T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/551
KARAR NO: 2021/587
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 20/08/2021
KARAR TARİHİ: 20/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan "... A.Ş.firmasına ait 25/01/2021 tarihli faturasında yer alan 1 adet ... Tescil Plakalı 2021 model ... marka ... tip şasi no:... motor no:... paletli ekskavatör tüm ekipman ve aksesuarlarıyla müvekkiline aynen iadesini talep etmiştir.
Davalı davayı inkar eden konumdadır.
Dava finansal kiralama sözleşmesine konu malın iadesi amacıyla açılmıştır.
Aleyhine dava açılan müflis davalı hakkında ... 1.ATM'nin ...E.sayılı ilamına istinaden 16/07/2021 günü iflas kararı verildiği ve iflas kararının halihazırda kesinleşmemesi ile birlikte tasfiyenin adi tasfiye şeklinde devam ettiği, buna mukabil mahkememizde ise davanın iflas tarihi sonrası ve 20/08/2021 tarihi itibariyle açıldığı ... 21.İcra Dairesinin 15/09/2021 tarihli yazı içeriğine ve dosyamızdaki tevzi form içeriklerine göre kayden açıktır.
Finansal kiralama sözleşmesi gereği teslim olunan malın iadesine yönelik olarak açılan emsal davada olduğu üzere, aleyhine dava açılan davalı şirket hakkında iflas kararının yargılama sırasında verilmesi halinde husumetin iflas idaresine yöneltilerek davaya kayıt kabul davası olarak devam edilmesi ve iflas tarihi itibarıyla saptanan alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi esastır. (Yargıtay 19. HD. 2016/4573E. 2017/2796K.sayılı ilamı)
Bu suretle finansal kiralama sözleşmesine dayalı olarak açılmış olan davada yargılama sırasında iflas kararı verilmesi sırasında davaya kayıt kabul davası olarak devam edeceği Yargıtay uygulamasına göre sabit olduğuna göre iflasın açıldığı tarihten sonra finansal kiralama sözleşmesine dayalı olarak dava açılması durumunda ise bu durumun ayrıca irdelenmesi gerekir.
Dava, "finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın aynen iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsiline ilişkin olarak açılmıştır. Ancak bu davanın, davalı hakkında iflasın verildiği 16/07/2021 günü sonrası ve 20/08/2021 tarihi itibariyle açılmış olması karşısında, Yargıtay uygulamasında kabul olunduğu üzere dava artık kayıt kabul davası olarak nitelendirilmelidir". (Yargıtay 23. HD. 2014/2991E. 2014/8259K.sayılı ilamı)
HMK'nın 24/1, 25 ve 26.maddeleri ile 04.06.1958 tarih ve 15/6 sayılı İBK uyarınca, hukuki nitelendirme hakime ait olup, hakim tarafların dayandıkları maddi vakıalar ve talep sonucu ile bağlı ise de tarafların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir. Davanın iade davası olarak açılması kayıt kabul davası olduğu gerçeğini değiştiremez.
Nitekim İİK m.235/f.2 hükmün içeriği dikkate alındığında sıra cetveline itiraz davaları bir alacağın tespitine ilişkin davalar olup bu davada alacağın tamamen ya da kısmen cetvele kayıt olunup olunmayacağı hakkında karar oluşturulur. Kanun metninden ya da Yargıtay uygulamasından da anlaşıldığı üzere bu alacağın niteliği üzerinde kanun koyucu herhangi bir ayrım yapılmamıştır. O halde kanunun yapmadığı ayrımın Mahkemece yapılabilmesi bu nedenle de mümkün değildir. Bir başka deyişle alacağın konusu para alacağı olabileceği gibi para dışında bir eşya dahi alacağın konusu olabilecektir.
Kaldı ki Yargıtay uygulamasında tapu iptali olmadığı takdirde tazminat amaçlı olarak açılan davanın iflas tarihi sonrası açılması sonrasında davanın kayıt kabul davası olarak görülmesi gerektiği yönünde dahi yargısal uygulama ayrıca mevcuttur. (Yargıtay 23. HD 2014/4791; 39K.ve 12/01/2015 tarihli ilamı)
O halde davacının açmış olduğu dava, iflas tarihi sonrası açılmış olmakla İİK m.235 hükme dayalı kayıt ve kabul davası olarak nitelendirilmelidir.
İİK'nın 235. maddesi uyarınca, sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. Dava dosyasındaki belgelerden anlaşıldığı üzere davalı şirket hakkında Ankara 1. ATM'nin 2021/286E.sayılı dosyasına istinaden 16/07/2021 tarihi itibariyle iflas kararı verilmiştir. O halde davacının, iflas kararı verilen yer olan Ankara ATM nezdinde kayıt kabul davası açması gerektiği, esasen gerek açıklanan hüküm gerek Yargıtay uygulaması dikkate alındığında davada Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili bulunduğu anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı vekili davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiş ise de bu noktadaki değerlendirme dahi kesin yetkili mahkemeye aittir.
Hal böyle olunca Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili olduğunun kabulüne ve HMK m.114/f.1 bend (ç) ve m.115/f.2 hükümleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin HMK m.114/f.1-bent (ç) ve HMK m.115/f.2 hükmü uyarınca kesin yetkili olmaması karşısında, davanın dava şartı yokluğundan ve usulden reddine,
2-Talep halinde, dava dosyanın kesin yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-Karara karşı kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde; süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleştirilmiş ise kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesine,
4-Başka mahkemede davaya devam edilmesi söz konusu olmadığında dava hakkında açılmamış sayılma kararı verilerek davacının yargılama giderlerine mahkum edileceğinin taraf vekillerine ihtarına,
5-HMK 331/2 maddesi uyarınca davaya başka bir mahkemede devam olunacağından yargılama giderlerine bu aşamada hükmedilmemesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda ve oy birliği ile karar verildi.20/09/2021
Başkan
Üye
Üye
Katip