T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/712
KARAR NO: 2021/479
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 07/12/2020
KARAR TARİHİ: 29/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan istirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında akdedilen aşağıda finansal kurumlar birliği tescil numarası, tarihi ve sözleşme numarası belirtilen; Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ...tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı... tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ... tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ... tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ... tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ... tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama sözleşmelerinin fesh olunduğunun tespitini, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan; temerrüt nedeniyle feshedilen, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ...tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile kiralanan; 1 ADET ... MARKA — ... MODEL — 2017 MODEL YILI — ... TESCİL PLAKA NOLU — ... ŞASİ SERİ NOLU — ... MOTOR SERİ NOLU — LASTİK TEKERLEKLİ YÜKLEYİCİ (tüm standart ekipman ve ekstra aksesuarları ile birlikte, yeni ve kullanılmamış olarak) 1 ADET ... MARKA — ... MODEL — 2017 MODEL YILI —... TESCİL PLAKA NOLU — ... ŞASİ SERİ NOLU — ... MOTOR SERİ NOLU —PALETLİ EKSKAVATÖR (tüm standart ekipman ve ekstra aksesuarları ile birlikte, yeni ve kullanılmamış olarak) Temerrüt nedeniyle feshedilen, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ...tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile kiralanan; 1 ADET ... MARKA — ... MODEL — 2017 MODEL YILI —... TESCİL PLAKA NOLU — ... ŞASİ SERİ NOLU — ... MOTOR SERİ NOLU — PALETLİ EKSKAVATÖR (tüm standart ekipman ve ekstra aksesuarları ile birlikte, yeni ve kullanılmamış olarak) temerrüt nedeniyle feshedilen, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ... tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi (EK-3/A) ile kiralanan; 1 ADET ... MARKA — ... MODEL — 2017 MODEL YILI —... TESCİL PLAKA NOLU — ... ŞASİ SERİ NOLU — ... MOTOR SERİ NOLU — PALETLİ EKSKAVATÖR (tüm standart ekipman ve ekstra aksesuarları ile birlikte, yeni ve kullanılmamış olarak) Temerrüt nedeniyle feshedilen, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı ...tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile kiralanan; 1 ADET ... MARKA — ... MODEL — 2017 MODEL YILI —... TESCİL PLAKA NOLU — ... ŞASİ SERİ NOLU — ... MOTOR SERİ NOLU — PALETLİ EKSKAVATÖR (tüm standart ekipman ve ekstra aksesuarları ile birlikte, yeni ve kullanılmamış olarak) 1 ADET ... MARKA — ... MODEL — 2017 MODEL YILI KIRICILI KOVA (tüm standart ekipman ve ekstra aksesuarları ile birlikte, yeni ve kullanılmamış olarak) davalının iflası nedeniyle derhal feshedilen, Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numaralı... tescil tarihli ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile kiralanan; 1 ADET ... MARKA — ... MODEL — 2015 MODEL YILI — ... TESCİL PLAKA NOLU — ... ŞASİ SERİ NOLU — ... MOTOR SERİ NOLU — ... KOVALI - 35 TON MOTOR GÜCÜ - ... KAR. MRK. PALETLİ EKSKAVATÖR (tüm standart ekipman ve ekstra aksesuarları ile birlikte, yeni ve kullanılmamış olarak) olmak üzere malların müvekkili şirkete aidiyetinin tespiti ile aynen iadesini olmadığı takdirde bedelin iadesini talep etmiştir.
Davalı müflis şirket vekili ise cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin merkezi ...'da olup taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ifa edileceği yerin de müvekkili şirketin ticaret merkezinin yerleşim yeri olarak belirlendiğini, dolayısıyla davalı müvekkil şirket aleyhine açılmış olan davada, HMK m. 6/1 "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." ve m. 10 "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." düzenlemeleri uyarınca İstanbul mahkemelerinin değil, ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenlerle, açılan davaya süresi içinde yetki itirazında bulunulduğunu, konkordatonun tasdiki talebi ile dava açılmış olup ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15.10.2020 tarihli, ... E. ...K. sayılı kararı ile davanın reddine ve müvekkili şirketin iflasına, iflasın 14.10.2020 günü saat 10.48'de açılmasına karar verildiğini, verilen karar henüz kesinleşmemiş olup ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin işbu iflas kararı neticesinde ... İcra ve İflas Müdürlüğü'nün ...E. sayılı iflas dosyası açıldığını, müvekkili şirketin iflasına karar verildiğini, iflas dosyasına İİK md. 210 kapsamında iflas içi faaliyet izin başvurusunun olumlu neticelendiğini, nitekim 03.11.2020 tarihli ... İcra Müdürlüğünün kararı ile iflas içi faaliyete karar verildiğini, müvekkili şirketin iflas içi faaliyetlerini finansal kiralama sözleşmesine konu araçları kullanarak gerçekleştirdiğini, dolayısıyla iflas içi faaliyetleri sekteye uğratmaktan öte gitmeyecek işbu davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, kaldı ki davaya konu araçların iflas içi ticari faaliyette kullanılmaması iflas masasının da zararına olacağını, ... İcra Müdürlüğü tarafından 05.01.2021 tarihinde verilen karar uyarınca, vekil sıfatıyla masayı temsile ehliyetinin bulunduğunu, işbu kararın dosyada bulunduğunu, dolayısıyla işbu davada husumet ehliyeti yönünden hukuka aykırılık bulunmadığını, öncelikle davanın İİK md. 194 düzenlemesi uyarınca alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonraya kadar durdurulmasını, davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini savunmuştur.
Dava finansal kiralama sözleşmesine konu malın iadesi amacıyla açılmıştır.
Aleyhine dava açılan müflis davalı hakkında ... ATM'nin ...E. ...K.sayılı ilamına istinaden 14/10/2020 günü saat 10:48 itibariyle iflas kararı verildiği ve iflas kararının halihazırda kesinleşmemesi ile birlikte tasfiyenin adi tasfiye şeklinde devam ettiği, buna mukabil mahkememizde ise davanın iflas tarihi sonrası ve 07/12/2020 tarihi itibariyle açıldığı ... İcra Dairesinden gelen 20/04/2021 tarihli yazı içeriğine ve dosyamızdaki tevzi form içeriklerine göre kayden açıktır.
Finansal kiralama sözleşmesi gereği teslim olunan malın iadesine yönelik olarak açılan emsal davada olduğu üzere, aleyhine dava açılan davalı şirket hakkında iflas kararının yargılama sırasında verilmesi halinde husumetin iflas idaresine yöneltilerek davaya kayıt kabul davası olarak devam edilmesi ve iflas tarihi itibarıyla saptanan alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi esastır. (Yargıtay 19. HD. 2016/4573E. 2017/2796K.sayılı ilamı)
Bu suretle finansal kiralama sözleşmesine dayalı olarak açılmış olan davada yargılama sırasında iflas kararı verilmesi sırasında davaya kayıt kabul davası olarak devam edeceği Yargıtay uygulamasına göre sabit olduğuna göre iflasın açıldığı tarihten sonra finansal kiralama sözleşmesine dayalı olarak dava açılması durumunda ise bu durumun ayrıca irdelenmesi gerekir.
Dava, "finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın aynen iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsiline ilişkin olarak açılmıştır. Ancak bu davanın, davalı hakkında iflasın verildiği 14/10/2020 günü sonrası ve 07/12/2020 tarihi itibariyle açılmış olması karşısında, Yargıtay uygulamasında kabul olunduğu üzere dava artık kayıt kabul davası olarak nitelendirilmelidir". (Yargıtay 23. HD. 2014/2991E. 2014/8259K.sayılı ilamı)
HMK'nın 24/1, 25 ve 26.maddeleri ile 04.06.1958 tarih ve 15/6 sayılı İBK uyarınca, hukuki nitelendirme hakime ait olup, hakim tarafların dayandıkları maddi vakıalar ve talep sonucu ile bağlı ise de tarafların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir. Davanın iade davacı olarak açılması kayıt kabul davası olduğu gerçeğini değiştiremez.
Nitekim İİK m.235/f.2 hükmün içeriği dikkate alındığında sıra cetveline itiraz davaları bir alacağın tespitine ilişkin davalar olup bu davada alacağın tamamen ya da kısmen cetvele kayıt olunup olunmayacağı hakkında karar oluşturulur. Kanun metninden ya da Yargıtay uygulamasından da anlaşıldığı üzere bu alacağın niteliği üzerinde kanun koyucu herhangi bir ayrım yapılmamıştır. O halde kanunun yapmadığı ayrımın Mahkemece yapılabilmesi bu nedenle de mümkün değildir. Bir başka deyişle alacağın konusu para alacağı olabileceği gibi para dışında bir eşya dahi alacağın konusu olabilecektir.
Kaldı ki Yargıtay uygulamasında tapu iptali olmadığı takdirde tazminat amaçlı olarak açılan davanın iflas tarihi sonrası açılması sonrasında davanın kayıt kabul davası olarak görülmesi gerektiği yönünde dahi yargısal uygulama ayrıca mevcuttur. (Yargıtay 23. HD 2014/4791; 39K.ve 12/01/2015 tarihli ilamı)
O halde davacının açmış olduğu dava, iflas tarihi sonrası açılmış olmakla İİK m.235 hükme dayalı kayıt ve kabul davası olarak nitelendirilmelidir.
İİK'nın 235. maddesi uyarınca, sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. Dava dosyasındaki belgelerden anlaşıldığı üzere davalı şirket hakkında ... ATM'nin ...E.sayılı dosyasına istinaden 14/10/2020 tarihi itibariyle iflas kararı verilmiştir. O halde davacının, iflas kararı verilen ... ATM nezdinde dava açması gerektiği, esasen gerek açıklanan hüküm gerek Yargıtay uygulaması dikkate alındığında davada ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili bulunduğu anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili olduğunun kabulüne ve HMK m.114/f.1 bend (ç) ve m.115/f.2 hükümleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin HMK m.114/f.1-bent (ç) ve HMK m.115/f.2 hükmü uyarınca kesin yetkili olmaması karşısında, davanın dava şartı yokluğundan ve usulden reddine,
2-Talep halinde, dava dosyanın kesin yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-Karara karşı kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde; süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleştirilmiş ise kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesine,
4-Başka mahkemede davaya devam edilmesi söz konusu olmadığında dava hakkında açılmamış sayılma kararı verilerek davacının yargılama giderlerine mahkum edileceğinin taraf vekillerine ihtarına,
5-HMK 331/2 maddesi uyarınca davaya başka bir mahkemede devam olunacağından yargılama giderlerine bu aşamada hükmedilmemesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda ve oy birliği ile karar verildi. 29/06/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...