T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/518
KARAR NO: 2021/519
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 23/09/2020
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan istirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... A. Ş.vekili 23.09.2020 tarihli dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirket arasında 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşme kapsamında 1 adet 2018 model ... marka ... tipi ... şasi numaralı ... motor seri numaralı ... tescil plaka numaralı biçerdöver teslim edildiğini, davalı kiracının yukarıda belirtilen sözleşmenin genel şartlarına göre belirlenen ve kiracı tarafından noter marifeti ile tebliğ edilen ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödemediğinden temerrüde düştüğü, bu nedenle davacı şirket tarafından 6361 sayılı Kanunun 31.maddesi gereğince ilgi sayılı sözleşme kapsamında Nisan 2020 kirası için 60 gün ödeme önelli ... 3. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, söz konusu ihtarnamenin Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak kiracıya 30.06.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, kiracının temerrüde düşmesi nedeniyle anılan ihtarnamede kiracıya söz konusu kira borçların 60 gün içinde ödenmemesi halinde Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. Maddesi uyarınca Sözleşmenin fesih edilmiş olacağını, kiralananın 3 gün içinde davacı şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiği, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, kiracının ihtarnameye konu kira bedelini 60 gün içinde ödemeyerek sözleşmenin feshine sebebiyet verdiği gibi kiralananı da davacıya teslim etmeyerek üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğini, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 49. Maddesince kiralayan ile kiracı ve kefilleri ve benzerleri arasında çıkan her türlü uyuşmazlıkların çözümünde kiralayanın defter ve kayıtlarının ve de belgelerinin HMK 193. Madde hükmü uyarınca kati ve kesin delil olacağının kabul edilmiş olup kayıtlarında kiracının temerrüt durumunun sabit olduğunu, akdedilen sözleşme uyarınca kiralananın mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunu, davalının edimlerini yerine getirmediği gibi sözleşmeye aykırı hareket ettiği için yukarıda belirtildiği gibi sözleşme fesih olduğundan kiralananın davacı şirkete iadesi yükümlülüğünün doğduğunu, davalının rıza ile kiralananı teslim etmediği gibi, kiralananı saklama ve kaçırma girişimlerinde bulunduğundan ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasından kiralananın davacıya tesliminin sağlanmasına yönelik olarak ihtiyati tedbir kararının verildiğini, davalı tarafın kiralananı rıza ile teslim etmemesi sebebi ile bu kez 6361 Sayılı Kanun ve ekli münfesih sözleşme gereğince kiralananın davacı şirkete aynen iadesi ile teslimine karar verilmesini talebinin zorunlu olduğu ifade edilerek ve 6361 Sayılı yasanın 31 ile 33.maddelerini dayanak göstererek kiralamaya konu malın davacı şirkete aynen iadesini, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamı talep etmiştir.
Davalı davayı inkar eden konumdadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının dayandığı faturalar, dayanak belgeler özellikle ihtarnamenin içeriği, değişik iş dosyası da dikkate alındığında ihtarnamenin borçluya tebliğ durumu, tanınan ödeme süresi ve buna dair dayanak belgeler, sözleşme hükümleri ve düzenlemeler karşısında sözleşmenin feshi ile malın iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dayanılan sözleşme içeriğine göre taraflar arasında finansal kiralamaya dair akdi ilişki bulunduğu, sözleşmenin yapıldığı, dosyanın taraflarının adı geçen sözleşmenin tarafları konumunda bulunduğu, malın iadesi için tedbiren talepte bulunduğu, taraflar arasındaki varlığı tartışmasız sözleşme hükümlerine göre davacı şirketin defter ve kayıtlarının münhasır delil niteliğinin olduğu tartışmasızdır.
Ayrıca dilekçelerin verilmesi aşaması tam ve eksiksiz sağlanarak davalının savunma hakkı kısıtlanmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu hükümlerinden doğmaktadır. (04/03/2021 tarihli ve 7292 sayılı Kanununun 20.maddesinde bu Kanununun 1.maddesinde yer alan "ve finansman" ibaresi, "finansman ve tasarruf finansman" şeklinde ve 4.fıkrada yer alan "ve finansman" ibaresi, "finansman şirketleri ve tasarruf finansman" şeklinde değiştirilmiş, bu suretle Kanunun yeni adı ise Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu olarak değişmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun düzenlemesine göre; "Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir(madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir(Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir(Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır(Madde 33/1). 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu 13/02/2012 tarihi itibariyle yürürlükten kalkmıştır(Madde 52/1). Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen finansal kiralama sözleşmeleri için bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3226 sayılı Kanunun süreye ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur(Geçici Madde 4/1)."
