T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/116 Esas
KARAR NO: 2022/473
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/02/2022
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...Kooperatifi, ... ili, ... ilçesi , ... Mah. ... pafta, 7289 ada, 6 parselde kain gayrımenkulün tapu ile maliki olduğunu, ... ile müteahhit ... Tic. Ltd.Şti. arasında bu gayrımenkul üzerine inşaat yapmak üzere yine ekte örneğini sunduğumuz ... 4.Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye no.lu ve bilahare birkaç maddesinin tadiline yönelik yapılan ... 21. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye no.lu kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, Bu sözleşmelerde de görüleceği üzere müteahhit bu inşaatı ilk sözleşmeye göre imza tarihinden itibaren 8 ay içinde, tadil edilen maddeye göre ise Yapı ruhsatı belediyeden onaylandığı tarihten itibaren 8 ay içerisinde tamamlayacağını kabul ve taahhüt ettiğini, müteahhit herhangi bir yasal engel olmadığı halde yapı ruhsatını almayı çok geciktirmiş ve nihayet ekte sunduğumuz yapı ruhsatından da görüleceği üzere ancak 01.04.2015 tarihinde alabildiğini, Yapı Ruhsatının 30.05.2013 tarihinden 01.04.2015 tarihine kadar geçen 22 ayda alınması bir hayli geçtir. Ancak böyle olduğu halde dahi yapı ruhsatı alım tarihi olan 01.04.2015 tarihinden bu yana da 8 aydan fazla süre geçmiş olup inşaat halen bitirilmediğini, müteahhit iskan alma amacıyla tüm üyelere 28.10.2018 tarihinde imzalar attırmış ancak fiilen teslim halen yapılmamıştır. Bundan ve gecikmelerden mütevellit tüm haklarımızı saklı tuttuklarını, bu inşaata bir hayli eksik hususlar bırakılmış, taraflar arasında yapılmış olan sözleşme eki teknik şartnamede birçok yapılmamış imalatlar mevcut olduğunu, Bunlardan bazıları: Çatı izolasyonu izocam yapılmadığı, Kombi yapılmadığı, Her odaya telefon hakkı çekilmediği, Apartman girişine ankastre telefon kutusu konulmadığı, Bina sığınağının yarım bırakıldığı, Elektrik tesisatının projesine uygun yapılmadığı ve eksik olduğu, Çatıda uydu anten takılmadığı, Aspiratör takılmadığı, bilahare müteahhit dairelerin kapılarını, fayanslarını döşemelerini, elektrik ve su saatlerini, klozet banyo malzemeleri sair hususlarını sökmüş, kırmış dökmüştür. Halihazırda bu imalatlar da eksiktir. Bunun dışında sözleşme ve teknik şartname ayrıntıları nazarı itibaren alınarak yerinde yapılacak inceleme sonucu çıkacak eksikliklerin de tespiti ile bu eksikliklerinin ne kadar miktar ile ne kadar zamanda ne maliyetle yapılabileceği ve inşaatın halihazır durumu da tespit edilerek bu alacaklarımızın davalı taraftan tahsilini, binanın iskanı ile ilgili mükellefiyetler müteahhite ait olmasına rağmen iskan harçları ödeneceği sırada müteahhitin iskan harcını yatırması için sınırlı zamanı olması ve işini tamamlayabilmesi için kendilerine sonra iade alınmak üzere 55.000.TL. ve vergilerin ödenmesi için de paralar verilmiş olup bunlar da iade edilmediğini, mezkur gayrımenkul tarafımıza sözleşmede yazıldığı gibi yapı ruhsatının normalde alınabileceği makul sürede alınmamış, yani tadilat projesi yapılması ve ruhsat alınması için altı ay olarak takdir edilmiş olup, sözleşme tarihi 30.05.2013 olarak nazarı itibaren alındığında buna göre çevre emsal rayiç bedellerinin tespit edilerek geçen süre ve 44 daire için rayiç kira bedellerinin hesaplanarak bunun da faizi ile birlikte müvekkil kooperatife ödenmesini, davalı tarafa ... 18. Noterliğinin ...t.li ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi gönderilmişse de eksikler tamamlanmadığı ve alacaklarımız ödenmediği gibi yaptıklarını söküp tarafımızı mağdur etmiştir. Bundan mütevellit taraflar arasında savcılıklara da şikayetlerde bulunulduğunu, mezkur inşaat halen üyelerimizin kullanımına verilmemiştir. Yıllardan beri aidat ödeyip halen evlerine kavuşamamış ve bu suretle mağdur olan üyelerimiz artık evlerinin kendisine teslimini ve zararlarının tazminini, davalı yanca ihtilafın halli hususunda ...Arabuluculuk Bürosu Başvuru No: ... Arb. Dosya No: ...no.lu dosya ile arabuluculuk yapılmış ancak taraflar arasında bir anlaşma olmadığını, davalı yanın hukuka aykırı fiillerinden dolayı kooperatifimiz haksız yere birçok davaya muhatap edilmiş bundan dolayı da zararlarımız mevcut olduğunu, taraflar arasında yapılmış olan ... 4.Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye no.lu ve bilahare birkaç maddesinin tadiline yönelik yapılan ... 21. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye no.lu kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin ileriye yönelik feshine, inşaattaki halihazır durum ve sözleşme ve eki teknik şartnamelere göre eksik hususların tespiti ile bu eksikliklerin ve ayıplı işlerin neler olduğunun tespitini, kooperatif üyelerimizin uğramış olduğu ağır mağduriyetin daha fazla uzamaması için inşaattaki eksik işlerin kooperatifimiz veya üyelerimiz nam ve hesabına ikmali için , kooperatifimiz ve üyeleri adına nama ifaya izin verilmesini, inşaatın gecikmesinden mütevellit sözleşme maddeleri nazarı itibaren alınarak gecikilen süreler için üyelere teslim edilmesi gereken 44 dairemiz için emsal rayiç bedel üzerinden kira bedellerinin tespiti ve ticari faizi ile tahsilini, inşaattaki eksiklik ve ayıplı işlerin, alacaklarımızın ve yine gecikme bedeli (mahrum kalınan kira geliri) rayiç kira bedellerinin uzman bilirkişiler tarafından hesaplanıp tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak ve fazlaya dair tüm haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 150.000 TL. nin dava tarihinden itibaren en yüksek reeskont haddinden faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, mahkeme masrafı ve ücreti vekaletin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkeme huzurunda açılmış olan dava yetkisiz mahkemede ikame olunmuştur. Mahkemenin yetkisine itiraz ediyoruz. Zira davaya dayanak teşkil eden ... 4. Noterliğinin ... Tarih ve ... Yevmiye numaralı sözleşme dosyada mübrez olup, sözleşme şartlarından biri de yetki düzenlemesini içerdiğini, sözleşme gereği ihtilaf vukuunda yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Daireleri olduğunu, dava konusu alacak iddiası zamanaşıma uğradığını, ... 4. Noterliği'nin ... Yevmiye numaralı Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi incelendiğinde müvekkili tarafına düşen daireler inşaat bitmiş olması durumunda dahi müvekkile verilmediğini, müvekkil şirket, sözleşme ile edinilmesi düşünülen kazanımları elde edememiş, mağdur edildiğini, Ana sözleşmede "İnşaat Süresi" başlıklı kısımda 8 aylık inşaat tamamlama ve 4 aylık bir ruhsat sürecinden bahsedilmiş olup, ... 21. Noterliği'nin ...Tarih ve ... Yevmiye Numaralı Düzenleme Şeklinde Tadil Sözleşmesi ile bu maddede değişikliğe gidildiğini, daireler başlıklı kısmında ana sözleşme ile müteahhit firmaya bırakılan daireler belirtilmiş olup; A bloktan 24 daire ...'nın, geri kalan daireler ise daha önceki müteahhite verilmiştir. Bu bloktaki kot farkından doğan daireler müvekkil firmaya verilmiş olup 1.bodrumda kot farkından oluşan daire 1,2,3,4 olmak üzere 4 daire müvekkil firmaya ait olduğunu, 25.12.2013 tarihli Tadil Sözleşmesi ile bu düzenleme değişikliğe uğramış, bu bloktaki kot farkından doğan daire, depo, dükkan ve diğer mekanları planlama, mülkiyet, kullanım ve satış hakkı yüklenici firmaya aittir şeklinde düzenlendiğini, A2 Bloktaki normal kattan 20 daire davacının, bu bloktaki 30, 32 ve 33 nolu çatı piyesli daireler müvekkil firmanındır. Bu bloka yine kot farkından kaynaklanan 1,2,3,4 numaralı daireler müteahhit firmaya ait olup bunlardan birinin Duran İnan'a verilmesi hususunda taraflar anlaştığını, 25.12.2013 tarihli Tadil Sözleşmesinde bu madde kot farkından doğan 1.bodrum katta bulunan daire, depo, dükkan ve mekanların mülkiyet, kullanım ve satış hakkı yüklenici firmaya aittir şeklinde değiştirilmiş, 30, 32 ve 33 nolu çatı piyesli daireler hususundaki anlaşma sabit kaldığını, B bloktaki tüm dairelerin mülkiyet, satış ve kullanım haklarının tamamı müteahhit firmaya ait olduğunu, 25.12.2013 tarihli Tadil Sözleşmesi ile yine değişikliğe uğramış, "Yeni imar durumundan kaynaklanan yapı alanı artışları da ilave edilmek üzere B Blokun tüm ticari alan, konut alanı, depo alanı ve tüm ortak kullanım alanlarını planlama, kullanım hakkı, kullanım hakkı planlaması, mülkiyet ve satış hakkı yükleniciye aittir." şeklinde kabul edildiğini, ana sözleşme ve tadil sözleşmesi birlikte değerlendirildiğinde müvekkil firmaya bu inşaat sözleşmesi karşılığında; B bloktaki dairelerin tamamı (Yeni imar düzenlemesi ve kot farkından olan daireler de dahil olmak üzere), A1 Bloktan 4 daire, A2 Bloktan 4 daire (Kot farkından kaynaklanan 1,2,3,4) ve A2 Bloktan 30,32,33 numaralı çatı piyesli 3 adet daire müteahhit firmaya verileceğini, Davacı taraf kooperatif üyelerinin mağduriyetlerinden bahsetmiş olmakla, Müvekkil Firmanın uğradığı mağduriyetin çok daha büyük ve yıkıcı olduğunu göz ardı ettiğini, davacı taraf kendilerine düşen 44 daire için kira bedeli üzerinden tazminat talep ettiğini, talebin kabulünün mümkün olmadığını, davacı taraf kooperatif üyelerinin mağduriyetlerinden bahsetmiş olmakla, Müvekkil Firmanın uğradığı mağduriyetin çok daha büyük ve yıkıcı olduğunu göz ardı ettiğini, kooperatif üyelerinin bir mağduriyeti var ise (kabul anlamına gelmemek kaydıyla) bu kooperatif Yönetiminin basiretsizliğinden kaynaklandığını, müvekkil firma yarım kalan ve borçları ile birlikte müvekkilin üzerine yıkılan bir inşaatı tekrar hayata döndürmüş ve yaşanılabilir, elit, bölgesinde parmakla gösterilen şık bir siteye dönüştürüldüğünü açıklanan nedenlerle huzurdaki davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava, taraflarca inkar edilmeyen kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı fesih ve ayıp nedeniyle yaşanan gecikme nedeniyle kira bedellerinin davalıdan tahsiline yönelik alacak davasıdır.
Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulduğu, süresinde sunulan cevap dilekçesi içeriğine göre İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazında bulunulduğu, buna dayanak olarak da taraflarca imzalanan yetki sözleşmesinin dayanak gösterildiği görülmüştür.
Uyuşmazlık ise davalının cevap dilekçesi içeriğinde yapmış olduğu yetki ilk itirazının niteliği ve mahkememizin yetkili olup olmadığı noktasındadır.
6100 sayılı HMK'nun 6/1.maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.
6100 sayılı HMK'nın 19/2. maddesinde ''Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.'' hükmü , 19/4. maddesinde ise ''Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir.'' hükmü düzenlenmiştir.
HMK'nın yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi ile düzenlenen ve aynı yasanın 18.maddesinin 2.fıkrası ile "Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır." şekliyle geçerlilik şartları belirlenen, taraf imzalarını taşıyan ve geçerlilik şartlarına haiz bir yetki sözleşmesi taraflar arasında düzenlenmiştir.
HMK’nın 17. maddesine göre, tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen yetkili mahkemede açılır. Taraflarca aksinin kararlaştırılmadığı, başka bir anlatımla yetkili mahkemenin münhasıran belirlendiği yetki sözleşmeleri (şartları), kanunen yetkili kılınan genel ve özel diğer mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırır.
Tüzel kişi tacir konumunda olan taraflar arasındaki ilişkinin ... 4. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklandığı, bu hususta taraflar arasında bir itilafın bulunmadığı, ilgili sözleşmenin 17.maddesinde taraflar arasındaki itilafların İstanbul Anadolu Mahkemelerinde halline yönelik HMK m.17 uyarınca yetki sözleşmesi bulunduğu görülmektedir. 12.11.2021 tarihli ve 2020/2 Esas, 2021/3 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun kararı uyarınca yapı kooperatiflerinin de tacir sıfatı tartışmasız hale geldiğinden, somut olayda taraflar arasında yazılı ve geçerli ilgili sözleşmenin 17.maddesinde taraflar arasındaki itilafların İstanbul Anadolu Mahkemelerinde halline yönelik HMK m.17 uyarınca yetki sözleşmesi uyarıca davalının yetki ilk itirazının kabulü ile HMK 'nın 116/1-a maddesi yollaması ile HMK 114 ve 115 maddeleri hükümleri uyarınca davanın usulden reddine, mahkememizin yetkisizliğine, HMK 20. madde hükmüne göre kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davalının yetki ilk itirazının kabulü ile HMK 'nın 116/1-a maddesi yollaması ile HMK 114 ve 115 maddeleri hükümleri uyarınca davanın usulden reddine, mahkememizin yetkisizliğine,
2-HMK 20. madde hükmüne göre kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, iki haftalık yasal süre içerisinde talepde bulunulmadığı taktirde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi.14/06/2022
Katip ...
Hakim ...