T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/518 Esas
KARAR NO: 2024/347
DAVA: Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak)
DAVA TARİHİ: 03/08/2021
KARAR TARİHİ: 07/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı-alacaklı ... A.Ş. ile davalı-borçlu ...Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan kredi sözleşmeleri gereğince adı geçen şirkete nakdi ve gayri nakdi krediler kullandırıldığını, davalı-borçlu şirketin ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğunu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27/04/2021 Tarih ...Esas, ... Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, davacı ... Ltd. Şti.'nin konkordato projesinin İİK md. 305 vd.maddeleri uyarınca tasdikine karar verilerek, tasdik kararının ilanı 15/06/2021 tarihinde yapıldığını, konkordato Komiserliği'nin İİK 299.maddesi gereğince alacaklıları alacaklarını bildirme daveti üzerine konkordato komiserine yasal süresinde sunulan alacak kayıt talep dilekçeleri ile kesin mühlet tarihi olan 08/03/2019 tarihi itibariyle toplam 361.248,00 TL şirket alacağının kayıt ve kabulü talep edildiğni, .... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi sonrası tasdikine karar verilen konkordato projesinde kesin mühlet tarihi itibariyle şirket alacağının 294.388,72 TL olduğu tespit edildiğini ancak kesin mühlet kararından sonra mahkemenin 05/01/2021 tarihli ara kararına istinaden 27/01/2021 tarihinde konkordato talep eden davacı firmaya müvekkili banka tarafından 209.879,27 TL iade edilmiş ve böylece müvekkili bankanın toplam nakit alacağı 294.388,72 + 209.879,27 = 504.267,99 TL olarak ortaya çıktığını, müvekkil bankanın bu şekildeki alacağının sadece 189.256,51 TL'si davacı şirketçe kabul edilmiş olup, kalan kısım olan 315.011,48 TL nakit alacak itiraza uğramakla çekişmeli alacak haline gelmiş geldiğini, öte yandan müvekkilg bankanın davacı şirketten olan çekişmeli haldeki gayri nakdi alacak miktarı ise 42.630,00 TL olup toplamda nakdi - gayri nakdi çekişmeli alacak miktarı 357.641,48 TL olarak ortaya çıktığını belirterek, müvekkilinin hak kaybına uğramaması bakımından çekişmeli hale gelen ve işbu davanın konusunu teşkil eden 315.011,48 TL nakdi, 42.630,00 TL gayri nakdi (toplam 357.641,48 TL) alacağının konkordato projesinin tasdikine ilişkin kararda belirtilen taksit tarihlerinde bir banka hesabına bloke edilmesini İİK 308/b-2 hükmü gözetilerek bu yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığından davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin davalının yerleşim yerinin İnegöl olması sebebiyle İnegöl Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle yetkiye itiraz edildiğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunulduğunu, mahkemece 09/10/2018 tarihinde 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini, 09/01/2019 tarihli ara kararı ile geçici mühletin 2 ay daha uzatılarak 08/03//2019 tarihinde 1 yıl süre ile kesin mühlet kararının alındığını, sonrasında 02/03/2020 tarihli ara kararıyla da 06/03/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak ve başlamak üzere kesin mühletin 6 ay vadeyle uzatıldığını, 22/07/2020 tarihli ara kararıyla da kesin mühletin 01/12/2020 tarihinde sonra ereceğine karar verildiğini, 09/11/2020 tarihinde alacaklar toplantısı yapıldığını ve konkordatonun tasdikinden sonra 6 ay ödemesiz dönem ile ödeme planına ilişkin nisap sağlandığını, 27/04/2021 tarihli ara kararıyla konkordatonun talebinin kabulüne karar verildiğini, İİK 206. Maddesine göre takiplerin engellendiğini, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmasını, bir takip muamelesiyle kesinleşen zamanaşımı ve hak düşüren sürelerin işlememesini sağlar nitelikte ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, davacı banka tarafından 08/03/2019 tarihi itibariyle toplamda 504.267,99 TL alacak bildiriminde bulunulduğunu, yapılan itiraz sonucu davacı alacağının 189.256,51 TL olarak belirlendiğini, bu sebeple alacağın çekişmeli hale geldiğini, 189.256,51 TL olarak belirlenen borcun konkordato projesinde yerini aldığını, davacının kesin mühlet karar tarihi olan 08/03/2019 tarihine kadar faiz işleterek alacak talebinde bulunmasının dayaktan yoksun olduğunu, İİK Md.294-297 gereği geçici mühlet sonuçlarını, kesin mühlet gibi kararın verildiği tarihten itibaren doğmaya başladığını, bu sebeple geçici mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemeyeceğini, davacı bankanın alacağının rehinle temin edilmemiş adi alacak niteliğinde olduğunu, bu sebeple anaparaya ancak geçici mühlet tarihi olan 09/10/2018'e kadar faiz işletilebileceğini, bu tarihten itibaren faiz işletilmesinin yasal olmadığının, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 09/02/2024 tarihli bilirkişi raporu,
Bilirkişi ...tarafından hazırlanan 08/06/2022 tarihli bilirkişi raporu,
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 18/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporu,
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 21/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporu,
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ayrı ayrı dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, konkordato nisabına eksik kaydedildiği iddia olunan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Konkordatonun mahkeme tarafından tasdik edilmesi durumunda çekişmeli alacakların durumu 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 308/b hükmünde düzenlenmiş olup, anılan maddede; “Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler; bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir.” denilmiştir. Bu kapsamda açılan dava bir alacak, diğer bir deyişle bir eda davası olup, genel hükümlere göre incelenir. Buradaki bir aylık süre çekişmeli alacaklının kendisine konkordato hükümlerine göre ödeme yapılmasını talep edebilmesi bakımından hak düşürücü nitelikte değildir. Yani, alacağı itiraza uğramış olan alacaklı, süresi geçtikten sonra dava açarsa, maddi hukuk bakımından alacak hakkı sona ermez yalnızca kendisi için varsa bankaya yatırılan pay borçluya iade edileceği için bu paydan kendisine ödeme yapılmasını talep edemez. Buna karşın dava lehine sonuçlanırsa, konkordato hükümlerine göre kendisine ödeme yapılması gerekir. Şayet borçlu ilâma rağmen ödeme yapmaz ise, bu durumda alacaklı konkordatonun feshini talep edebilecektir (Yazıcı, Çiğdem, Adi Konkordatoda Çekişmeli Alacaklar Hakkında Dava (İİK m. 308/b), Bankacılar Dergisi, Sayı 116, 2021, s.15).
Somut uyuşmazlıkta, davalı ...Şirketi hakkında...1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 27/04/2021 tarih, ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile konkordatonun tasdikine karar verildiği, iş bu davanın 03/08/2021 tarihinde çekişmeli olan 315.011,48-TL nakdi alacak ve çekişmeli olan 42.630,00-TL gayri nakdi alacak miktarının tahsili talebiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, davalı şirketin davacı bankanın kredili müşterilerinden olduğu, bankadan 15/02/2017 tarihinde 48 ay vadeli 500.000-TL'lık kredi kullandığı, kredinin 19.taksitinin ödendiği, sonrasında 10/10/2018 tarihinde, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile konkordato talebinin onaylanarak geçici mühletin 3 ay için alındığı, sonrasında taksit ödemelerinin yapılmadığı, 3 aylık süre sonunda geçici mühletin 2 ay daha uzatıldığı, 08/03/2019 tarihinde 1 yıllık kesin mühletin alındığı, bu dönemde kredinin 10 ve 11.taksitlerinin 08/01/2019 tarihinde ödendiği, davalının banka ile aynı zamanda hesap çalışmasının bulunduğu ve bedellerin hesabına geçtiği, dolayısıyla 05/03/2019 tarihinden itibaren buraya geçen bedellerin taksit ödemelerine mahsup edildiği, ancak firmanın konkordato sürecinde bulunması sebebiyle iş bu tahsilatların herhangi bir komiser onayı alınmaksızın yapıldığının sonradan tespit edilmesi üzerine bankaca yapılan 14 adet taksit ödemesinin firmanın 07/01/2021 tarihli talimatıyla iptal edilerek hesaba iade edildiği, davalının 08/01/2019 tarihinde tahsil edilen 10.taksit bedeli olan 14.498,30-TL, 11.taksit bedeli olan 14.718,08-TL dahil olmak üzere 239.094,95-TL'nin hesaba iade edilmek üzere, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası üzerinden 05/01/2021 tarihinde mahkeme kararı aldırdığı ve davacı bankaya 07/01/2021'de bu kararın tebliğ edildiği, bakiyenin 209.879,27-TL olarak 26/01/2021 tarihinde hesaba iade edildiği, davalının da 27/01/2021 tarihinde bu tutarı eft yapmak suretiyle kullandığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi kök ve ek raporları ile, geçici mühlet tarihi olan 10/10/2018 tarihi itibariyle toplam nakit alacağının 344.899.70-TL, gayri nakit çek kredisinden kaynaklanan ve şarta bağlı alacağın 42.630.00-TL olduğu, işbu nakit alacağın 189.256.51-TL'lik kısmının kabul edilerek konkordato şartlarına uygun olarak ödenmesine karar verildiği, kabul edilmeyen 155.643,19-TL'lik nakit banka alacağının konkordato şartlarına uygun olarak davalı şirketten talep edilebileceği kanaatinin bildirildiği tespit edilmiştir.