13/12/2012 tarihi itibariyle 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu yürürlüğe girmiş olup uyuşmazlığa esas sözleşme bu tarihten sonra düzenlendiğinden yukarıda açıklanan kanun hükümlerinin uygulanması gerekir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları ile ilgili yapılan bilirkişi kurulu incelemesi sonucunda davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında ihtarnameye konu borç miktarının davacı aleyhine ve davalı lehine olacak şekilde eksiksiz ve vadelerinde ödendiğine dair herhangi bir kaydın mevcut olmadığı, bu yönde davacı aleyhine somutlaştırılmış bir vakıa ve delilin mevcut olmadığı,davalı-kiracının taraflar arasında imzalanmış bulunan finansal kredi sözleşme ve ekindeki ödeme planlarına uygun bir şekilde taksitlerini eksiksiz ve vadelerinde ödeyemediği, 6361 sayılı Yasanın 31.maddesi ile belirlenen “Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.”koşulunun gerçekleştiği, ayrıca finansal kredi sözleşmesi uyarınca muacceliyetin gerçekleştiği, davacı-kiralayan şirketin keşide ettiği ihtarname ile talep edilen tutarın ihtarname ile verilen 60 günlük süre içinde ödenmediği, 60 günlük sürenin dolduğu, ödemenin gerçekleşmediği, bu suretle temerrüdün oluştuğu, 6361 sayılı Yasanın 32.maddesinin;“Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir.”şeklinde olduğu, sözleşme hükümleri uyarınca,sözleşmenin feshi halinde kiralananın,tüm sökme,nakliye, nakliye sigortası,taşıma ve yükleme masrafları kiracıya ait olmak üzere kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim edilmesi gerektiği,ihtarname ile verilen 60 günlük ödeme süresi içinde finansal kiralama işleminden kaynaklanan borcun ödenmemiş olması nedeniyle mal iade koşullarının gerçekleşmiş olduğu, ihtarname ile verilen sürenin dahi dolmuş olduğu, ödeme süresi içinde bu suretle ödemenin yapılmamış olduğu açıktır.
Esasen bu suret ile davalının birbirini takip eden vadelerle ödemelerini tam ve eksiksiz olarak zamanında yapmadığı,davalının ödemeye dair sunmuş olduğu başkaca belgenin de olmadığı,ödemelerin hangi sözleşme,hangi ürün ve hangi dönem ödemeleri ile ilgili olduğuna dair açık ve denetime elverişli bir açıklamanın da bulunmadığı,bu nedenle davalının mevcut beyanlarının davalı aleyhine oluşan hukuki durumu ortadan kaldırmaktan uzak olduğu,raporun da bu açıdan gerekçeli ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılmıştır.
Hal böyle olunca 6361 sayılı Kanunun m.30/f.1 ve m.31/f.1 hükümlerine göre sözleşmede öngörülen sürenin dolduğu, sözleşmenin ihlali karşısında m.32 ve m.33 hükümleri gereği davalı kiracının finansal kiralama konusu malları,davacı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalının kira borcunu bir yıl içinde ve birbirini takip eden vadelerle düzenli şekilde ödemediğinin münhasır delil niteliğindeki davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı,6361 sayılı Kanunun m.31/f.1 hükmünün koşullarının oluştuğu, buna mukabil davalının finansal kiralama bedelini ödemiş olduğunu HMK m.200 vd. hükümleri çerçevesinde açık,kesin ve belirli belgeler ile ispatlayamadığı,adı geçen sözleşme gereği davalı kiracının dava konusu malları kiralayana iade ve teslim etme yükümlülüğünü de yerine getirmediği,esasen davacının dahi bu konularda ikrarının bulunmadığı gibi bilakis inkarının mevcut olduğu, bu nedenle sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan 6361sayılı Kanunun m.33/f.4 hükmü gözetildiğinde kiracıya gönderilecek ihtarname tebliğ olmasa dahi İİK m.68/b hükmü gereği davacı aleyhine sonuç doğurması mümkün değildir.
Yapılan açıklamalar karşısında davacının davasının kabulüne, 1 ADET, 2018 MODEL, ... MARKA ... TİPİ, ... ŞASİ SERİ NOLU, ... MOTOR SERİ NOLU, ... TESCİL PLAKA NUMARALI biçerdöverden ibaret malın davalıdan alınıp davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kabulüne,
1 ADET, 2018 MODEL, ... MARKA ...TİPİ, ... ŞASİ SERİ NOLU, ... MOTOR SERİ NOLU, ... TESCİL PLAKA NUMARALI biçerdöverden ibaret malın davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 68.310,00 TL harçtan peşin alınan 1.707,75 TL ile 12.809,00 TL, 1.880,00 TL ve 684,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 17.080,75 TL'nin mahsup edilerek 51.229,25 TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.707,75 TL peşin harç, 12.809,00 TL, 1.880,00 TL ve 684,00 TL tamamlama harcı, 54,40 başvuru harcı toplamı olan 17.135,15 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.300,00 TL bilirkişi ücreti, 162,100 TL posta ve tebligat ücreti toplamı 1.462,1 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 67.050,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Ayrıca ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasından verilen 14/09/2020 günlü tedbir kararında belirtilen 755,00 TL vekalet ücretinin ve 144,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde gider avansının talep halinde iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin huzurunda davalının yokluğunda ve oy birliği ile karar verildi. 08/07/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...