T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/267 Esas
KARAR NO: 2024/335
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 08/04/2022
KARAR TARİHİ: 03/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 19 Pafta, 3786 Parsel ofis 20 ... adresinde ... işleten müvekkili hakkında haksız ve hukuka aykırı bir şekilde kaçak elektrik cezası kesildiğini, müvekkili ... adına kayıtlı bulunan ... nolu aboneliğinden dolayı tarafına isnat edilen 21.10.2021 son ödeme tarihli 29.123.27 TL tutarındaki kaçak elektrik cezasını, 22.000 TL, 844.00 TL ve 13.000 TL olmak üzere üç parça halinde yatırıp bahse konu borçtan dolayı açılan icra takibini kapattığını, Müvekkilinin bu miktarları ödediğine dair dekontların dilekçe ekinde olduğunu, davalı tarafın yapmış olduğu işlemlerin usulsüz olduğunu, yasal düzenleme olan kaçak elektrik enerjisinin tespiti ve diğer usul ve esaslar Elektrik Enerjisi Düzenleme Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kurul kararı eki ile açıklandığını, davalı tarafından bu usul ve esaslara uyulmayarak afaki olarak soyut ve sübjektif yöntemlerle işlem ve hesaplama yapıldığını, konuya Yargıtayın içtihatı ve yürürlükteki mevzuata göre izlenecek yöntem ve esas ve usullerin açık olduğunu, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespitine dair yönetmeliğin 13/2.F fıkrasında belirtildiği üzere; kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğunu, Yönetmeliğin 42.maddesinde kaçak elektrik kullanımına dahil olan olayların sıralandığını, müvekkilinin bu kullanım hallerinden hiç birine dahil olmamasına rağmen müvekkili aleyhinde kaçak elektrik enerjisi ile ilgili işlemler tesis edildiğini, müvekkiline herhangi bir tutanak verilmediğini, davalı tarafça müvekkiline ait iş yerinde fatura borcunun ödenmemesi sebebiyle işlem yapılacağını söyleyen görevliler daha sonrasında müvekkilinin fatura borcunun olmadığını, müvekkiline ait iş yerinde herhangi bir işlem tesis etmeden ayrıldıklarını, sonradan ikinci kez gelen görevlilerin bu sefer müvekkiline ait iş yerinde kaçak elektrik kullanımı olduğunu iddia edip herhangi bir tutanak tanzim etmeden sayaca vs. herhangi bir işlem yapmadan ayrıldıklarını, müvekkiline kaçak elektrikle ilgili ceza geldiğinde müvekkili iş yeri işlettiği için bu ödemeleri yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin kaçak elektrikle ödediği miktar toplamda 36.524,00 TL olduğunu, ilgili kuruma gidip itiraz eden müvekkilinin bu itirazlarının değerlendirilmediğini, davaya konu 21/10/2021 tarihli kaçak elektrik faturası tesis edilmesinde izlenmesi gereken usul ve yöntemler göz ardı edilerek ve usulsuz olarak, yönetmelik, elektrik enerjisi düzenleme kurul kararın göz önüne alınmadan tutulduğunu, bu nedenle herhangi bir tutanak tanzim edilmeden soyut iddialara dayanılarak kaçak elektrik enerjisi kullanıldığı iddiasının yersiz olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, yapılan kaçak elektrik cezasının usulsüz olduğunun tespitine, müvekkili tarafından davalı tarafa kaçak elektrik cezası nedeniyle ödenen miktarın müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava değerine esas olarak belirtilen borcun kaynağının somutlaştırılması gerektiğini, elektriğin normal tüketimine ilişkin tahakkuklandırma ile kaçak tüketimine ilişkin tahakkuklandırma farklı mevzuat hükümlerine tabi olduğunu, tahakkuklandırma işlemini yapan şirketler de farklı olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği; normal tüketim tahakkuku tedarik şirketlerince, kaçak tüketim tahakkuku ise dağıtım şirketlerince yapıldığını, olaya ilişkin ... kayıtları incelendiğinde anlaşılacağı üzere davacı adına kayıtlı ... hizmet numaralı tüketim noktasında kayıtlı bulunan mevcut aboneliğe ait süresinde ödenmeyen normal dönem fatura borçları nedeniyle görevli tedarikçi şirketin talebi üzerine enerji kesme işlemi uygulandığını, müvekkili şirketçe yapılan inceleme neticesinde, kesik durumda olan enerjinin tüketici yükümlülükleri yerine getirilmeden açılarak enerji kullanımında bulunulması sebebiyle tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden kaçak elektrik kullanım faturası düzenlendiğini, davacının iddia ve beyanlarını somutlaştırması gerektiğini, borçlu olmadığı iddia edilen talebin hangi faturalardan kaynaklandığının bilgisinin açık şekilde verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket kayıtlarında yapılan detaylı inceleme neticesinde ... hizmet numaralı tüketim noktasında kayıtlı bulunan mevcut aboneliğe ait süresinde ödenmeyen normal dönem fatura borçları nedeniyle görevli tedarikçi şirketin talebi üzerine 08/09/2021 tarihinde enerji kesme işlemi uygulandığı tespit edildiğini, söz konusu adreste 11/10/2021 tarihinde saha ekipleri tarafından yapılan kontrollerde davacının yükümlülüklerini yerine getirmeden, kesik durumda olan enerjiyi açarak kullandığının tespit edildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin tespit edilen durumu açıklayan hükmü doğrultusunda; söz konusu tüketim noktasında, kesilen enerjinin tüketici yükümlülükleri yerine getirilmeden, müvekkili şirket bilgisi dışında açarak enerji kullanımında bulunulduğu tespiti ile saha ekiplerince davacı adına ... tarih ve... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tutanağı tanzim edildiğini, söz konusu tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili maddeleri doğrultusunda, 08/09/2021 enerji kesim tarihi/tutanak tarihi ile 11/10/2021 tutanak tanzim tarihi arasındaki 11960kWh tüketim için 21/10/2021 son ödeme tarihli 29123,47-TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası düzenlendiğini, müvekkili şirketçe yapılan inceleme neticesinde, kesik durumda olan enerjinin tüketici yükümlülükleri yerine getirilmeden açılarak enerji kullanımında bulunulması sebebiyle tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden düzenlenen kaçak elektrik kullanım faturasında herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığını, davacı tarafından söz konusu adreste enerji kullanımında bulunmadığını kanıtlayan bilgi ve belge ibraz edilmeksizin yapılan itirazın uygun görülmediği bildirilmiş ve adına kayıtlı faturanın ödenmesi gerektiği kendisine hatırlatıldığını, bahsi geçen tahakkuklar doğrultusunda başlatılan icra takipleri neticesinde de davacı tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt konmadan, icra takibine karşı bir itirazda bulunulmadan takiplerden çok kısa süre sonrasında borçların ödendiğini, müvekkili şirketçe hazırlanan tahakkukları ve borç miktarlarını davacı tarafın kabul ettiği anlamına geldiğini, kaçak elektrik kullanım tahakkukunun hesaplanmasında kanun ve yönetmeliğe uygun davranıldığını, müvekkilinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işlem yaptığını, haksız ve yersiz davanın reddi gerektiğini, müvekkili tarafından ilgili mevzuat gereğince davacı tarafın kaçak elektrik kullandığı tespit edildiği ve davacı hakkında mevzuata uygun biçimde gerekli işlemler yapılarak, kullanılan kaçak elektriğin bedeli mevzuat gereği hesaplanarak tahakkuk ettirildiğini, açıklanan sebeple, davacı tarafın dava dilekçesinde yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz iddialarının mahkemece dikkate alınmamasını ve reddini talep ettiklerini, davacı tarafça kaçak elektriğin kullanılmadığı iddia edildiği, tutulan tutanakların inkar edildiği, dosyaya iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar tek bir delil, elle tutulur bir belge sunulmadığını, davacının ödeme yaptığı iddiasına ilişkin olarak, bu iddiayı kabul etmemekle birlikte, davacının öncelikle ihtirazi kayıtla ödeme yaptığını da ispatlaması gerektiğini, Borçlar Yasasının 62.maddesine göre ihtiyariyle yapılan bir ödeme olduğundan geri isteyemeyeceğini, davacının ödemelerini yaparken ihtirazi kayıt öne sürmeden ödediğini, serbest irade ile ve ihtirazi kayıt konulmadan ödenen bedel geri istenemeyeceğini, BAM ve Yargıtay içtihatlarının bu yönde olduğunu, Türk Borçlar Kanunu’nun 78. maddesine göre borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimsenin kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebileceğini, nitekim ihtirazi kayıt dahi koymadan kendi serbest iradesiyle ödeme yapan davacının, davalıya yönelik istirdat davası açamayacağını belirttiğini, emsal olabilecek nitelikteki İstanbul BAM 3.HD’nin 2017/229 E, 2017/245 K sayılı 30.03.2017 tarihli kararında açık şekilde hüküm tesis edildiğini, işbu davada davacı iddiasını ispatlar tek bir belge dahi sunamadığını, davacının iddialarını doğrular yönde yaklaşık bir ispatı da olmadığı gibi müvekkil şirketin dava konusu işlemlerinde haklı olduğunu müvekkili şirketin kayıtlarından anlaşılacağını, tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 13. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası, kaçak elektrik tüketim tespit tutanağı, fatura sureti, ödeme dekontları, davacının tacir araştırmasına yönelik ilgili kurumların yazı cevapları, vergi levhası kayıtları, abonelik sözleşmesi celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, Elektrik Mühendisi bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 14/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Kök raporumdaki diğer tüm kanaat ve tespitlerime bağlı kalmak kaydı ile kök raporum sonrasında sunulan mükerrer tutanak örneği doğrultusunda, davacının aynı kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilmiş olup, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 46 - (3) hükmü kapsamında kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılabilecektir. Yukarıda yapılan kaçak elektrik tüketim tahakkuku ve takip tarihine kadar işlemiş gecikme faizi hesaplamaları bakımından, Takip Tarihi itibariyle davacının sorumlu tutulabileceği tutar; Takip talep formunda talep edildiği gibi 29.123,47 TL. (asıl alacak) + 403,85 TL. (işlemiş faiz) + 72,69 TL. (Faiz KDV si) = 29.600,01 TL. olarak hesap edilmiştir ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dava, istirdat istemine ilişkindir.
... 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde, takip alacaklısının davalı, takip borçlusunun ise davacı olduğu, davalı takip alacaklısının 29.123,47 TL Asıl Alacak (Kaçak Elektrik Bedeli), 403,85 TL İşlemiş Faiz ve 72,69 TL KDV olmak üzere toplam 29.600,01 TL alacak için ilamsız icra takibinde bulunduğu, davacının süresi içinde ödeme emrine itiraz etmediği, bu nedenle icra takibinin kesinleştiği, akabinde davalı takip alacaklısının icra müdürlüğü vasıtasıyla haciz işlemlerine başladığı, bu sırada kesinleşen icra takibi sebebiyle davacının 23/12/2021 tarihinde 13.000,00 TL, 07/01/2022 tarihinde 22.680,00 TL ve 07/01/2022 tarihinde 844,00 TL olmak üzere banka havalesi yoluyla davalıya toplam 36.524,00 TL ödemede bulunduğu, davalı takip alacaklısının icra dosyasına haricen tahsil bildirimi üzerine hacizler kaldırılarak icra dosyasınınn infaz olduğu / kapatıldığı görülmüştür
Davacı, kaçak elektrik tüketimi yapmadığını, kaçak elektrik tüketiminin tespiti halinde ise belirlenen fatura bedelinin hatalı olduğunu ileri sürerek ödemiş olduğu kaçak elektrik tüketim bedelinin iadesini talep etmiştir .
Davalı, elektrik fatura dönem borçlarının ödememesi sebebiyle davacının elektriğinin kesildiğini, davacının yükümlülüklerini yerine getirmeden elektriği kesilmiş mühürlü sayacı açarak kullandığını, kaçak elektrik tüketimi sebebiyle düzenlenen fatura bedelinin yürürlükteki mevzuata uygun olduğunu savunmaktadır.
Uyuşmazlığın temeli, davacının kaçak elektrik tüketiminde bulunup bulunmadığı, kaçak elektrik tüketimi mevcut ise davalı tarafça düzenlenen kaçak elektrik fatura bedelinin yürürlükteki mevzuata uygun şekilde doğru olarak hesaplanıp hesaplanmadığı noktasında toplanmaktadır.
Meselenin halli teknik bilgi ve nitelikli hesaplama gerektirdiğinden, dosya kaçak elektrik tüketimi mevzuatı ve hesaplaması konusunda / alanında uzman elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Elektrik mühendisi bilirkişi... tarafından sunulan 14/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda vurgulandığı üzere, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1-ç.maddesi uyarınca davalının mevzuata uygun kestiği elektrik enerjisini mücbir sebep halleri dışında açılması halinde kaçak elektrik tüketiminin meydana geleceği, davalı vekili tarafından sunulan kayıt ve belgeler çerçevesinde saha iş emri belgeleri uyarınca borç sebebiyle davacının kayıtlı sayacında elektrik kesme işleminin uygulandığı, dosya içerisinde bulunan sayaca ait resimden giriş şalteri üzerinde kesme mührünün açıkça görüldüğü, bu mührün kırılmadan dava konusu adreste elektrik kullanımına devam edilmesinin mümkün olmadığı, somut olayda mücbir sebep halleri de bulunmadığından davacının elektriği kesik sayacı kullanmak suretiyle kaçak elektrik tüketiminde bulunduğu, öte yandan (kök rapora itirazlar üzerine alınan ek raporda) dava konusu tutanak öncesinde 08/09/2021 tarihinde aynı adreste "elektriği kesilen sayacı kullanıma açarak kaçak elektik kullanmak" sebebiyle kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğinden dava konusu tutanağın mükerrer tutanak olduğu, dolayısıyla davalı vekilinin yerinde görülen itirazları neticesinde Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 46/3. maddesi uyarınca Tarifenin iki katı oranında hesaplama yapılması gerektiği, nitekim anılan mevzuat hükmüne uygun olarak yapılan hesaplama sonucunda davacının kaçak elektrik tüketimi sebebiyle yürürlükteki mevzuat uyarınca ve dava konusu fatura sebebiyle 29.123,47 TL kaçak elektrik tüketim bedeli, dava konusu fatura ile son ödeme tarihi arasında 403,85 TL İşlemiş Faiz ve 72,69 TL KDV (Faizin KDV'si) olmak üzere takip tarihi itibariyle toplam 29.600,01 TL borçlu olduğu, hasılı davalının icra takibinde takibe konu ettiği asıl alacak ve ferileri (işlemiş faiz + KDV) kadar davacıdan alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer söyleyişle, icra takibe konu edilen faturanın yürürlükteki mevzuata uygun ve miktar itibariyle de doğru olarak düzenlendiği sübuta ermiştir. Bu itibarla, davacının istirdadını isteyebileceği kaçak elektrik bedeli tutarı bulunmamaktadır.
Davacı vekili bilirkişi ek raporuna karşı itirazda bulunmuş ise de; davacının borcu sebebiyle elektriği kesilmiş sayacı kullanmak suretiyle kaçak elektrik tüketiminde bulunduğu, bu hususun tutanak, mühür kesme işlemi, davalı kayıtları ve sayaca ait mühürlü resimlerden sabit olduğu, öte yandan aynı adreste daha öncesinde kaçak elektrik tüketimi yapıldığının yine tutanaklarla sabit olduğu, bu halde EPTHY 46/3.maddesi uyarınca Tarifenin iki katı oranında hesaplama yapılmasının mevzuat gereği olduğu, kaldı ki aynı adreste davacının kaçak elektrik tüketimine ilişkin hem bilirkişi raporunda gerekli tespitlerin delillendirilerek yapıldığı hem de dosya içerisinde buna dair kaçak tüketim tespit tutanağı ve ticaret sicil kayıtlarının mevcut olduğu, hasılı davacı vekilinin itirazlarının soyut beyandan ibaret olduğu, mevcut belge ve deliler karşısında itibar edilemez olduğu, kaldı ki aksi yönde herhangi bir belge veya delil dahi sunulamadığı, bilirkişi ek raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, rapor içerisinde yasal geciktirici nedenlerin gösterildiği, hesaplamalar yönünden maddi bir hata bulunmadığı, esasen mevcut itiraz nedenlerinin ek raporda tartışıldığı ve değerlendirildiği, aynı hususta yeniden inceleme yapılmasının dosyaya herhangi bir yenilik getirmeyeceği ve yargılamaya herhangi bir katkı sağlamayacağından itirazların ve yeniden rapor alınması yönündeki taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Elektrik mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan 14/03/2024 tarihli bilirkişi ek rapor ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olup, sunulan bilimsel mütalaanın isabetli olduğu, yasal gerektirici nedenlerin gösterildiği, hesaplamaların yürürlükteki mevzuat hükümleri uygun olduğu ve maddi bir hata da bulunmadığından ek raporun içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.
Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur. Ne var ki, somut olayda davacının borcu sebebiyle elektriği kesilmiş sayacı kullanmak suretiyle kaçak elektrik tüketiminde bulunduğu, davalının mükerrer kaçak elektrik tüketimi sebebiyle davacı taraftan fatura bedelinin tamamı kadar alacaklı olduğu, öte yandan icra takibindeki asıl alacak, işlemiş faiz ve KDV tutarı nazara alındığında bilirkişi ek raporu uyarınca davalının takip tarihi tibariyle fazladan talep ettiği bir alacak tutarı veya kalem bulunmadığı, davacının fazladan ödediği bir borç bulunmadığından istirdadını isteyebileceği bir alacağın da olmadığı, incelenen tüm kayıtlar ile alınan bilirkişi raporları çerçevesinde davacının paranın verilmesinin lazım gelmediğini ispatlayamadığı, aksine ödediği miktarın mevzuata uygun ve davalı ödemesi gereken tutar olduğu anlaşılmakla, mahkememizce hükme esas alınan Elektrik mühendisi bilirkişi ...'ın 14/03/2024 tarihli bilirkişi ek rapor doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 623,74 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 196,14 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya veya vekiline İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgili tarafa veya vekillerine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/05/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır