T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/625 Esas
KARAR NO: 2022/272
DAVA: Menfi Tespit, İstirdat (Kambiyo Evrakından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2020
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit, İstirdat (Kambiyo Evrakından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkiline tebliğ edilmediği için müvekkilinin söz konusu takipten haberinin olmadığını ve yasal sürede itiraz edilemediğini, müvekkilinin çalışmakta olduğu işyerine maaş haczi müzekkeresinin gönderilmesi nedeniyle takipten haberdar olduğunu, takip konusu 30/09/2008 tarihli, 20.000,00-TL bedelli çek üzerinde müvekkili adına atılan imzanın müvekkiline ait olmadığını, çekin müvekkili rızası dışında elinden çıktığını, sahte imza ile imzalanarak piyasaya sürüldüğünü ve müvekkili aleyhine icra takibi yapıldığını, müvekkilinin takip konusu çekten dolayı davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, bu nedenle çekteki imzanın müvekkiline ait olmaması, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir borç doğurucu işlem yapılmamış olması sebebi ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmesini, müvekkili aleyhinde haciz işlemlerinin devam ettiğini belirterek, maaşına haciz konulduğundan, takibin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, konulan hacizlerin kaldırılmasına ve takibin iptali ile %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, müvekkilinin maaşından kesilerek dosyaya yatan ve davalıya ödenen paranın müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usule uygun tebligata rağmen davalı tarafından davaya cevap dilekçesi verilmemiştir.
Davalı asil 04/03/2022 tarihindeki duruşmaya katılarak "Dava konusu çeki bana davacının ablası olan..., ...vermiştir, ayrıca bundan başka verdikleri iki çek daha bulunmaktadır, bunları iki ay sonra ödeyeceklerini söyleyerek beni oyaladılar, ancak iş yerlerine gittiğimde taşındıklarını gördüm, sonrasında da kendilerine hiçbir şekilde ulaşamadım, ben dava konusu çeki ve diğer iki çeki yaptığım iş karşılığında ödeme için almıştım, alacağımı tahsil edemedim, hatta bu çekleri borcumu ödemek için üçüncü kişilere vermiştim, ama bu çekler karşılıksız çıkınca bana geri döndü, çek borçlarımı ayrıca ödemek zorunda kaldım, davanın reddine karar verilmesini talep ederim" şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, zamanaşımına uğramış çeke dayalı olarak başlatılan ilamsız takip sonrası menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
İstanbul ...İM ...E (önceki esası...) takip dosyası celbedilip incelendiğinde, 30/09/2008 keşide tarihli (zamanaşımına uğramış) 20.000,00 TL bedelli hamiline yazılı çekin hamili olan davalı tarafından, keşideci davacıya karşı başlatılan ilamsız takip dosyasının kesinleşmiş ve derdest durumda olduğu görülmüştür.
Davacının ihtiyati tedbir talebi, Mahkememizin 11/11/2020 tarihli ara kararıyla, %15 teminat karşılığı ve İİK md 72/3 kapsamında icra veznesine girecek paraların alacaklıya verilmesinin engellenmesi şeklinde kabul edilmiştir. Tedbir kararı yasal sürede teminat yatırılmak suretiyle takip dosyasında infaz ettirilmiştir.
Takip dosyası, takip dayanağı zamanaşımına uğramış çek aslı, davacının SGK hizmet dökümü, tarafların vergi dairesi mükellefiyet kayıtları celbedilerek incelenmiş, davacının tatbike medar imza örnekleri usule uygun mahkememizde alınmış, çek keşide tarihinden önceki tarihli ve bu tarihe yakın tarihli ıslak imzalı belgeleri bulunduğu yerlerden celbedildikten sonra adli grafolog bilirkişiden rapor alınmıştır.
Adli grafolog bilirkişiden alınan raporda özetle; bilimsel ve teknik veriler ışığında yapılan incelemeye göre, çekteki keşideci imzasının davacının imzasıyla benzerlik taşımadığı ve onun eli ürünü olmadığı tespit edilip bildirilmiştir. Mahkememizce de çek aslı ile kasa evrakında yapılan incelemede, imza farklığının gözle bile anlaşılabilir düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan ve incelenen deliller, alınan uzman bilirkişi raporu tespitleri hep birlikte değerlendirildiğinde, kambiyo evrakında imza inkarı ve sahtelik def'i herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def'i niteliğinde olup, kambiyo evrakında imzası bulunmayan ve keşide etmemiş olan kişiye karşı keşideci sıfatıyla TTK hükümleri uyarınca müracaat hakkı bulunduğundan bahsedilemez.
6762 sayılı TTK md 644 ile paralel hükümler içeren 6102 sayılı TTK md 732'ye göre, zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar, ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir.
Dava konusu olayda takip dayanağı yapılan çekin 30/09/2008 tarihinde keşide edilmiş ve keşide tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK md 726 uyarınca 6 ay olan zamanaşımı süresi sona erdikten çok sonra 08/03/2016 tarihinde ilamsız takip konusu yapılmış olduğu, taraflar arasında temel ilişki bulunduğuna dair bir iddianın ileri sürülmediği gibi çekin hamiline çek şeklinde düzenlenmiş olduğu ve tarafların vergi dairesi kayıtlarına göre herhangi bir mükellef kaydının da olmadığı, bu nedenle takip talebinde dayanak kısmında açıkça çekten bahsedilip çek talebe eklenerek ilamsız takip şeklinde başlatılan takibin hukuki dayanağının, takip tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK md 732 (6762 sayılı TTK md 644) olduğu, bu madde uyarınca davalı takip alacaklısının hamili olduğu zamanaşımına uğramış çeke dayanarak, takip dosyasında davacı keşideciden sebepsiz zenginleşmeye dayalı talepte bulunmuş olduğu, TTK md 732 uyarınca keşidecinin çekin zamanaşımına uğraması nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerektiği, davacı keşidecinin bu çeki keşide etmediğini (yani bir borcu ödeme maksadıyla bu çeki vermediğini) alınan bilirkişi raporuyla ispatlamış olduğu, bu durumda çekin zamanaşımına uğraması nedeniyle sebepsiz zenginleştiğinden sözedilemeyeceği anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ve davacının takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Ancak çekin hamiline çek şeklinde düzenlenmiş olması nedeniyle, davalının bu çeki doğrudan davacıdan aldığı davacı tarafça iddia edilmediği, aksine böyle bir çek vermediği ileri sürüldüğünden, davalı çeki herkesten almış olabileceğinden, keşideci imzasının davacının eli ürünü olmadığını bilebilecek konumda olmadığından davalının kötüniyetle takibi başlattığı davacı tarafça ispatlanamadığından, davacı vekilinin kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
Takip dosyasında davacının ücretinin İİK hükümlerine göre her ay bir kısmının düzenli olarak haczedilmiş olduğu görülmekle, bu tahsilatlar davacı vekiline süre verilerek dilekçe ile dosyaya sunulması sağlanmış, takip dosyasından celbedilen tahsilat makbuzlarıyla da teyit edilmiştir.
Davacıdan takip dosyasında yapılan tahsilatlar aşağıdaki şekildedir:
15.11.2019 tarihinde, 1.213.00 TL
16.12.2019 tarihinde, 621.00 TL
16.01.2020 tarihinde, 622.00 TL
17.02.2020 tarihinde, 749.00 TL
19.03.2020 tarihinde, 703.00 TL
06.05.2020 tarihinde, 686.42 TL
15.05.2020 tarihinde, 687.49 TL
15.06.2020 tarihinde, 867.86 TL
20.07.2020 tarihinde, 713.52 TL
14.08.2020 tarihinde, 772.64 TL
15.09.2020 tarihinde, 676.23 TL
16.10.2020 tarihinde, 669.59 TL
19.11.2020 tarihinde, 680.80 TL
15.12.2020 tarihinde, 653.00 TL
15.01.2021 tarihinde, 828.39 TL
16.02.2021 tarihinde, 856.00 TL
16.03.2021 tarihinde, 788.66 TL
19.04.2021 tarihinde, 977.44 TL
10.05.2021 tarihinde, 776.00 TL
14.06.2021 tarihinde,1.108.20 TL
26.07.2021 tarihinde, 855.00 TL
17.08.2021 tarihinde, 1.230.00 TL
17.09.2021 tarihinde, 447.00 TL
19.10.2021 tarihinde, 131.08 TL
16.11.2021 tarihinde, 790.91 TL
16.12.2021 tarihinde, 841.40 TL
18.01.2022 tarihinde, 54,37-TL
TOPLAM 20.000,00 TL.
Davacının borçlu olmamasına rağmen yapmak zorunda kaldığı ödemelerin (ücretinden kesinti suretiyle haczedilmiş tutarların) ise, taraflar tacir olmadığından, yukarıda belirtilen tahsilat-ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte İİK md 72/6.-7. fıkralar uyarınca davalıdan istirdadına ve davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile,
Davacının 30/09/2018 düzenleme tarihli, 20.000,00-TL bedelli çek nedeniyle İstanbul ...İcra Müdürlüğü... Esas takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Davacı tarafından takip dosyasına ödenen 20.000,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 1.366,20-TL olup, peşin alınan 241,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 1124,65-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 161,00-TL, bilirkişi ücreti 600,00-TL'den oluşan 761,00-TL yargılama gideri ile 54,40-TL başvuru harcı, 241,55-TL peşin harç toplamı 1.056,95-TL yargılama giderinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davalı asilin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
31/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır