T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/458 Esas
KARAR NO : 2025/668
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/06/2021
KARAR TARİHİ : 09/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesi ile; davacı ile davalı kooperatif arasında ...Sistemi Yapım Sözleşmesi yapılığını, bu sözleşme yapılırken davacının davalı kooperatife dava konusu 2.045.000 TL meblağlı keşide tarihi olmayan ve arkasında teminat çekidir ibaresi yazılı teminat çekinin verildiğini, daha sonra 26/09/219 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, ancak teminat çekinin davacıya iade edilmediği gibi ciro yasağı olmasına rağmen diğer davalı ...'e ciro edildiğini, çekin arka yüzündeki ciro çekidir ibarelerinin tahrif edildiğini ve ciro edildiğini, ihtiyati tedbir yolu ile icra takibinin durdurulmasını, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin iptali ve istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kooperatif davaya cevap vermemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde; iyi niyetli olarak çeki Kooperatiften olan alacağına karşılık ciro yolu ile devir aldığını, tahrifattan bilgisi olmadığını, iyi niyetli olduğunu, tahrifat olsa bile niyetli olduğu ve ciro silsilesi bozulmadığından keşidecinin sorumluluğunun devam ettiğini, teminat çeki iddiasını kabul etmediğini, teminat çekinin uzun süre iade edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve basiretli tacir davranışı olmadığını, şahsi defilerin lehtara karşı ileri sürülebilmesi için lehtarın keşidecisinin zararına bile bile hareket etmiş olması ve kötü niyetli olması ve kötü niyet şartlarının birlikte arandığını, davanın reddini %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde; çekteki tahrifatın açık ve herkes tarafından görülebilir nitelikte olduğunu, bu tahrifatı açıkça gören davalının iyi niyetli olamayacağını, davalı kooperatif yetkilisi ...'ın savcılık ifadesinde dava konusu çekin teminat çeki olarak alındığını, çekteki cironun kendisine ait olmadığını, bu çeki başkasına vermediğini, çekin diğer davalı ...'in eline nasıl geçtiğini bilmediğini, yargıtay içtihatları gereği tahrifat definin herkese karşı ileri sürülebileceğini, davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı ... 2. cevap dilekçesinde; cevaba cevap dilekçesinde geçen ...'ın borçtan kurtulmak ve kötü niyetli hareket ettiğini, ...'ın aralarındaki ticari ilişkiden dolayı bu çek dışında iki adet bonoyu da verdiğini, imzaların bağımsızlığı kuralı gereği cironun geçerli olduğunu, ...'ın bu çeki kooperatif borcuna kaşılık verdiğini, iyi niyetli olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.
Dava devam ederken davalı ... İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esaslı dosyasındaki alacağını ...'e noter aracılığıyla (Hatay ...Noterliğinin 17/07/2023 tarih ...yevmiye nolu Alacağın Devri Sözleşmesiyle) devrettiğini anlaşıldığından davalı taraf temlikle değiştiğinden yeni davalı ...'e ilan yolu ile tebligat yapılmış, davaya devam olunmuştur.
Davanın konusu teminat olarak verilen çekin sonradan icraya konulması nedeniyle dava konusu çekin keşidecisi olan davacının çek lehtarı ve çek hamiline karşı açtığı menfi tespit davasıdır. Davacı çekin teminat amacıyla verildiğini çekin üzerindeki teminat şerhinin tahrif edilip ciro edildiğini, hamilin kötü niyetli olduğunu iddia ederken davalılardan hamil ... tahrifatın konusunu (teminat şerhi) bilmediğini, iyi niyetli olduğunu, kendisinden önceki ciroya güvendiğini, imzaların istiklaliyeti ilkesinin uygulanması gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.
Her iki davalı hakkında Küçükçekmece ... Ağır Ceza Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında devam eden teminat çekinin tahrif edilerek icraya konulmasından dolayı dolandırıcılık davası açılmıştır. Bu davanın iddianamesi incelendiğinde davalı kooperatif Başkanı ... ve diğer davalı ... sanık olarak yargılanmaktadır.
Davalı Kooperatif Başkanı ... gerek savcılık ifadesinde (20/09/2021 tarihli) gerekse de Silifke ... Asliye Hukuk Mahkemesinde dosyamızda tanık sıfatıyla verdiği beyanında, dava konusu çekin davacı tarafından teminat çeki olarak verildiğini, çekin üzerinde teminat ibaresinin olduğunu, dava konusu çekin kendilerince diğer davalı ... 'e verilmediğini, çekin kaybolduğunu, davalı ...'nin eline nasıl geçtiğini bilmediğini, bu çekle birlikte başka belgelerinin de kaybolduğunu, çekin üzerine 27 Haziran 2021 tarihi atılıp tahsil edilme istenmesi üzerine suç duyurusunda bulunulduğunu, çek üzerinde kendilerinin cirosu olmadığını, ...'den şikayetçi olduğunu, savcılık ifadesinde ve talimat yolu ile alınan beyanında söylemiştir.
Davalı Kooperatif Başkanı ...'ın müşteki davalı ...'in şüpheli olduğu savcılık soruşturma dosyaları ... CBS... soruşturma, ... CBS... soruşturmalar olup karşılıklı yetkisizlik kararından sonra İskenderun ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Değişik İş kararı ile ...Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğu belirlenmiştir.
Dosyadaki deliller gözetilerek ihtiyati tedbir talebi kabul edilmiş, yapılan itiraz reddedilmiş, bu tedbir kararının istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 15. H.D. davalının istinaf talebini reddetmiştir.
Dosya incelendiğinde davacı ile davalı kooperatif arasında Borulama Sistemi Yapım Sözleşmesinin yapıldığı, ancak 26/09/2019 tarihinde karşılıklı mutabakatla (fesih anlaşma tutanağı ile) sözleşme feshedilmiştir. Gerek kooperatif başkanı ...'ın beyanı gerekse de davacının beyanıyla dava konusu çekin teminat çeki olarak verildiği sabittir. Ayrıca davacının dava dilekçesi ile eklediği dava konusu çekin tahrifattan önceki görüntüsü incelendiğinde ( ham halinde ) teminat çeki olarak alındığı sabittir. Bu çekten dolayı davacının davalı kooperatife karşı borçlu olmadığı verilen çekin teminat çeki olduğu tartışmasızdır. Asıl tartışılması gereken çekte yapılan tahrifatın davalı ...'i bağlayıp bağlamayacağı, davalı ...'nin iyi niyetli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı ... diğer davalı kooperatiften 2.250.000 TL alacaklı olduğunu, bu çekin buna karşılık ciro edildiğini savunmuş ve ... Bankasına ait 22/07/2020 tarihli makbuz delili sunmuştur. Bu makbuz incelendiğinde gönderici ... (temlik alan) olduğu miktarın 2.250.000 TL olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu çekin bedeli ise 2.045.000 TL olup davalı aradaki farkın nakit olarak alındığını savunmuştur. Dava konusu çekteki bedel uyuşmadığı gibi gönderici ile davalı ...'nin ismi de uyuşmamaktadır. Yine dava konusu teminat çekinde keşide tarihi sonradan doldurulmuş olup ilgili tarih 27/06/2021 tarihidir. ...'ın mahkememizce verdiği cevapta dava konusu çekin 28/06/2021 tarihinde Antalya şubesinde ... tarafından ibraz edildiği ve çekin arkasının yazıldığı cevabı verilmiştir.
Gerek İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin... Esaslı dosyasında gerekse mahkememizde alınan grafoloji raporlarında dava konusu çekin arka yüzündeki teminat çeki olduğuna ilişkin ibarelerin karalanarak ve üzerine tipeksle kapatılarak düzeltme yapıldığı ve bu düzeltmeyi onaylayan geçerli bir yazı ve imza bulunmadığı tespiti yapılmıştır.
Tüm bu beyan ve ifade grafoloji tespitleri karşısında davalı ...'in iyi niyetli olup teminat senedi olduğu hakkında bilgim yoktur savunmasına itibar etmek mümkün değildir. Ayrıca Ağır Ceza ve diğer ceza dosyalarının kesinleşmesini bu deliller karşısında beklemek gerekmemektedir. Tahrifat açık olup tahrifatın nedenini açıklayan bir ibare ve yazıda yoktur. Davalı Kooperatif Başkanı Ersin'in beyanı grafoloji raporundaki tespitler karşısında Ağır Ceza Mahkemesi kararının kesinleşmesini beklemeye gerek yoktur. Deliller açıkça ortada olup bu çekin tahrif edilmiş bir teminat çeki olduğu açıktır. Tahrifat iddiası herkese ileri sürülebilen bir defi olduğu yargıtay içtihatları ile de sabittir. Hatta 15 Mayıs 2024 tarihli grafoloji heyeti raporunda tam olarak okunmasa da "teminat çekidir" yazısının tahrif edilmiş halde de mevcut olduğu rapor edilmiştir. Yargıda hedef süre ve usul ekonomisi ilkeleri göz önüne alınarak mevcut deliller dava konusu çekin tahrif edilen teminat çeki olduğunu açıkça ortaya koyduğundan ceza dosyalarının kesinleşmesinin beklenmesinden vazgeçilmiştir.
Dava konusu çekin teminat çeki olduğu, her iki davalının da bu durumu bildiği mevcut deliller ile sabit olduğundan davacının dava konusu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine kararını vermek gerekmiştir. Davacı, davalı ...'ye borçlu olmadığından diğer temlik olan yeni davalı ...'e de bu dosyadaki temlikten dolayı borçlu değildir.
Davacının gerek dava dilekçesinde gerekse cevaba cevap dilekçesinde tazminat talebi yoktur.
HÜKÜM:Yukarıda yazılı nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile , davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına konu edilen ...Bankası İkitelli Ticari Şubesinin...çek nolu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 27/06/2021 miktarı 2.045.000,00-TL olan çekten dolayı davalılara (ve sonradan temlik alan ...'e) borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Çek teminat çeki olduğundan karar kesinleştiğinde mahkememizin ... Kasa numarasında saklanan çekin davacıya İADESİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (2.045.000,00TL) üzerinden alınması gereken 139.693,95-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 34.923,49 TL peşin harcın mahsubu ile 104.770,46-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 34.923,49 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 284.950,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 4.692,15-TL posta ve tebligat gideri ile 6.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.692,15-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.09/10/2025
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...