T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/221
KARAR NO:2023/287
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:24/03/2022
KARAR TARİHİ:30/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile davalılar aleyhine açmış olduğu davada ... 17.Noterliği'nin 24107/2012 gün ve ... yevmiye numaralı ihtamameleri ile düzenleme şeklinde imzalanan finansal kiralama sözleşmesi feshinin tespitini, finansal kiralama konusu 1994 MODEL ...-...-... PLAKALI VİNÇ 210.000,00YTL 1 ADET, 1994 MODEL ŞASİ ... SERİ NO ... Fi2 KAZIK ÇAKMA, MAKİNASI ... SERİ NO 303.000,00USD 1 ADET, 1992 ... ŞASİ NUMARALI 206.500,00TL 1 ADET, KARIŞTIRMA ÜNİTESİ TİP ..., KARIŞTIRMA ÜNİTESİ İÇİN VİDA, KARIŞTIRMA VE VİDA ÜRETİM YILI 2006 TOPLAM 50.000,00EURO, MOTOR POMPASI ..., MOTOR POMPASI ÜRETİM YILI 2006 TOPLAM 170.000,00 Euro, 46 DİESEL PİLE HAMMER DİZEL ÇEKİÇ KOMPLE YENİ VE AKSESUARLARI İLE RİRLİKTE 2 ADET 110.000,00D0LAR GM MİX 250 ENJEKSİYON MİKSERİ ... SERİ NO., GMP 100, ENJEKSİYON POMPASI 2008 MODEL ... SERİ NO TOPLAM 48.025,50TL, ... ... KOMPLE MOTOR 2 ADET 37.950,69TL makinelerin ve teçhizatların müvekkili bankaya aynen iadesini ve teslimini, malların üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını, dava neticeleninceye kadar makinelerin müflis banka zilyetliğine teslimine karar verilmesini talep etmiştir.
Aleyhine dava açılan şirketin kayden ve TTK Geçici Madde 7 gereği 09/10/2014 tarihi itibariyle terkin olduğu, taraf ehliyetinin olmadığı açıktır.
Ehliyet kavramı, taraf ehliyeti ve dava ehliyeti kurumlarını kapsamaktadır. Öğretide ve uygulamada birleşildiği üzere dava ehliyeti; gerçek ve tüzel kişilerin medeni hakları kullanma yeterliğinin usul hukukunda somutlaşması, biçime dönüşmesidir. Taraf ehliyeti ise davada bir yan olma yeterliğini anlatır ve medeni haklardan yararlanma yeterliğinin usul hukukunda biçimlenişidir. (AYM, E.1987/30, K.1988/5, 15/3/1988).
Yapılacak araştırma sonucuna göre davalı şirketin ticaret sicilinden silinmiş (terkin edilmiş) olmakla tüzel kişiliğin sona erdiği, taraf ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. "Tüzel kişinin, tüzel kişiliğinin sona ermesi halinde, o tüzel kişinin taraf (husumet) ehliyeti de sona erer. Ancak, tüzel kişiliği sona eren davalı şirketin yeniden ihyası ile sicile kaydedilmesi halinde o tüzel kişi hakkında dava görülebilir. Bu durumda, mahkemece, anılan şirketin ihyası için davacı tarafa, dava açmak üzere süre verilmesi, dava açıldıktan sonra, bu davanın sonucunun beklenilmesi, şirketin ihyasından sonra, davaya dahil edilmesi, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanmasından sonra da davacının talepleri hakkında bir karar verilmesi gerekirken, bunlar yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir." (Yargıtay 6.HD 216/3612E. 2016/30901K.sayılı kararı) şeklinde açıklanan gerekçe dahi gözetildiğinde öncelikle taraf teşkilinin sağlanması için davacı vekiline süre ve imkan verilmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede dava tarihi itibariyle terkin kaydı gözüken davalı şirketin ihyası sağlanmadan bu davanın görülebilmesi usuli açıdan mümkün değildir. Bu nedenle 27/09/2022 tarihli ara karar uyarınca "davalı şirketin TTK Geçici 7.Madde hükmüne göre terkin edilmiş olması karşısında gelen belgelerin incelenmesi için süre ve imkan verilmesine, davalı şirketin kayden terkin olduğunun anlaşılması karşısında şirketin ihyası için şirketin en son sicil adresinin bağlı olduğu yetkili asliye ticaret mahkemesinde TTK geçici madde 7 uyarınca ihya davası açması için davacı vekiline bu tutanağın tebliğinden itibaren iki hafta kesin süre verilmesine, davacı vekilinin bu tutanağın tebliğ olunduğu tarihten itibaren iki haftalık kesin süre içinde dava açtığını belgeleyememesi durumunda, davacının davalı ... aleyhine açmış olduğu davanın HMK m.114/f.1 bend d hükmü uyarınca dava ehliyeti ve taraf ehliyeti eksikliğinin tamamlanmaması nedeniyle davanın usulden ve dava şartı yokluğundan reddine karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına" dair karar oluşturulmuştur.
Adı geçen 27/09/2022 tarihli tutanak davacı vekiline 12/11/2022 tarihi itibariyle tebliğ olunduğu halde davacı vekili tarafından bu yöne ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamıştır.
Esasen davacı vekiline 01/07/2022 tarihli tutanak ile dahi tebliğ edilmiş, ayrıca ve yeniden teyit amaçlı 21/11/2022 tarihli tutanak davacı vekiline bildirildiği halde ihya davasının açıldığına dair herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunulmamıştır.
Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK m.114/f.1 bend (d) uyarınca taraf ehliyeti dava şartı olup HMK m.115 hükmü uyarınca taraf ehliyeti her zaman ve her aşamada ele alınması ve değerlendirilmesi gerekli usuli bir durumdur. Gelinen aşama itibariyle dava şartına ilişkin bu eksiklik Mahkememizce tespit edilmiş olmakla davanın taraf ehliyeti yokluğundan ve usulden reddolunması gerekir. Söz konusu dava şartına ilişkin eksiklik giderilebilir bir nitelik taşısa da verilen açık kesin sürelere rağmen bu eksiklik giderilmemiştir.
Yapılan açıklamalar karşısında davacının açmış olduğu davanın, taraf ehliyeti yokluğundan ve bu yöne ilişkin dava şartının bulunmaması karşısında HMK m.114/f.1 bend (d) hükmü gereği ve HMK m.115/f.2 hükmü uyarınca dava şartı yokluğundan ve usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının açmış olduğu davanın, taraf ehliyeti yokluğundan ve bu yöne ilişkin dava şartının bulunmaması karşısında HMK m.114/f.1 bend (d) hükmü gereği ve HMK m.115/f.2 hükmü uyarınca dava şartı yokluğundan ve usulden reddine,
2-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
3-BK m.142 hükmü gereği davacıdan harç alınmasına yer olmadığını,
4-Davacı tarafından harcanan masrafların kendi üzerilerinde bırakılmasına,
5-Davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesini gerektirir durum olmadığına,
6-Artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda ve dosya üzerinden yapılan incelemede oy birliği ile karar verildi.30/03/2023
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...