T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/617 Esas
KARAR NO: 2021/601
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 19/09/2021
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...bank ... Şubesi'ne ait Keşidecisi ... Limited Şirketi olan ... seri numaralı 20.09.2021 keşide tarihli 9.000,00 TL bedelli 1 adet çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, bu nedenle 6102 sayılı TTK' nın 757 vd. Maddeleri uyarınca çekin iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması bakımından çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava, kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
Yasal düzenlemelere bakıldığında;
6102 sayılı TTK' nın 757.maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.
Yargısal uygulamalara bakıldığında;
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2013/2346 Esas, 2013/3334 Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nun 818 nci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 757 nci maddesinde zayi nedeniyle çek iptal davasının ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinde görülebileceği hükme bağlanmıştır... "
İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi 2017/1596 Esas, 2017/1608 Karar sayılı ilamında "... Aynı Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda; çekin ödeme yeri, muhatap bankanın bulunduğu Bahçelievler Kocasinan'dır. Bu durumda uyuşmazlığın çözüm yeri Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklinde kararlar verilmiştir.
Bu itibarla, çek iptal davalarının yasal düzenleme gereği ancak ödeme (muhatap bankanın bulunduğu yer) veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinden istenebileceği, bahse konu hükmün emredici nitelikte olduğu ve mahkemenin yetkisine ilişkin olarak kesin yetki kuralı niteliğinde olduğu konusunda duraksama yoktur.
Bilindiği üzere, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olmaması (HMK m.114/1-ç) dava şartı niteliğinde olup, davanın her aşamasında hem taraflarca ileri sürülebileceği gibi Mahkemenin de bu hususu resen nazara alması zorunludur.
Somut olaya gelince; hamilin yerleşim yeri adresi ...'dur. Davaya konu çekin ödeme yeri ise muhatap bankanın bulunduğu yer olan ... adresidir. O halde, davacının davasını İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri veya Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinde açması gerektiği halde, davanın mahkememizde açılması nedeniyle mahkememizin yetkili olmadığı açıktır. Açıklanan nedenlerle, eldeki uyuşmazlık bakımından mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle HMK 114/1-ç madde yollaması ve HMK 115/2 maddesi hükmü uyarınca davanın kesin yetki dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, dosyanın yetkili mahkeme olan hamilin yerleşim yeri Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle HMK m.114/1-ç madde yollaması ve HMK m.115/2 hükmü uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-HMK m.20 hükmüne göre kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ve talep halinde dosyanın yetkili BAKIRKÖY (NÖBETÇİ) ASLİYE TİCARET MAHKEMESİne gönderilmesine, iki haftalık yasal süre içinde talepte bulunulmadığı takdirde dosyanın re'sen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-Harç, yargılama gideri, vekalet ücretine ilişkin hususların yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi.23/09/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)