T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/774 Esas
KARAR NO: 2022/231
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 23/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin iş ilişkisinin olduğu ... aralarındaki ticari faaliyetlerin karşılığı olarak alacağına mahsuben; ...'nun keşideci olduğu, ... Bank A.Ş. / ... Şubesi nezdindeki hesaptan keşide edilen 05.01.2021 keşide tarihli, 25.000,00 TL meblağlı ve 1201234 seri numaralı çeki ödeme olarak aldığını, müvekkilinin taze meyve sebze sektöründe işveren olarak çalıştığını, ... Ltd. Şti'nin ortağı ve yetkilisi olduğunu, ...'ya vermiş olduğu ürünler karşılığında yukarıda bahsi geçen çeki aldığını, işbu çeki aldıktan sonra şirkette bulunan odasındaki çekmecesinde muhafaza ettiğini, vadesinin yaklaştığını düşündüğünden çeki kontrol etmek isteyen müvekkilinin koyduğu çekmeceye baktığında anılan çeki bulamadığını, odanın tamamı, şirketin her bir köşesinin didik didik arandığını ancak bulunamadığını, müvekkilinin çekin kaybolup kaybolmadığını veya çaldırıp çaldırmadığını bilemediğini ve günlerdir tüm aramalarına rağmen çeki bulamadığını, netice olarak işbu çekin zayi olduğunu, yukarıda arz edilen 1 adet ve yekünde 25.000,00 TL bedelli çekin meşru hamili müvekkili ... olduğunu, zayi edilen çekin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağı gibi, iyiniyetli üçüncü kişilerin mağdur edilme ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğunu, diğer yandan dökümü yapılan çekin adı yazılı keşideci şahıstan geçtiği ve lehtar olarak müvekkiline verildiği için, müvekkilinin keşideciden çek bedelini talep edebilmesi için mahkemece verilecek iptal kararına ihtiyaç bulunduğunu, izah olunan nedenlerle; kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulması ve çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla işbu davayı açma zorunluluğunu doğduğunu beyanla yukarıda bilgileri verilen çekin üçüncü kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, tensiple Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilanına akabinde söz konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava, kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dilekçesinde davaya konu çekin esas içeriği hakkında " 05/01/2021 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Ancak muhatap bankaya yazılan müzekkere cevabında, keşideci detay bilgisi ve çekin seri numarasının ait olduğu grupla birlikte yeniden bildirilmesi halinde bilgi verileceği ifade edilmiştir. Bunun üzerine davacı vekiline yeterli süre ve imkan tanınmış, davacı vekili "Keşidecisi ..., ... seri numaralı" şeklinde muhatap banka tarafından istenilen açıklamayı yapmıştır.
Ne var ki, tekrar muhatap bankaya müzekkere yazıldığında; bahse konu çek hesabının ...' ya ait olmakla birlikte ... seri numaralı çekin 20/11/2018 tarihinde ...isimli kişi tarafından ibraz edilip tahsil edildiğini, kaldı ki banka kayıtlarında zayi istenen çek yaprağının aksine çekin keşide tarihinin 20/11/2018 ve bedelinin ise 30.000,00 TL olduğu bildirilmiştir. Başka bir anlatımla, zayi olduğu belirtilen davaya konu çekin davacının iddialarının aksine 20/11/2018 keşide tarihli , 30.000,00 TL bedelli olduğu ve 20/11/2018 tarihinde Mehmet Koyuncu isimli şahıs tarafından ibraz edilerek tahsilatın yapıldığı / çek bedelinin ödendiği anlaşılmıştır.
Emsal alınan İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesinin 2020/1399 Esas, 2020/1348 Karar sayılı ilamında "....6102 sayılı TTK.'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından aynı Yasa'nın iptale ilişkin 759/2. maddesinin uygulanması gerekir. Anılan yasal düzenleme uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Dosya içerisindeki ilanların davacının dava dilekçesinde talep etmiş olduğu ... nolu çeke ilişkin olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Az yukarıda bahsi geçtiği üzere davacı yargılama aşamasında da davasının ... numaralı çeke yönelik olarak açıldığını beyan etmiş, ... Bankasının 24.12.2019 tarihli 20.03.2019 tarihli ve 06.05.2019 tarihli cevabı yazılarında da söz konusu çek numarasına ilişkin olarak çek bilgileri verilmiş ve söz konusu çekin dava dışı firma ... Şti. tarafından ibraz edildiğini, bunun üzerine çek bedelinin ödendiği belirtilmiştir. Şu halde çek numarasının ... olduğu yönünde herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte davacının sözkonusu çekin bedeline ilişkin olarak dosya kapsamındaki beyanlarının bankadan gelen cevabi yazılardaki belirtilen ... nolu çekin bedeline ilişkin tutarla örtüşmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Sonuç olarak davacı, çekin meşru hamili olduğunu ispatlayamamıştır..." denilmiştir.
Somut olayda, muhatap bankanın yazı cevabına göre davaya konu çekin seri numarası ve keşideci detay bilgisi üzerinden yapılan araştırmalar neticesinde; çekin 28/11/2018 tarihinde ibraz edilerek bedelinin ödendiği, kaldı ki davaya konu çek bilgileri ile banka kayıtlarındaki bilgiler karşılaştırıldığında hem çekin keşide tarihinin hem de bedelinin örtüşmediği tespit edilmiştir. O halde, yukarıda değinilen emsal ilam uyarınca davacı, yetkili hamil olduğunu ispatlayamamıştır. Yapılan açıklamalar karşısında, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 26,30 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-HMK' nın 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.23/03/2022
Katip ...
e-imza *
Hakim ...
e-imza *