Nakdi alacak bakımından, denetime elverişli olan bilirkişi raporları ile, sözleşmeden kaynaklanan borcu sebebiyle davacının davalıdan 155.643,19-TL nakdi alacağının bulunduğu, 09/02/2024 tarihli raporun hükme esas alınabileceği anlaşılmakla söz konusu isteme yönelik talebin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği anlaşılmış, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27/04/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile tasdik edilen konkordatonun konkordato şartlarının hükmün infazı sırasında nazara alınmasına karar vermek gerekmiştir.
Somut olayda gayri nakdi alacak istemine konu çek yapraklarının baskı tarihlerinin 2017 ve 2018 yılları olduğu, bu durumda söz konusu çeklerin baskı tarihinden itibaren 5 yıl içinde ibraz edilmemesi halinde ise en geç 2023 yılı sonunda bankanın sorumluluğunun sona erdiği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 11/09/2018 tarih 2016/14467 Esas 2018/5170 Karar; 13/02/2015 tarih 2014/14408 Esas 2015/1870 Karar), böylelikle karar tarihi itibariyle gayri nakit alacak talebi yönünden davalı şirket hakkındaki dava konusuz kaldığı, bu durumda gayri nakit alacak yönünden karar tarihi itibarıyla davacının yasal sorumluluğunun sona erdiği, davacının gayri nakit alacağa yönelik talebinin konusuz kaldığı gözetilerek gayri nakit alacak yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiği ve gayri nakit alacağa ilişkin dava konusuz kaldığından yargılama giderleri yönünden davadaki haklılık durumunun dava tarihine göre tespitinin gerekeceği ve davanın açıldığı tarih itibariyle davacının taleplerinin yerinde olduğu anlaşılmakla yargılama giderinin davalı aleyhine yükletilmesi gerektiği değerlendirilmiş ve aşağıdaki şekilde takdirde bağlı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davalı ... Limited Şirketi'nin sözleşmeden kaynaklanan borcu için; 155.643,19-TL nakdi alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, nakit alacağa ilişkin fazla kısım yönünden davanın reddine,
2-Davacının gayri nakit alacağa yönelik talebinin baskı tarihinden itibaren 5 yıl içinde ibraz edilmemesi sebebiyle konusuz kaldığı gözetilerek gayri nakit alacak yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27/04/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile tasdik edilen konkordatonun konkordato şartlarının hükmün infazı sırasında nazara alınmasına,
4-Kabul edilen dava değeri (155.643,19-TL) üzerinden alınması gereken 10.631,99-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile eksik olan 10.572,69-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı taraftan tahsil edilen 59,30-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 4.834,50-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre hesaplanan 2.680,20-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 750,00-TL yargılama giderinin davanın red oranına göre hesaplanan 334,21-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, nakdi alacak yönünden hesaplanan ve takdir olunan 24.902,91-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, gayri nakdi alacak yönünden hesaplanan ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, nakdi alacak yönünden hesaplanan ve takdir olunan 25.498,93-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin,
a)Davanın kabul oranına isabet eden 731,80-TL'sinin davalıdan,
b)Davanın red oranına isabet eden 588,20-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/05/2024
Katip
Hakim