T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/693 Esas
KARAR NO: 2023/79
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2020
KARAR TARİHİ: 31/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalının verdiği taşımacılık hizmetini aracıyla gerçekleştiren araç sahibi olduğunu, müvekkili ... sistemine girebilmesi ve sistemde kalabilmesi için gerekli şartlar ile yolculukların nitelikleri davalı tarafından belirlenmekte olduğunu, müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki olarak iş görme ilişkisi olduğunu, davalı davacıyı sistem içerisinde kalması yönünde telkinde bulunmuş olup ...’in yasallaşacağı taahhüdüyle daha fazla masraf yapmaya yönlendirdiğini, davalının haksız ve hukuka aykırı tek taraflı fesihleri nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararın davalıdan tahsiline, müvekkilirir davalı ile girdiği iş görme sözleşmesi hükümlerine göre yaptığı masrafların ve uğradığı zararların meydana geldiği tarihlerinden itibaren yasal faizi yürütülerek davalıca ödenmesine ve vekalet verene başvurmanın muacceliyet kazandığı alacaklar bakımından, arabuluculuk başvuru tarihinin faiz başlangıç tarihi olarak dikkate alınmasına, davacının yoksun bırakıldığı ve eksik ödenen ücret, ikramiye, komisyon ve diğer alacaklar dahil tüm alacaklarının arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle davalı tarafça ödenmesini, müvekkilinin uğradığı zararlar ve yaptığı giderlerin karşılığı olarak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla ve alacak kalemlerinin belirsiz olması sebebiyle yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde haklı taleplerini arttırma hakkını ve fazlaya dair haklarını saklı tutmak kaydıyla şimdilik kredi faizleri için 3.000 TL, firma mutad masrafları için 500 TL, D2 Belgesi, Ulaştırma Bakanlığı Taşıt Kartı, TÜRSAB üyelik ücreti, Kültür ve Turizm Bakanlığı A Grubu Seyahat Acentası İşletme Belgesi ücreti, Karayolları Motorlu Araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ücreti, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi için 3.500 TL, Araç servis ve bakım, muayene ücreti, Araç Kasko ücreti, Noter ücreti, İBB Yol ve Güzergah Belgesi ücreti, taşıt kira sözleşmesi ücreti olarak 2.000 TL, Davalının şart koştuğu araç içi dizaynın yapılması için 900 TL, yoksun kalınan kar için 100 TL olmak üzere toplam 10.000 TL’nin davalıdan tahsil edilerek müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...'in taşımacılık faaliyet bulunmadığı; sadece teknolojik hizmet sunarak taşımanın taraflarının bir araya gelmesine çevrimiçi (online) olarak aracılık ettiği; ..., ..., ... Sepeti benzeri hizmet verdiği; Davacı ile aralarında akdi veya vekalet sözleşmesine benzer bir ilişki olmadığı; davalı ...'in davacıya herhangi bir müdahalesinin söz konusu olmadığı; davacının kendi işini yönettiği ve sonuçlarına katlanması gerektiği; davalı ...'in uygulamaları nedeniyle davacının zarar uğradığının ispata muhtaç olduğu; idarenin talep ettiği belgelerle ilgili masrafların, kredi faizlerinin davalı ...'den talep edilemeyeceği açıklanarak, davanın reddi talep edilmiştir.
Dosya bilirkişiler ..., ..., Dr. Ögr. Üyesi ...'a tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan 07/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, hukuki açıdan; Davacının kendisine ait araçlar ile dava dışı 3.kişi yolculara taşıma hizmeti sunduğu, Bu hizmet için Dava dışı ...'nin aracılık ettiği, Davacının dava dışı ...'ye karşı ileri sürebileceği taleplerini davalıva karsı ileri süremeveceği, davalı ile davacı arasında bunu gerektirir bir sözleşmeye rastlanamadığı, Davalı ile davacı ve dava dışı... arasındaki ilişkilerin nitelendirilmesi konusunda, Borçlar Hukuku alanında uzman bir bilirkişinin daha yetkin olabileceği, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Mali açıdan ise, Kredi faizleri için 3.000 TL talep edilmiş olup, bu hususta dosyada bilgi belge mevcut değildir. Mutat masraflar için 500 TL talep edilmiş olup, masraflara dosyada bilgi belge mevcut değildir. Belgelendirme, taşıt kira ve sigorta bedeli için 3.500 TL talep edilmiş olup, dosyada bilgi belge mevcut değildir. Araç bakım servis, muayene, araç kasko, noter vb. İçin 2.000 TL talep edilmiş olup, dosyada bilgi belge mevcut değildir. Araç iç tasarım masrafı için 900 TL talep edilmiş olup, bu hususta davacı tarafından toplam 3.250,00 TL tutarında faturaları sunmuştur. Kar yoksunluğu için 100 TL talep edilmiş olup, davacının dosyaya gelen gelir vergisi beyanname uyarınca davacının 1 aylık karı 249,68 TL olarak hesaplanmış olup, Sektör bilirkişimizin yeni bir iş bulma süresine ilişkin değerlendirmesi kapsamında takdir Sayın Mahkemeye ait olacağı" şeklinde görüş beyan edildiği görülmüştür.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava, hizmet sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davanın ticari dava olup olmadığının tespiti, taraflar arasında varlığı iddia olunan ilişkinin hukuki niteliğinin tespitine bağlıdır. ... uygulamasını kullanan yolcu ile ... arasında yolcu taşıma ilişkisi kurulmuş olup, TBK'nun 83 maddesi uyarınca ...'in taşıma edimini ifa yardımcısı aracılığı ile vermesi mümkündür. Davacı, ... ile yolcu taşıma ilişkisi kuran yolcuya, ...'in ifa yardımcısı sıfatıyla taşıma hizmeti vermektedir. ... ile davacı arasındaki ilişki ise, 4857 Sayılı Kanun kapsamında bir iş akdi mevcut olmadığından, alt taşıma sözleşmesi mahiyetindedir. Alt taşıma sözleşmeleri yalnızca eşya taşımaları için mümkün olmayıp, yolcu taşımalarının da alt taşıma sözleşmesi ile yapılmasına engel bulunmamaktadır.
6102 Sayılı TTK'nun 4/1-a bendi uyarınca bu kanunda düzenlenen uyuşmazlıklardan doğan davalar mutlak ticari dava mahiyetinde olup, TTK'nun 5 maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Taşıma işleri TTK'nun 850 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, taraflar arasında varlığı iddia olunan alt taşıma ilişkisinden doğan uyuşmazlık mutlak ticari dava mahiyetinde olduğundan mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2022/715 Esas, 2022/1596 Karar sayılı ilamı)
Somut olayda, ulaşım hizmeti sağlamaya yetkili kişiler (araç sahipleri) ile bu ulaşım hizmetinden faydalanmak isteyen yolcuların (... uygulaması kullanıcılarının) çevrimiçi (online) bir platformda bir araya getirilmesine hizmet eden ... mobil uygulamasından yararlanmak isteyen davacı ile söz konusu uygulamayı sunan Hollanda’da mukim dava dışı ... B.V arasında elektronik ortamda akdedildiği, davalı ...nin ilgili sözleşmelerde taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı şirket ile sözleşmenin tarafı olan dava dışı ... B.V. farklı tüzel kişilikleri haiz olup, sözleşmede taraf olmayan ve imzası bulunmayan davalı şirketin sözleşmede geçen bağlı kuruluş tanımından hareketle sözleşmenin tarafı olarak kabulü sözleşmenin nisbiliği ilkesine aykırılık teşkil etttidiğinden eldeki davada, sözleşmenin hizmet sağlayıcısı dava dışı ... B.V tarafından tek taraflı olarak sonlandırılması nedeniyle uğranılan zararların tazmini istenmiş olup, davalı şirketin, davacı ile dava dışı ... B.V arasındaki hizmet sözleşmesine konu, ... mobil uygulaması hizmetinin tedarikçisi olmadığı gibi, iştigal konusunun, aracı ulaşım hizmetleri sağlamak konusunda yazılım ve teknoloji desteği ve pazarlama hizmetleri sağlamak olduğu, dava dışı ... B.V şirketinin temsilcisi veya acentesi olduğunun dosya kapsamı itibari ile delillendirilemediği hep birlikte gözetildiğinde, davalı ... Ltd Şti yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerekmiştir. (Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 2021/8133 Esas, 2022/3677 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2021/485 Esas, 2021/616 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2022/1029 Esas, 2022/874 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2022/908 Esas, 2022/769 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2022/874 Esas, 2022/768 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2022/622 Esas, 2022/808 Karar sayılı ilamı.)
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 179,90 TL olup, peşin alınan 170,78-TL harçtan mahsubu ile eksik 9,12-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgili tarafa veya vekillerine İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize ve bulunulan yer Asliye Ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
31/01/2023
Katip ...
Hakim ...