinin mevcudiyetini ve yeterliliğini kontrol ve ödeme yükümlülüğü bulunduğu, davalı tarafça borcun ödendiğine dair veya takibe itiraz dilekçesinde belirtilen "aracının birinin (... plakalı) ... dışına çıkmadığı, 2017'de Kayseri'de yakalandığı" iddiasını ispatlayan veya dosyada mevcut ihlalli geçiş görüntülerindeki aracın plakası kendisine ait görünse de kendisine ait aracın marka-model-renk olarak kendi aracından farklı bir araç olduğunu ispatlar bir delilin-iddianın dosyaya sunulmamış olduğu, incelenen kamera görüntülerinde davalıya ait araçların plakalarının yer aldığı anlaşılmakla, HGS/OGS hesabından geçiş anında veya 15 günlük süresi içinde ödenmeyen geçiş ücretinin 4 katı cezasından ve diğer takip fer'ilerinden ayrıca sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi tarafından yapılan inceleme ve hesaplamanın 6001 sayılı Kanuna, dosya kapsamına, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının ihlalli geçişleri ve tahsil edemediği tutarı ispatlamış olduğu anlaşılmakla davanın raporda hesaplanan tutarlar üzerinden kısmen kabulüne, davalının takibe itirazının kısmen iptaline ve takibin kabul edilen kısım yönünden devamına, ayrıca alacak likit ve itiraz kısmen haksız olduğundan kabul edilen alacakla sınırlı olarak davacının %20 icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalının ... 13.İcra Müdürlüğü ...Esas takip dosyasına itirazının kısmen iptaline, takibin 2.092,50-TL asıl alacak, 173,27-TL işlemiş faiz, 31,18-TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 2.296,65-TL alacak yönünden, takip sonrası 2.092,50-TL asıl alacağa 6183 Sayılı Kanunun 51.maddesine göre değişen oranlarda gecikme zammı işletilmek suretiyle aynı koşullarda devamına, fazla istemin reddine,
Alacağın %20'si oranında 459,30-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken harç 156,88-TL olup, peşin alınan 54,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 102,48-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan posta ve tebligat masrafı 147,50-TL, bilirkişi ücreti 700,00-TL olmak üzere toplam 847,50-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına (%99,8-%0,2) göre hesaplanan 845,80-TL yargılama gideri ile ilk dava açma gideri (başvuru, peşin harç toplamı) 108,80-TL'nin toplamı 954,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 2.296,65-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul/red oranına göre 1.317,36-TL'sinin davada haksız çıkan davalıdan, 2,64-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.04/06/2021
Katip
Hakim