T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/140 Esas
KARAR NO: 2023/329
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu talepler ile ilgili olarak davadan önce ... A.Ş.’ye müracaat edildiği, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava konusu talepler ile ilgili olarak 22.11.2021 tarihinde ... Arabuluculuk Bürosu’na müracaat edildiği, 07.01.2022 tarihinde yapılan toplantıda anlaşılamadığı, davalı ... Sigorta A.Ş.’ye ZMM (Trafik) poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 21.09.2020 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca asli ve tamamen kusurlu olarak çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, müvekkiline ait araçta hasarın yanında değer kaybı oluştuğu, alınan değer kaybı ekspertiz raporunda 15.000,00 TL tespit edildiği, ekspertiz ücretine ilişkin faturanın dilekçe ekinde sunulduğu, davalı şirkete müracaat edildiği, 18.12.2020 tarihinde 1.468,00 TL ödeme yapıldığı, ancak uğranan zararı karşılamadığı, ödenmesi için 25.12.2020 tarihinde tekrar başvuru yapılmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığı, davalı şirket dava açılmasına sebebiyet verdiği için kazadan dolayı sorumluluğunun ve faiz sorumluluğunun devam ettiği, faiz başlangıcının olay tarihinden hesaplanması, aksi düşünce halinde davalı sigorta şirketine müracaat edildiği tarihten 8 iş günü sonrasından faizin başlatılması gerektiği, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ve bilirkişi ücreti olarak 800,00 TL masraf yapıldığı, yargılama giderleri kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsilini talep ettikleri, değer kaybı bedelinin ve diğer masrafların tahsili amacıyla dava açma zarureti doğduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdlilik 5.000,00 TL değer kaybı bedeli, 800,00 TL Sigorta Tahkim Komisyonu masrafları ve 590,00 TL ekspertiz ücretinin kaza tarihi olan 21.09.2020 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan başvurunun reddine karar verilmesini talep ettikleri, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMS (Trafik) sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, karşı yanın aynı taleplerle ilgili olarak daha önce Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuruda bulunduğu, karar ile bakiye 609,00 TL değer kaybı zararı olduğu tespit edilerek kararın kesinleştiği, aynı kaza, aynı talep ve aynı taraflar arasında kesin hüküm bulunduğu, HMK 114. maddede daha önceden kesin hükme bağlanmamış olmasının dava şartları arasında sayıldığı, aynı talepler ile ilgili tahkim yargılaması yapıldığı ve hükmün kesinleştiği, müvekkili şirketin sigortalının kusuru oranında ve maddi zarardan poliçe azami teminat limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, değer kaybı talebi ile ilgili olarak hasar dosyası açılarak tespit edilen 1.291,00 TL değer kaybı tazminatı ve 177,00 TL ekspertiz ücretinin 18.12.2020 tarihinde ödendiği, başkaca sorumluluğun kalmadığı, genel şartlar ekinde yer alan hesaplama yöntemine göre değer kaybının belirlenmesi gerektiği, Sigorta Tahkim Komisyonu’nun ... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda 1.900,00 TL değer kaybı olduğu, davacının 609,00 TL değer kaybı alacağı olduğunun tespit edildiği, taleplerin haksız olduğu, davacı yana 177,00 TL ekspertiz ücreti ödendiği, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olduğu, temerrüt tarihinden faize hak kazanabileceği, davanın haksız fiile dayandığı, uygulanacak faizin yasal faiz olması gerektiği, avans faizi talebinin haksız olduğu, reddini talep ettikleri diğer hususlarla birlikte belirtilerek hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle kesim hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, esasa geçilmesi halinde esastan reddine, mahkeme masraf ve vekâlet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Kaza tespit tutanağı, kazaya karışan araçların ruhsatları, (ZMM) Poliçesi, sigorta şirketine yapılan başvuru, hasar fotoğrafları, hasar dosyası, ödeme kayıtları, trafik tescil kayıtları ile tramer kayıtları ve bilirkişi raporu celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, İ.T.Ü. Makine Fakültesi görevli Akademisyen ve Yüksek Makine Mühendisi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 19/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... plaka numaralı kamyonetin sürücüsü ...’in %90 (yüzde doksan) oranında asli kusurlu olduğu, meydana gelen zarar ziyandan ZMS (Trafik) sigortacısı davalı ... A.Ş.’nin aynı oranda ve araç başına 41.000,00 TL azami poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu,... plaka numaralı otomobil sürücüsü ...’ın %10 (yüzde on) oranında tali kusurlu olduğu, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında başkaca etkili faktör, kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı, Kaza döneminde davacı ...’a ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının olay tarihinde; 01.06.2015 tarihli ZMS Genel Şartları ekine göre 1.562,55 TL olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ve ... Sigorta A.Ş. tarafından 18.12.2020 tarihinde yapılan 1.291,00 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 115,29 TL olduğu, 01.04.2020 tarihli ZMS Genel Şartları ekine göre 5.104,84 TL olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ve ... Sigorta A.Ş. tarafından 18.12.2020 tarihinde yapılan 1.291,00 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 3.303,35 TL olduğu, Gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 8.000,00 TL olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ve ... Sigorta A.Ş. tarafından 18.12.2020 tarihinde yapılan 1.291,00 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 5.909,00 TL olduğu,.. hesap, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili 28/02/2023 tarihli ıslah dilekçesinde; müvekkili davacı için dava dilekçelerindeki değer kaybı taleplerini 909,00 TL arttırarak 5.909,00 TL olarak dilekçelerinin sonuç kısmını arttırdıklarını, davacı müvekkili için 5.909,00 TL araç değer kaybı tazminatı, 800,00 TL Sigorta Tahkim Komisyonu masrafları ve 590,00 TL Ekspertiz ücretinin, 21.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; ... ili ... ilçesinde 21/09/2020 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş.' nin ZMMS sigortacısı olduğu, dava dışı ...'e ait ... plaka sayılı sigortalı aracın dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunduğu sırada davacı ...' a ait ... plaka sayılı araca çarpmak suretiyle çift taraflı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davacının trafik kazasında aracının hasara uğraması sebebiyle davalı ZMMS sigortacısından değer kaybı tazminatı isteminde bulunduğu görülmüştür.
Bilindiği üzere, davalı ZMMS sigortacısı olduğundan poliçe hükümleri uyarınca ve sigortalısının kusuru oranında limit dahilinde meydana gelen değer kaybı zararından gerçek ve doğrudan zarar ilkesi uyarınca sorumludur.
Dava konusu trafik kazasına yönelik celp edilen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, kusura yönelik alınan rapor ve kazanın oluş şekli gözetildiğinde, sigortalı araç sürücüsünün tali yoldan ana yola çıkarken ilk geçiş hakkına riayet etmemesi sebebiyle %90 oranında kusurlu olduğu, davacının ilk geçiş hakkı kendisine ait olmasına rağmen kaza mahalli olan kavşak noktasına yaklaşırken hızını yeterince azaltmaması sebebiyle %10 oranında kusurlu olduğu, kusur ve hasar konusunda uzman makine mühendisi bilirkişinin 19/12/2022 tarihli denetime elverişli raporunda ifade edildiği üzere davacının aracında bahse konu trafik kazası nedeniyle 7.200,00 TL değer kaybı zararının bulunduğu, ancak dava öncesinde değer kaybı talebi ile ilgili olarak hasar dosyası açılarak 1.291,00 TL değer kaybı tazminatı (ve 177,00 TL ekspertiz ücretinin) 18.12.2020 tarihinde davalı tarafından ödendiği, bu halde bakiye değer kaybı zararının (7.200,00 TL - 1.291,00 TL) 5.909,00 TL olduğu, davacının aracında onarılan parçalar, tramer kayıtları, değere ilişkin ilanlar ve nihayetinde yerleşik içtihatlar uyarınca gerçek zarar ilkesi nazara alınarak fark kriterine göre yapılan bilimsel tespit ve değerlendirmelerin yerinde olduğu, değer kaybı tazminatı yönünden davacının aracında toplam 5.909,00 TL değer kaybı zararı oluştuğu belirlenmiş, gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetime açık 19/12/2022 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.
Davacı vekili değer kaybı yönünden 28/02/2023 tarihli dilekçesiyle, 5.000,00 TL değer kaybı tazminatı istemini, rapor doğrultusunda 5.909,00 TL olarak ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edildiğinde davalı sigorta şirketi süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde ıslah edilen tutara karşı zamanaşımı savunmasında bulunmuştur.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacı vekili dava dilekçesinde davasını ikame ederken belirsiz alacak davası olarak açmamıştır. Nitekim, ne dava konusu kısmında ne dilekçe içeriğinde ne de talep sonucunda davanın açıkça belirsiz alacak davası olduğuna yönelik hiçbir talep ve açıklama yoktur. Bu halde "fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla" açılan davanın şartları bulunduğundan kısmi dava olarak açıldığının kabulü zorunludur. Nitekim, yerleşik Yargıtay içtihatları da aynı yöndedir. Kaldı ki, eldeki dava açılmadan önce davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı için ekspertiz incelemesi yaptırdığı, dolayısıyla tazminata konu istem yönünden alacağın artık belirsiz olduğunu söyleme imkanı da bulunmamaktadır. Bu itibarla, davanın fazlaya ilişkin saklı tutularak kısmi dava şeklinde açıldığı belirlenmiştir. Şüphesiz, para alacağının; talep konusu itibariyle bölünebilir olması ve bir kısmının talep edilmesinde yani kısmi dava açılmasında davacının hukuki yararı bulunmaktadır. Ancak, kısmi dava açıldığında dava konusu edilmeyen kısım için zamanşımı sürelerinin işleyeceği de muhakkaktır. Zira, kısmi davada yalnızca dava konusu edilen kısım için zamanşımı kesilir, dava konusu edilmeyen diğer kısım için zamanaşımı işlemeye devam edecektir.
Davaya konu kaza maddi hasarlı kaza olup, KTK'nın 109/1. maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmünü içerdiğine göre kaza tarihi 21/09/2020 olup ıslah tarihi olan 28/02/2023 tarihinde iki yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan, davanın kısmi dava olarak açıldığı nazara alındığında davalının ıslah edilen kısım için zamanaşımı savunmalarının yerinde olduğu anlaşılmış (Emsal bir karar için bakınız. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2019/3145 Esas, 2021/2146 Karar), bu nedenle davacının ıslah ettiği 909,00 TL tutarın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Diğer taraftan; davacı dava dilekçesinde 590,00 TL ekspertiz ücreti masrafının tahsilini talep etmiş ise de; celp edilen hasar dosyası içinde davalı sigorta şirketi tarafından 18/12/2020 tarihinde 177,00 TL ekspertiz ücretinin ödendiği, dolayısıyla bu tutarın da mahsup edilmesi gerektiği, davacının bakiye talep edebileceği ekspertiz ücreti masrafının (590,00 TL - 177,00 TL) 413,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davalı sigorta şirketinden celp edilen hasar dosyasında, davacının sigorta şirketine yazılı başvurusunun davalı tarafından 25/12/2020 tarihinde tebellüğ edildiği, davalı sigorta şirketinin KTK ve Genel Şartlar uyarınca başvurunun tebliğ alınmasından itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüte düşeceği, bu nedenle davacının kaza tarihinden itibaren faiz isteminin yerinde olmadığı, 25/12/2020 tarihinden itibaren 8 iş günü temerrüt süresi hesap edildiğinde 07/01/2021 tarihi itibariyle temerrütün gerçekleşeceği nihayetinde sigortalı aracın kamyonet olması (ticari araç) nedeniyle temerrüt tarihinden itibaren avans faize hükmedilmiştir.
Yapılan açıklamalar karşısında; davanın ıslah beyanları doğrultusunda kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ...'ın ... plaka sayılı aracında meydana gelen 5.000,00 TL değer kaybı, 413,00 TL ekspertiz ücreti masrafı ve 800,00 TL sigorta tahkim komisyonu ücreti olmak üzere toplam 6.213,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 07/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, ayırca davacının 28/02/2023 tarihli dilekçesinde değer kaybı yönünden ıslah ettiği 909,00 TL'nin zaman aşımına uğradığından zaman aşımı nedeniyle reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın ıslah beyanları doğrultusunda KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-Davacı ....'ın...plaka sayılı aracında meydana gelen 5.000,00 TL değer kaybı, 413,00 TL ekspertiz ücreti masrafı ve 800,00 TL sigorta tahkim komisyonu ücreti olmak üzere toplam 6.213,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 07/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Davacının 28/02/2023 tarihli dilekçesinde değer kaybı yönünden ıslah ettiği 909,00 TL'nin zaman aşımına uğradığından zaman aşımı nedeniyle REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (6.213,00 TL) üzerinden alınması gereken 424,41 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 109,13 TL harç ve 16,00 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 299,28 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 109,13 TL peşin harç, 16,00 TL tamamlama harcı, 83,50 TL posta ve tebligat masrafı, 1.750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.958,63 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.667,21 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1.2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin kabul edilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 6.213,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1.2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin reddedilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 1.086,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-6183 sayılı Kanuna göre dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin tarafların haklılık durumlarına göre;
a) 1.123,60 TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) 196,40 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/04/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır