T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/410 Esas
KARAR NO: 2022/807
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 08/06/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nı temsil eden müvekkilleri üst iş verenleri ... Tic. A.Ş. emrine düzenlenen ... nolu ve 1.000.000,00-TL bedelli çek ile ... nolu ve 500.000,00-TL bedelli çekin davalı banka nezdinde işleme tabi tutulduğunu, söz konusu işlem akabinde iskonto kredisi bakiyesi olarak müvekkili ortaklığı nezdinde 25.000,00-TL nakdi alacağı kaldığını, söz konusu bakiye alacağın ödenmesi hakkında davalıya müvekkili tarafından ... 17. Noterliği'nin ...tarihli ihtarnamesi keşide edildiğini, söz konusu ihtarnameye davalı tarafından cevap verilmediğini, davalı aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalı ilgili icra takibine 08.07.2020 tarihinde itiraz ettiğini, takibin durduğunu, borçlu borcundan kurtulmak gayesiyle borcu bulunmadığını beyan ettiğini, müvekkili şirket tarafından tutulan kayıtlardan davalı borçlunun güncel borç tutarının açık bir şekilde görüleceğini, davanın kabulü, davalı borçlunun ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına vaki itirazının iptalini, takibin devamını, icra takibe konu alacağın faizi ile birlikte tahsilini, borçlunun %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar, ... nolu, 1.000.000.-TL bedelli ve ... nolu, 500.000.-TL bedelli çekler vasıtasıyla, oluşturdukları adi ortaklığı, müvekkili şirket’ten finansman kullandığını, gerçekleştiği iddia edilen işbu işlem neticesinde, müvekkili şirket nezdinde, 25.000,00.-TL tutarında alacak bakiyelerinin oluştuğunu iddia ettiklerini, söz konusu tutarın ödenmesi için müvekkili şirket’e, Beyoğlu 8.Noterliği (dava dilekçesinde ... 17. Noterliği olarak belirtilen) ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, söz konusu ihtarnameye, ... 47.Noterliği ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname davacı tarafa gönderildiğini, ilgili ihtarname 20.05.2020 tarihinde, davacılar vekiline tebliğ olunduğunu, müvekkili şirket aleyhine ... 31.İcra Müdürlüğü’nün ... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket, süresi içinde işbu icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, müvekkili şirket’in, işbu davaya konu edilmiş tutara ilişkin olarak, davacıların oluşturmuş oldukları adi ortaklığa herhangi bir borcunun bulunmadığını, davanın reddini, davacılar aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Uyuşmazlık, davacıların oluşturduğu adi ortaklığın dava dışı üst işvereninden aldığı 1.500.000,00 TL bedelli çeklerin davalı banka nezdinde faktoring işlemine tabi tutulması üzerine, iskonto kredisinden dolayı davalıdan alacaklı oldukları iddiasına dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 31.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek incelendiğinde, davacı şirketler tarafından 25.000,00 TL asıl alacak ve 433,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 25.433,22 TL toplam alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda ticari faizi ile birlikte tahsili talep edilerek başlatılan ilamsız takibe davalı borçlunun süresinde itirazı üzerine takibin durdurulmuş olduğu, icra dosyası içeriğine göre borçlu tarafından tebliğ için gider avansı yatırılıp itiraz dilekçesi alacaklıya tebliğ edilmemiş olduğundan davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu görülmüştür.
Davalı tarafça dava konusu çeklerin davalıya temlik edilmediğini, müvekkilinin davacıların oluşturduğu adi ortaklığa herhangi bir faktoring işlemiş yapılmadığını ve finansman kullandırılmadığını dolayısı ile herhangi bir borcunun olmadığını yönelik savunması karşısında davacının delil olarak dayandığı taraf ticari defterlerinde faktoring işleminin varlığına ilişkin denetim yapılmasına karar verilmiştir.
Bu kapsamda davacıların iddia ettiği faktoring işleminin davalı kurum bünyesinde yapılıp yapılmadığı, ilgili faktoring işleminden dolayı davacıların bir alacağının olup olmadığını, faktoring şirketlerini bağlayıcı mevzuat hükümlerinin de değerlendirilmesi ile dava konusu itirazın iptaline yönelik bir alacağının bulunup bulunmadığının tespitine, davacı ve davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususlarında, bilirkişi raporu alınması amacıyla dosyanın SMMM bilirkişi ... ile Bankacılık İşlemleri, Banka Muhasebesi, Finansmanı Ve Mali Analizi faktoring konularında ehil ve uzman Banka Müdürü / Emekli ...' den oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.
Dosya Bilirkişi ... ve ...'e tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan 05.10.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda; tarafların ticari defter kayıtlarına göre taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğu, davalı tarafından davacıların ortağı olduğu adi ortaklığa 08/08/2019 tarihinde 1.500.000,00 TL bedelli çek karşılığında iskonto kredisi kullandırılmış olduğu; tarafların ticari defter kayıtları iskonto kredisi kapsamında davalı tarafından adi ortaklığa 1.310.500,00 TL tutarında ödeme yapıldığı yönünden mutabık bulunmakla birlikte iskonto kredisinden kaynaklı borç / alacak bakiyesi yönünden ise mutabakat bulunmadığına yönelik tespit yapılmış; bu haliyle taraflar arasında dava konusu alacağa konu faktoring ilişkisinin muhasebesel olarak var olduğu, bu hususun taraf defterlerine göre ihtilafsız olduğu tespit edilmiştir.
Dava konusu edilen alacak kalemi yönünden ise, defter incelemesi neticesine göre taraf defterleri arasında iskonto kredisinden kaynaklı masraf, komisyon, vergi ve faiz tahakkukları ile ilgili farklıklar bulunmakla birlikte bunların dava konusu olmadığı dava konusu ihtilafın davalı ... şirketinin defterlerinde gözüken 25.000,00 TL'lik borç mahsubu işleminden kaynaklandığı, 05.10.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalı ... şirketinin ticari defter kayıtlarına göre davacıların oluşturduğu adi ortaklığa 1.500.000,00 TL bedelli çekler karşılığında kullandırılan iskonto kredisi kapsamında yapılan ödeme ile masraf, komisyon, vergi ve faiz tahakkukları neticesinde adi ortaklığa 25.000,00 TL borçlu kalınmış olmakla bilahare bu borç adi ortaklığın Nas firmasına olan kefaletine dayanılarak Nas firmasının cari hesap borcuna mahsup edildiği; dava konusu alacağa ilişkin ihtilafın davalı ... şirketinin defterlerinde gözüken “adi ortaklığın Nas firmasına olan kefaletine dayanılarak yapılan” 25.000,00 TL'lik borç mahsubu işleminden kaynaklandığı, davalı ... şirketinin ticari defterlerinde gözüken bu borç mahsubunun yasal dayanağının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davalı tarafça dava konusu mahsup işlemine yönelik bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi içeriğinde, cevap dilekçesi içeriğinde bulunmayan mahsup defi ileri sürülmüştür. Davalının, dava dayanağı olayı ve borcun varlığını inkâr etmeden, borçlu bulunduğu edimi, özel bir sebebe dayanarak yerine getirmekten kaçınmasına imkân veren hakka defi denir. Defiler, dava dilekçesine cevap verilirken ileri sürülmelidir. Aksi halde, davalı "savunmanın genişletilmesi yasağı" ile karşılaşabilir. Defiler, davada ileri sürülmedikçe hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmazlar. (Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 2021/6133 Esas, 2022/4742 Karar sayılı ilamı) Davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı bir beyanda bulunulmamasına karşın, rapor gereği davanın kabulüne karar verilmesine yönelik talebi ile davalının mahsup defiine yönelik savunmasının genişletilmesine açık muvafakati tespit edilememiştir.(HMK m.141/2) Bu haliyle dosya kapsamında bulunan denetime açık rapor içeriği de gözetilerek; taraflar arasında dava konusu alacağa konu faktoring ilişkisinin muhasebesel olarak var olduğu, dava konusu ihtilafı olan davalı ... şirketinin defterlerinde gözüken 25.000,00 TL'lik borç mahsubu işleminin davalı yanca neden yapıldığına ilişkin dosya kapsamında bir delilin sunulmamış olduğu, cevap dilekçesi içeriğindeki davacılar ile finansman işlemi olmadığına yönelik savunmasının taraf ticari defterleri karşısında itibar edilemez nitelikte bulunduğu, mahsup defiinin ise savunmanın genişletilmesi mahiyetinde bulunduğu, davacı tarafça davanın mevcut rapor içeriğine göre kabulü talebi ile bu savunmaya muvafakatinin bulunmadığının anlaşıldığı, cevap dilekçesinde de ayrıca bu yönde bir savunma bulunmadığı gibi adi ortaklığın ortaklarından ...A.Ş ye yönelik ayrıca bir finansman işleminin varlığına yönelik bir savunmanın dahi bulunmadığı, bizzat cevap dilekçesinde delil olarak dayanılan davalı defter ve kayıtlarına göre de dava konusu finansman işleminin doğrulandığı, dava konusun takibin asıl alacak ve işlemiş faize yönelik olduğu, mali bilirkişi rapor içeriğine göre ise 11/05/2020 tarihli ihtarnameye göre 25.000,00 TL asıl alacak için takip tarihi edilebilecek işlemiş avans faizi tutarının 304,96 TL olabileceği, bu haliyle takip çıkışında talep edilen faiz miktarında fazlalık bulunduğu gözetilerek; davalının ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı takip dosyasına itirazının kısmen iptaline, takibin 25.000,00-TL asıl alacak ve 304,96-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.304,96-TL alacak yönünden, takip sonrası 25.000,00-TL asıl alacağın değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle aynı koşullarda devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar vermek gerekmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. (HGK'nın 07.06.2006 tarih 2006/19-295 Esas, 2006/341 Karar sayılı kararı ve Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 2021/3214 Esas, 2021/7424 Karar sayılı ilamı) Dosya kapsamında birbiri ile uyumlu taraf defterleri içeriğine göre; takip konusu fakotoring işleminin davalı defterlerinde de kayıtlı olduğunun bilirkişi raporu ile tartışmasız hale geldiği, alacağın davalı tarafça gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte olduğundan alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla dava konusu edilen ve hükmedilen alacağın %20' si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, reddedilen kısmın faiz talebine yönelik olması karşısında davacının kötü niyet hali de tespit edilemediğinden, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın Kısmen Kabulü ile,
-Davalının ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı takip dosyasına itirazının kısmen iptaline, takibin 25.000,00-TL asıl alacak ve 304,96-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.304,96-TL alacak yönünden, takip sonrası 25.000,00-TL asıl alacağın değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle aynı koşullarda devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen asıl alacak olan 25.000,00-TL' nin %20' si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
3-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
4-Kabul edilen dava değeri (25.304,96 TL) üzerinden alınması gereken 1.728,58 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 307,17 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 1.421,41 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Alınması gerekli ve davacı tarafından yatırılan bakiye 307,17 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 366,47 harca ilişkin yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 149,50 TL posta, tebligat, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.549,50 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.536,64 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacılar yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE,
9-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1.2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin reddedilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 128,26 TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
10-6183 sayılı Kanuna göre dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin tarafların haklılık durumlarına göre;
a) 1.313,34 TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) 6,66 TL'nin davacılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
11-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize ve bulunulan yer Asliye Ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.13/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır