T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/280 Esas
KARAR NO: 2022/514
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 14/04/2021
KARAR TARİHİ: 29/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında Finansal Kurumlar Birliğinde ... tarihli ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ... tarihli ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, finansal kiralamaya konu malların tüm eklenti ve aksesuarları ile birlikte davalıya teslim edildiğini, ancak davalının ödemede finansal kiralama bedellerini ödemede temerrüte düştüğünü, davalının temerrüte düştüğü finansal kira borçları nedeniyle ... 48. Noterliğinden ... tarih ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerin keşide edilerek borçların yasal sürede ödenmesi aksi takdirde sözleşmelerin feshedileceğinin ihtar edildiğini, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediğinden sözleşmelerin feshedildiğini, ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararı verildiğini, kararın ... 9. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, açıklanan nedenlerle; finansal kiralama sözleşmesine konu malların üzerinde davalı zilyetliğine son verilmesine, malların müvekkili şirkete aynen iadesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... Tarihli ve ... Tescil Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, ... Tarihli ve ... Tescil Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi, faturalar, Teslim Tesellüm Belgeleri, .. 48. Noterliği’nden keşide edilen ...tarih ve ..., ... yevmiye sayılı ihtarnameler, davalı şirkete ait sicil kayıtları, ekspertiz raporu, ödeme planı celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, finansal kiralama sözleşmesinin fesih koşullarının ve 6361 sayılı Kanun uyarınca malın aynen iadesine yönelik şartların oluşup oluşmadı hakkında rapor tanzim edilmesi amacıyla Finansal Kiralama Uzmanı - SMMM ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 05/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; " 1) Davacı ... ile davalı ..Ltd. Şti. arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ...tarih .. tescil numaralı .. sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, 2) Kiralamanın Konusunu; “... no.lu söz: 1 adet 2017 model ... seri no.lu Düz Örgü Makinası (...), ... no.lu söz: 1 adet 2017 model ... seri nolu Düz Örgü Makinası (...)” oluşturduğu, 3) Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında, davalı şirketin ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç; ... nolu sözleşmeden 2.990.-EUR Kira borcu olduğu ve ... no.lu sözleşmeden 2.370,56 EUR Kira borcu olduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonunda ise davalının halen temerrüt faizi hariç 83867 no.lu sözleşmeden 8.763,36 EUR ve 84301 no.lu sözleşmeden 6.759,45 EUR Kira borcu bulunduğu, 4) Buna göre davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 26. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, 5) Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 27. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı herhangi bir itiraz dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın aynen iadesi istemine ilişkindir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun düzenlemesine göre; Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir (madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir (Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir (Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır (Madde 33/1).
Mahkememizce resen seçilen faktoring ve finans uzmanı bilirkişi vasıtasıyla, sözleşmenin fesih ve mal iade koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden inceleme yaptırılmış ve rapor alınmıştır.
Uzman bilirkişi 05/05/2022 tarihli raporunda özetle; davacı ... ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ...tarih ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, Kiralamanın Konusunu; “... no.lu söz: 1 adet 2017 model ... seri no.lu Düz Örgü Makinası (...), ... no.lu söz: 1 adet 2017 model ... seri nolu Düz Örgü Makinası (...)” oluşturduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarında, davalı şirketin ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç; ... nolu sözleşmeden 2.990. EUR Kira borcu olduğu ve ... no.lu sözleşmeden 2.370,56 EUR Kira borcu olduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonunda ise davalının halen temerrüt faizi hariç ... no.lu sözleşmeden 8.763,36 EUR ve 84301 no.lu sözleşmeden 6.759,45 EUR Kira borcu bulunduğu, buna göre davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinin 26. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 27. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33. maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilip bildirilmiştir.
Hal böyle olunca 6361 sayılı Kanunun m.30/f.1 ve m.31/f.1 hükümlerine göre sözleşmede öngörülen sürenin dolduğu, sözleşmenin ihlali karşısında m.32 ve m.33 hükümleri gereği davalının finansal kiralama konusu malları davacı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalının kira borcunu düzenli şekilde ödemediğinin münhasır delil niteliğindeki davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı, 6361 sayılı Kanunun m.31/f.1 hükmünün koşullarının oluştuğu, buna mukabil davalının finansal kiralama bedelini ödemiş olduğunu HMK m.200 vd. hükümleri çerçevesinde açık, kesin ve belirli belgeler ile ispatlayamadığı, adı geçen sözleşmeler gereği davalıların dava konusu malları kiralayana iade ve teslim etme yükümlülüğünü de yerine getirmediği, bu nedenle sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği sonucuna varılmıştır.
Toplanan deliller, denetime elverişli ve hüküm kurmaya müsait bilirkişi raporu ve yasal düzenlemelere göre, davacı şirket tarafından finansal kiralama sözleşmelerinin haklı nedenlere dayalı olarak feshedildiği anlaşıldığından Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen... tarih ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu ve ayrıca Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen ...tarih ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu malların davacıya aynen iadesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜNE,
1-Taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen ... tarih ... tescil numarası ile tescilli ... tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti davacıya ait olan,
... keşideli 01.02.2017 Tarihli Fatura muhteviyatı;
"... (DÜZ ÖRGÜ MAKİNESİ)
... ’’, ... , ..., ..., ..., ..., ..., ...
Serial No: ...
Model yer of the machine: 2017" adlı makinenin davalıdan alınarak davacıya AYNEN İADESİNE,
2-Taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen .... tarih ... tescil numarası ile tescilli ... tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti davacıya ait olan,
Satıcı ... keşideli 21.03.2017 Tarihli Fatura muhteviyatı;
"... (DÜZ ÖRGÜ MAKİNESİ aks ile birlikte)
...
...’’, ..., ..., ..., ..., ..., ... number: ...
Serial No:...
Model yer ...: 2017" adlı makinenin davalıdan alınarak davacıya AYNEN İADESİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (400.000,00 TL) üzerinden alınması gereken 27.324,00 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 11.612,70 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 15.711,30 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 11.612,70 TL peşin harç, posta ve tebligat masrafı 237,50 TL, bilirkişi ücreti 950,00 TL olmak üzere toplam 12.800,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille tensil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (400.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 36.450,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.29/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır