T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/717 Esas
KARAR NO: 2023/85
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 02/11/2021
KARAR TARİHİ: 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliğinin ... tarih ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmeye konu malın kiracıya teslim edildiğini, davalıya ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle ... 3. Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi gerektiği aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ihtarname bila dönmüş olmakla birlikte 6361 sayılı Kanun 33/4 maddesi uyarınca yasal olarak davalı kiracıya 21.08.2021 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığını, verilen kanuni süre içerisinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediğini, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararı verildiğini, açıklanan nedenlerle; sözleşmeye konu malın müvekkili şirkete aynen iadesine, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Finansal Kurumlar Birliği'nin ...tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ekleri, ... 3.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ve tebliğ şerhleri, Tesellüm ve Kabul Belgesi, Fatura ve Ruhsat, Tescil Evrakı, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası, davalı şirkete ait sicil kayıtları, finansal kiralama konusu malın değerine ilişkin kıymet takdir raporu celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, finansal kiralama sözleşmesinin fesih koşullarının ve 6361 sayılı Kanun uyarınca malın aynen iadesine yönelik şartların oluşup oluşmadı hakkında rapor tanzim edilmesi amacıyla Finansal Kiralama Uzmanı - SMMM / Finans uzmanı ... ve makine değerleme konusunda ehil Makine Mühendisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 07/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Davacı ... A.Ş ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ...tarih ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, Kiralamanın konusunu; “1 adet 2021 model ... 3,4,5 Katlı 3D Katlanabilir Maske Makinası” oluşturduğu, Davacı ... A.Ş. nin ticari defter kayıtlarında; Davalı Kiracı şirketin, 19.08.2021 İhtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç; 38.557,74 TL Kira borcu bulunduğu, İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 20.10.2021 tarihi itibarıyla davalının temerrüt faizi hariç halen 64.262,90 TL Kira borcu ve 4.398,20 TL Masraf borcu bulunduğu, Buna göre davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 38. Maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 41. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı herhangi bir itiraz dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın aynen iadesi istemine ilişkindir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun düzenlemesine göre; Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir (madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir (Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir (Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır (Madde 33/1).
Meselenin halli, teknik ve özel bilgi gerektirdiğinden finansal kiralama konusunda ehil finans uzmanı / SMMM bilirkişi vasıtasıyla, alacak - borç hesabına ilişkin ticari defter ve belgeler de incelenmek suretiyle sözleşmenin fesih ve mal iade koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve rapor alınmıştır.
Uzman bilirkişi kurulu 07/12/2022 tarihli raporunda; davacı ... A.Ş ile davalı ... Ltd. Şti. arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ...tarih ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, kiralamanın konusunu; “1 adet 2021 model Ultrasonik 3,4,5 Katlı 3D Katlanabilir Maske Makinası” oluşturduğu, Davacı ... A.Ş. nin ticari defter kayıtlarında; davalı Kiracı şirketin, 19.08.2021 İhtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç 38.557,74 TL Kira borcu bulunduğu, İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 20.10.2021 tarihi itibarıyla davalının temerrüt faizi hariç halen 64.262,90 TL Kira borcu ve 4.398,20 TL Masraf borcu bulunduğu, buna göre davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 38. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 41. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33. maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilip bildirilmiştir.
Hal böyle olunca 6361 sayılı Kanunun m.30/f.1 ve m.31/f.1 hükümlerine göre sözleşmede öngörülen sürenin dolduğu, sözleşmenin ihlali karşısında m.32 ve m.33 hükümleri gereği davalının finansal kiralama konusu malları davacı kiralayana derhal geri vermekle yükümlü olduğu, davalının kira borcunu düzenli şekilde ödemediğinin davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı, 6361 sayılı Kanunun m.31/f.1 hükmünün koşullarının oluştuğu, buna mukabil davalının finansal kiralama bedelini ödemiş olduğunu HMK m.200 vd. hükümleri çerçevesinde açık, kesin ve belirli belgeler ile ispatlayamadığı, finansal kiralama sözleşmesinin m.41 gereği davalının dava konusu malı kiralayana iade ve teslim etme yükümlülüğünü de yerine getirmediği, bu nedenle sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği ve malın aynen iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı ve anılan yasal düzenlemelere göre, davacı şirket tarafından finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenlere dayalı olarak feshedildiği anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen ... tarihli, ... tescil numarası ile tescilli, ... tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti davacıya ait olan; "1 ADET 2021 MODEL, ... SERİ NOLU ULTRASONİK 3,4,5 KATLI 3D KATLANABİLİR MASKE MAKİNASI" adlı makinenin davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile;
1-Taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde akdedilen ... tarihli, .. tescil numarası ile tescilli, ... tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti davacıya ait olan;
"1 ADET 2021 MODEL, ... SERİ NOLU ULTRASONİK 3,4,5 KATLI 3D KATLANABİLİR MASKE MAKİNASI" adlı makinenin davalıdan alınarak davacıya aynen İADESİNE,
2-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
3-Kabul edilen dava değeri (120.000,00 TL) üzerinden alınması gereken 8.197,20 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 2.049,75 TL ( 1.707,75 TL peşin harç + 342,00 TL tamamlama harcı) harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 6.147,45 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 1.707,75 TL peşin harç, 342,00 TL tamamlama harcı, 82,00 TL posta ve tebligat masrafı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.931,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (120.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 19.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 01/02/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır