T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/703 Esas
KARAR NO: 2021/956
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 02/12/2020
KARAR TARİHİ: 28/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müflis ... Bankası A.Ş.'nin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.11.2017 gün 15:28 saatinde ve ... esas sayılı kararıyla iflasına karar verildiğini, alacak kayıt başvuruları için ... 1. İflas Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına alacak kayıt başvuruları yapılması, diğer talepler için isc “... adresinde bulunan iflas idaresi kuruluna başvuruların yapılması gereği bildirildiğini, 20.07.2016 tarihli ve 2016/99064 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirler doğrultusunda bir kıstm kurum, şirket dernek v.b kapatılarak hazineye devredilmiştir. Hazineye devri yapılan kurum, şirket, dernek vb. Tüm hak ve alacakları hazineye geçmesi nedeniyle müflis şirketten olan alacakları nedeniyle iflas masasına alacak kaydı yapıldığını, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 6059. sırasına 10.459,03 TL alacak kaydı yapıldığını, bu alacağın tamamı sunulu evrak ve müflis banka kayıtları değerlendirmesi sonucu Müflis bankadan herhangi bir alacağının olmaması gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini, İflas idare memurlarının kaydı yapılan tüm alacakları için red gerekçeleri sunulan evrak ve banka evraklarının değerlendirilmesi suretiyle alacağın olmaması, vb. şeklinde olup genel ifadeye dayalı bir gerekçeyle red kararı verilmiştir. Oysa ki hazineye devri yapılan ve kaydı yapılan alacaklar hakkındaki tüm belgeler Vergi Dairesi Müdürlüklerinin kayıtlarına ve yine banka kayıtlarına dayalı belgelerdir. İflas idare kurulunun vermiş olduğu red kararları hukuki olmayıp reddi gerektiğini, İflas idare memurlarının kamu alacaklarının reddi kararları hukuki olmayı reddi gerektiğini, iflas masasının kamu alacaklarının reddi yerine ilgili mahkemelerde dava açması gerekirdi. İflas idare memurlarının kural olarak kamu alacağını resen araştırma görevi olmadığını, iflas idaresi kamu alacağını miktar bakımından aynen kabul eder fakat başka bir sıraya yazarsa kamu idaresi şikayet yoluna gidileceğini, (İİK 235/Son) İflas idaresi kamu alacakları için ancak borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle red kararı verilebileceğini, Haricindeki gerekçelerle red kararı veremez. İflas idaresi ilgili mahkemesinde dava açmak yerinde hukuka aykırı olarak müdürlüğümüzü kayıt kabul davası açılması gerektiğini, bu bakımdan iflas müdürlüğünün kamu alacağını sıra cetveline yazarak müflisin başvuracağı kanuni yollara müflis adına başvurmalıdır. 213 sayılı VUK.nun 162/1 maddesinde de “Tasfiye ve iflas hallerinde mükellefiyet vergi ile ilgili muamelelerin tamamen sona ermesine kadar devam eder' düzenlemesi bulunmakta olup bu mükellefiyet müflis yerine iflas idaresine düşeceğini, müvekkiline tebligat; 6059 sıra numaralı kayıt 18.11.2020 tebliğ edilmiş olup dava süresinde açıldığını, kaydı yapılan alacak ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ait olup; vergi dairesini temsile yetkili vekillerince yapıldığını, ... Hukuk Bürosu ... Vergi Dairesi Müdürlüğü adına işlem yapmaya yetkili olduğunu, iflas masasına verilen 2712/2019 tarihli dilekçeyle yetkili olduğumuz ve kayıt yapılan alacak tebligatlarının müdürlüğümüze tebliğ edilmesi talep edilmiş ve yapılan tüm kayıtlar için tebligat masrafının yatırıldığını açıklanan nedenlerle iflas dairesince reddedilen; alacaklılar defterinin aşağıda belirtilen sıraya kaydı yapılan ve reddedilen 6059, sırasına 10.459,03 TL kamu alacağının tamamı için” kamu alacağının rüchanlı 3.sıra alacak olarak müflis şirket alacaklılar defterine kayıt ve kabulüne, iflas idaresinin red kararlarının iptaline, İK.235. maddesi gereğince kayıt ve kabulünü dava ettiğimiz alacaklar için alacaklılar toplantısına tedbiren katılma ve oy kullanma yetkisi verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf işbu davayı hak düşürücü süre içerisinde açmamış ise davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, müvekkili Müflis Banka 03.02.2015 tarihinden itibaren ... (...) yönetimindedir.23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun 22.07.2016 tarih ve 6947 sayılı Kararı ile ...’nun 21.07.2016 tarih ve 9029 sayılı yazısında yer alan talebi üzerine, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 107. Maddesinin son fıkrası hükmü çerçevesinde ... Bankası A.Ş.’nin faaliyet izninin kaldırılmasına karar verildiğini, ...tarafından açılan ve ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin...E. sayılı dosyasıyla işlem gören iflas davasında, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 106. maddesi uyarınca müvekkil Banka'nın iflasına, iflasın 16.11.2017 tarih ve saat 15.28 itibariyle açılmasına, iflas tasfiyesinin ... tarafından yerine getirilmesine karar verildiğini, müflis bankanın iflas tasfiyesi, .. 1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası üzerinden ... tarafından önerilen ve İcra Hakimliğince atanan iflas idaresi tarafından yürütüldüğünü, ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., 2017 /942 K. Sayılı kararı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 27.01.2020 Tarih, 2018 / 1539 E., 2020/ 406 K. Sayılı ilamı ile kesinleştiğini, müvekkili İflas İdaresince tanzim edilen sıra cetveli 13.11.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, davacı ... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) müflis bankadan 10.459,03 TL tutarında alacaklı olduğu gerekçesiyle ... 1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasına ... kayıt numarasıyla alacak kayıt talebinde bulunulduğunu, davacı tarafın alacak talebi Müflis Bankanın ... şubesine kesilen vergi cezasına dayandığını, bahse konu vergi cezasının iptaline yönelik olarak Müflis Banka tarafından ... 9. Vergi Mahkemesi ...E. Sayılı dosya üzerinden açılmış olan dava ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 2014 yılı money gram işlemleri üzerinde yapılan inceleme sonucu Tuzla şubesine kesilen para cezalarının iptaline ilişkin olduğunu, Mahkeme 2020/2678K. Numarası ile 24.11.2020 tarihinde davanın kabulüne karar verdiğini, vergi cezasının iptaline ilişkin olarak açmış olduğumuz davanın kabul edilmesi ve aynı konuya ilişkin İstinaf Mahkemeleri emsal kararları neticesinde davacı tarafın vergi cezası toplam miktarı olan 10.459,03 TL'lik alacak kayıt talebinin İflas İdaresince reddedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını, açıklanan nedenlerle dava İİK 235.maddesi gereğince hak düşürücü süre içerisinden açılmamış ise davanın öncelikle usulden reddini, dava süresi içerisinde açılmış ise izah edilen nedenlerle davanın esastan reddini, müvekkil Müflis Banka'nın harçtan muaf olduğuna, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava, iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz yoluyla alacağın iflas masasına kayıt kabulü talebine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun ''Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri'' başlıklı 235. maddesidir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. m).Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Somut davada, ... 1. İflas Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilgili vermiş olduğu cevabı yazıda,, alacaklı tarafından masraf yatırıldığı, red kararının 18/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği bildirilmiştir. Davanın, 02/12/2020 tarihinde yani yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığının anlaşılması üzerine işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Mahkemeniz dosyasında davacı olan ...'nın alacak kayıt numarası 6059 olup, alacak kayıt başvurusu muayyen sürede yapılmıştır. Alacaklıya tebligat 18/11/2020 tarihinde tarihinde tebliğ yapılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın konusunun iflas idaresince red olunan vergi alacaklarının 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre takibi gereken vergi alacaklarının kaydının iflas masasına yapılmasının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.
Amme alacaklarının sıra cetveline yazılması, bazı özellikler arz eder: İflasın açıldığı ve adi tasfiye yapılacağı, İİK'nın 166 ve 219. maddeleri uyarınca amme idarelerine bildirildiği ve ilan yapıldığı için, amme idareleri, (amme) alacaklarını, (diğer alacaklılar gibi) iflas masasına yazdırmalıdırlar. Yani, iflas idaresi, bir amme alacağını, kendiliğinden (re'sen) nazara alarak, sıra cetveline yazmak zorunda değildir. İflas masasına yazdırılan bir amme alacağı o konudaki amme alacaklarının tahakkuku usulüne göre iflastan önce kesinleşmişse veya iflası açıldıktan sonra kesinleşirse, bu kesinleşme, iflas idaresi için de bağlayıcıdır; o (kesinleşmiş) amme alacağının sıra cetveline kabul edilmesi gerekir. İflas idaresi, kesinleşmiş bir amme alacağını sıra cetveline kabul etmezse (reddederse), amme alacaklısı, sıra cetveline itiraz davası açabilir. İflas masasına yazdırılan bir amme alacağı o konudaki amme alacaklarının tahakkuku usulüne göre kesinleşmiş değilse, iflas idaresinin, o amme alacağının, hakkında hiçbir karar vermeden, sıra cetveline yazması gerekir. Bu halde müflisin o amme alacağına karşı başvurabileceği idari yargı yoluna (idare veya vergi mahkemesinde itiraz yoluna), müflis yerine, iflas idaresi başvurur. Buna rağmen, iflas idaresi, kesinleşmiş bir amme alacağının sıra cetveline yazılmasını reddederse, amme idaresi, iflas idaresi aleyhine (m.235, II c.1 hükmüne göre) ticaret mahkemesinde sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davası açabilir. Bu davada, ticaret mahkemesi, amme alacağının esası (mevcut olup olmadığı) hakkında bir inceleme yapamaz; iflas idaresinin amme alacağına karşı idari yargı yoluna başvurmak (idare veya vergi mahkemesinde dava açma) hakkı saklı kalmak üzere, amme alacağının sıra cetveline kaydına karar verir. (İİK. m.235, II c.1) (Yargıtay 23. HD 2014/8950 E. 2014/6998 K. Sayılı ilamı) (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2018/744 Esas, 2021/154 Karar sayılı ilamı)
Görüldüğü üzere amme alacağının esası (mevcut olup olmadığı) hakkında bir inceleme yapamaz; iflas idaresinin amme alacağına karşı idari yargı yoluna başvurmak (idare veya vergi mahkemesinde dava açma) hakkı saklı kalmak üzere, masaya kaydına karar verilmesi içtihat edilmiştir. Somut ihtilaf yönünden ise; Davacı ... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) müflis bankadan 10.459,03 TL tutarında alacaklı olduğu gerekçesiyle ... 1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasına ...kayıt numarasıyla alacak kayıt talebinde bulunmuş, huzurdaki davadan önce bahse konu vergi cezasının iptaline yönelik olarak Müflis Banka tarafından ... 9. Vergi Mahkemesi ...E. Sayılı dosya üzerinden açılmıştır.
... 9. Vergi Mahkemesinin ...Esas, ...Karar sayılı dosyasının kesinleşip kesinleşmediği, kesinleşmiş ise kesinleşme şerhi ile gerekçeli karar, kanun yolu merciince verilen karar evrakının mahkememize gönderilmesinin istenilmiş; ilgili mahkeme ilam içeriğine göre; davanın davacı tarafından, 2014 yılı hesap ve işlemlerinin damga vergisi yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen 03.12.2019 tarih ve 2019-B-1002/21 sayılı vergi tekniği raporu ve takdir komisyonu kararlarına istinaden 2014/1-12 dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen vergi ziyaı cezalı damga vergilerinin iptali istemiyle açıldığı, ... ile davacı banka arasında imzalanan Uluslararası Temsilcilik Sözleşmesi kapsamında yapılan işlemlerde para göndericisi, alıcısı ve ... (bankalar) arasındaki hukuki ilişkinin havale ilişkisi olduğu, havalenin çifte yetkilendirme içeren tek taraflı bir hukuki işlem olduğu ve sözleşme olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varıldığından; para göndericisi/alıcısı ile acente sıfatıyla işlemlere aracılık ettiği anlaşılan bankalar arasında düzenlenen para gönderme/alma formlarının sözleşme niteliğinde olduğu ve bu kapsamda 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun (1) sayılı tablosunun I. Akitlerle ilgili kağıtlar başlıklı bölümünün A/1 bendi (mukavelenameler) kapsamında nispi oranda damga vergisine tabi olduğundan bahisle 03.12.2019 tarih ve 2019-B-1002/21 sayılı vergi tekniği raporu ve takdir komisyonu kararlarına istinaden 2014/1-12 dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen cezalı damga vergilerinde hukuka uyarlık bulunmadığından bahse konu vergi cezasının iptaline yönelik karar verilmiştir.
Bu haliyle davacının masaya kaydını istediği amme alacağının iflas idaresinin amme alacağına karşı idari yargı yoluna başvurması suretiyle, ... 9. Vergi Mahkemesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı ortadan kaldırıldığı anlaşılmıştır. İş bu kararın idari yargı yolu içerisinde kesinleştiği de görülmekle, yargı mercileri tarafından kaldırılan bir amme alacağının iflas masasına kaydına yönelik karar verilmesi mümkün değildir. Zira ticaret mahkemesi, amme alacağının esası (mevcut olup olmadığı) hakkında bir inceleme yapamayacak olsa da; yetkili idari yargı mercileri tarafından hukuka uygun bulunmayan alacağın yine ilgili yargı yolunda (idare veya vergi mahkemesinde dava açma) hakkı saklı kalmak üzere, amme alacağının sıra cetveline kaydına karar verilmesi daha önceden idari yargı yolunda dava açılmadan önce masaya kaydı talep edilen alacaklar için işletilmesi gereken bir usuldür. Bu haliyle davalı müflis banka adına iflas tasfiyesini 5411 sayılı Kanun kapsamında yürüten ... tarafından huzurdaki davadan önce vergi mahkemesinde dava açma yoluyla dava edilen ve ... 9. Vergi Mahkemesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı ile iptal edilerek ortadan kaldırılan kamu alacağının iflas masasına kaydını haklı gösterir somut bir delil ve halin dosya kapsamında bulunmadığı da gözetilerek; mevcut talebin esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığı anlaşıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 10 GÜN içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/12/2021
Katip ...
Hakim ...