T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/354 Esas
KARAR NO: 2024/427
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 12/01/2016
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15.Hukuk Dairesi'nin 2018/2002 Esas 2021/639 Karar sayılı kaldırma kararı üzerine Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmeye gereğince, müvekkilinin davalıya pantolon lazer kesim işlemi yapılması için toplam 2.536 adet pantolon teslim ettiğini, ancak davalı yanın bu pantolonlardan 1.757 adedinin lazer kesimini ayıplı olarak ifa ettiğini, pantolonlardaki bu ayıplar nedeniyle müvekkiline iş sahibi olan ... Tic. A.Ş. tarafından 72.390,13 TL bedelli bir adet reklamasyon faturası düzenlediğini, müvekkili şirketin ticari ilişkilerinin zarar görmemesi için bu reklamasyon bedelini ödediğini, akabinde müvekkili tarafından davalı hakkında hem reklamasyon bedelinin, hem de yoksun kalınan karın tahsili için ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, anacak davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının beyanlarının maddi gerçeğe uygun olmadığını, davacı şirketçe müvekkili firmaya yapılan ayıp ihbarı yada resmi makamlara yaptırılmış bir muayene ve ayıp tespitinin söz konusu olmadığını, davacının, dava dışı ... firmasının davacıya reklamasyon faturası kesmesinin, ayıbın varlığının kabulü ve neticelerinin müvekkili şirkete fatura edilebilmesi için yeterli gördüğünü, ancak ticari hayatta ayıbın varlığının tepsitinde miyar olacak objektif kıstasın, işin sahibi olan müvekkili firmanın reklamasyon faturası kesmesi olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Toplanan Deliller:
... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası,
... ve ... tarafından hazırlanan 23/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporu,
... tarafından hazırlanan 20/02/2021 tarihli bilirkişi ek raporu,
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı ürün bedeli ile yoksun kalınan karın tahsili amacıyla yürütülen ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamı isteminden ibarettir.
İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:
1-İlamsız takip yapılmış olması,
2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,
4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.
Somut olayda, ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde; alacaklı davacı tarafından borçlusu davalı taşeron aleyhine, 13/11/2015 tarihinde, 72.390,13-TL doğan zarar, 570,07-TL faiz, 30.000,00-TL yoksun kalınan kar, 236,25-TL faiz toplamı olan 103.196,45-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının "Ayıplı iş nedeniyle ödenmek zorunda kalınan reklamasyon fatura bedelinin tazmini ile yoksun kalınan kar" şeklinde gösterildiği, ödeme emrinin borçluya 14/12/2015 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan 17/12/2015 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca ve fer'ilerine itiraz edildiği, buna ilişkin taraflara tebliğ yapılmadığı ve bu sebeple eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde olan 11/01/2016 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının yüklenici, davalının ise taşeron olduğu, taraflar arasında, davalı taşeron tarafından davacı yüklenici tarafından üretimi yapılan pantolonların lazer kesim işleminin yapılması konusunda sözlü eser sözleşmesi yapıldığı, ihtilafın, davalı tarafından yapılan işin ayıplı olup olmadığı ve ayıp var ise işin ne kadarlık miktarının ayıplı olduğunun tespiti noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında bulunan ve davacı şirket tarafından davalı şirket adına kesilen... tarihli, ... nolu sevk irsaliyesinde, 2036 adet 21851 model pantolonun lazer kesim yapılmak üzere davalı şirkete teslim edildiği yazılmış, irsaliyede malların "eksiksiz teslim eden" olarak ...plakalı araç ile teslim edildiği, üzerinde davacı şirket çalışanı imzası bulunduğu, "eksiksiz teslim aldım" ibaresi üstünde de davalı şirket çalışanına ait olduğu iddia olunan imza bulunduğu görülmektedir.
Yine davacı şirket tarafından davalı şirket adına kesilen ...tarihli, ... nolu sevk irsaliyesinde, 500 adet, ... model pantolonun lazer kesim yapılmak üzere davalı şirkete teslim edildiği yazılmış, irsaliyede malların "eksiksiz teslim eden" olarak davacı şirket çalışanı imzası bulunduğu, "eksiksiz teslim alan" ibaresi üstünde her hangi bir imza bulunmadığı görülmektedir.
Davalı tarafından davacıya gönderilen ... 11. Noterliği'nin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde; davacı şirket ile 2036 adet ... model nolu ve 500 adet ... model nolu pantolonun lazer kesim işlemi yapılmak üzere anlaşıldığı, bu ürünlerden 1.757 tanesinin ayıplı olduğu iddiasıyla gönderilen ihtarnameye istinaden kot pantolonların ayıplı olup olmadığının tespit edilmesi, şayet ayıplı ise adetinin belirlenerek kontrol edilip ayıplı malların maliyet fiyatından belgelenerek sunulması durumunda şirket tarafından satın alınacağı bildirilmiştir.
Kural olarak, eser sözleşmelerinde işin yapıldığını ve teslim edildiğini kanıtlamak yükleniciye, eserin ayıplı olduğunu kanıtlama külfeti ise iş sahibine aittir.
Yapılan yargılama sırasında 12/05/2017 tarihli celsede dinlenilen davacı tanıkları ... ile ...beyanlarında; davalı tarafça gönderilen ürünlerin ayıplı olduğunu belirtmiş, tanık ... beyanında, davalının ayıplı teslim ettiği ürün sayısının dava dışı ... şirketi tarafından kendilerine 1800 adet olarak bildirildiğini ifade etmiştir.
Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; ihtarname ve tanık anlatımlarıyla davacı yüklenici tarafça ayıp ihbarının zamanında yapıldığı kanıtlanmış ise de, ayıbın varlığı konusunda herhangi bir tespit yapılmadığından lazer kesimi yapılan tüm pantolonlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, ayıplı ifa olup olmadığı, ayıp var ise kaç adet pantolonda ayıp olduğu ve ayıplı iş bedelinin tespit edilmesi ile ayrıca Yargıtay içtihatları gereğince, iadesi gerekip iade edilmeyen malların ayıplı haliyle maddi bir değerinin bulunup bulunmadığı, maddi değeri var ise bu değerin ayrıca tespit edilip, ürünler davacı tarafından değerlendirildi ise, bunun bedele yansıtılması sonucu davacının alacağının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir.
İzah olunan hususlar doğrultusunda yapılan bilirkişi incelemesi ile, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında ve eksiksiz yaptırıldığı, sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, lazer kesim yapılan ürünler üzerinde yapılan değerlendirmede incelenen üç adet üründe ayıbın varlığının tespit edildiği ve ürünlerin maddi herhangi bir değerinin bulunmadığı, ancak söz konusu olan ... ürünün ise davacı tarafın elinde olmaması sebebiyle incelenemediği, davalının ifa ettiği lazer kesim hizmetinin ayıplı olduğu, ayıplı olarak teslim edilen ürünlerin mevcut hali ile maddi-ekonomik değerinin olmadığı, davalının teslim ettiği ürünler üzerinde yapılan teknik inceleme sonucu dava dışı ... Şirketinin davacı adına düzenlediği ... tarihli ... numaralı 72.390,13-TL tutarlı reklamasyon faturasından dolayı davacının 72.390,13-TL davalıdan alacaklı olduğu, davacının takip tarihi itibariyle 72.390,13-TL ayıplı ifadan kaynaklı reklamasyon, 304,23-TL işlemiş faizi ve 25.428,93-TL yoksun kalınan kâr olmak üzere toplam 98.123,29-TL davalıdan alacaklı olduğu kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Dosya kapsamına, taraf iddia ve savunmalarına, kaldırma kararına ve tanzim edilen bilirkişi kök ve ek raporlarına göre yapılan incelemede, davacının ayıplı ifa iddiasında bulunduğu ve yasal süresinde ayıp ihbarında bulunarak ve eser sözleşmesine konu ürünleri sunarak iddiasını ispat ettiği, dava dışı şirketin davacı adına düzenlediği reklamasyon fatura bedelini ve yoksun kalınan karı istemde davacı tarafın haklı olduğu anlaşılmakla davanın toplam 98.123,29-TL bedel üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Tüm bunlarla birlikte takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifade ile borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, ...Esas, ... Karar; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2006 tarih ... Esas, ...Karar sayılı kararı).
Davacının talebine konu alacağın likit (belirlenebilir) olmadığı ve yargılama sırasında düzenlenen bilirkişi raporları ile tespit edildiği, bu itibarla icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği değerlendirilmekle tüm dosya kapsamı dikkate alınarak takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin, 72.390,13-TL doğan zarar (reklamasyon faturası), 304,23-TL işlemiş faiz, 25.428,93-TL yoksun kalınan kar olmak üzere toplam 98.123,29-TL üzerinden -takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte- devamına, fazla istemin reddine,
2-Davacının koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen (98.123,29-TL) alınması gereken 6.702,80-TL harçtan peşin alınan 1.229,28-TL'nin mahsubu ile eksik olan 5.473,52-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.229,28-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 6.160,50-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına isabet eden 5.914,99-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davanın red oranına isabet eden 5,98-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyenin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 4.072,71-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/06/2024
Katip ...
Hakim ...