T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/37 Esas
KARAR NO: 2022/897
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/01/2022
KARAR TARİHİ: 27/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında müvekkili şirketin markasına ait jeneratör grubunun satışına ilişkin 12.06.2019 tarihli Jeneratör Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, taraflar sözleşme uyarınca satışa konu jeneratör grubunun kiralama bedeli olarak KDV hariç aylık 5.750,00 TL, bakım bedelinin KDV hariç saati 10,75 TL , devreye alım bedelinin adet başına KDV hariç 300,00 TL ve dönüş nakliye bedelinin KDV hariç adet başına 6.300,00 TL olduğu hususunda mutabakata vardığını, davalı tarafından söz konusu borcun bir kısmı ödenmiş olup 42.076,63 TL tutarında bakiye borcun ödemesi yapılmadığını, davalıya bakiye borcun ödenmesi talebinde bulunulmuş ve söz konusu borcun ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağı bildirilmiş olduğunu, davalı şirket tarafından söz konusu borcun ödemesi gerçekleştirilmediğini, alacağın tahsili için yasal süreç başlatılmış olduğunu, müvekkili şirket tarafından söz konusu bakiye borcun faizi ile tahsili istemiyle ... 9. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının ... 9. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına haksız ve kötü niyetli olarak borca ve ferilerine yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itirazın iptali ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın derdest bulunduğu mahkememizin işbu dava bakımından yetkili olmadığını, davacı tarafın işbu davayı kendi yerleşim yerinde açmış bulunduğunu, yetki itirazlarının kabulüyle mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın sözleşmenin ifa edileceği yer olarak yetkili mahkeme olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, müvekkili şirket ile davacı arasında iş bu dava konusuna ilişkin olarak herhangi bir anlaşma yapılmamış ve herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, takibe ve borca dayanak olarak gösterilen sözleşmedeki imza müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, yetkisizlik kararı verilmesini, mahkememiz aksi kanaatteyse davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taşınır kira sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsilin yönelik başlatılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili; taraflar arasında 12.06.2019 tarihli Jeneratör Kiralama Sözleşmesi (“Sözleşme”) akdedildiği, sözleşme uyarınca satışa konu jeneratör grubunun kiralama bedeli olarak KDV hariç aylık 5.750,00 TL, bakım bedelinin KDV hariç saati 10,75 TL, devreye alım bedelinin adet başına KDV hariç 300,00 TL ve dönüş nakliye bedelinin KDV hariç adet başına 6.300,00 TL olduğunu, söz konusu borcun bir kısmı ödenmiş olup 42.076,63 TL tutarında bakiye borcun ödemesinin yapılmadığını iddia ederek davaya konu ilamsız icra takibini başlatmıştır.
Davalı tarafça cevap dilekçesi ile davalı ile ile davacı arasında iş bu dava konusuna ilişkin olarak herhangi bir anlaşma yapılmamış ve herhangi bir sözleşme imzalanmamış olduğunu, takibe ve borca dayanak olarak gösterilen sözleşmedeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığına yönelik savunma yapmış ve yetki itirazında bulunmuştur.
Davacı taraf, davalının yetki itirazına karşı yetki sözleşmesi nedeniyle davanın mahkememiz yargı çevresinde açıldığına yönelik savunmada bulunduğundan; HMK m.17 gereğince yetki sözleşmesinin yazılı olmasının geçerlilik şartı niteliği gereğince sözleşmenin aslının sunulması için davacı taraf süre verilmiş sözleşme aslı sunulamamıştır.
6100 sayılı m.114 uyarınca mahkemelerin görevi; mahkemesinin yetkisinden önce değerlendirilmesi gereken bir dava şartı niteliğindedir. Bir mahkemenin görevli olmadığı anlaşıldığında kamu düzeni uyarınca ayrıca yetki değerlendirilmesi yapılamayacak olup, davanın her aşamasında mahkemenin görevli olup olmadığı ile ilgili re'sen karar vermesi mümkündür.
Somut davada, davacı tarafça 12.06.2019 tarihli Jeneratör Kiralama Sözleşmesi'nin aslı dosya kapsamına sunulmamış; geçerliliği yazılı şekle bağlı olmayan sözleşme ilişkisinin varlığı yargılama sonucuna göre belirlenecektir. Ancak davacının dava dilekçesine göre talebi açıkça kira sözleşmesine dayanmaktadır.
6098 sayılı TBK m.310 uyarınca "Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür.". Davacı kiraya verenin bakım bedeli ve devreye alım bedeline ilişkin istekleri de kiraya verenin teslim borcu kapsamında yan edim niteliğinde bulunduğundan somut davada dava dilekçesi içeriğine göre bir hizmet ilişkisinin varlığına yönelik iddia bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacının kira ilişkisine yönelik iddiası somut talepte ağır basmaktadır.
Benzer bir ihtilafta taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin tek başına bir kira sözleşmesi olmadığı, jenaratör kiralama, servis, bakım ve onarım işi nedeni ile karma bir sözleşme olduğu, takip yapılan dava konusu alacakta ticaret mahkemesinin görevli olduğu iddiası karşısında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2022/11568 Esas, 2022/1323 Karar sayılı ilamı ile "taraflar arasındaki uyuşmazlığın jeneratör kira sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kira sözleşmelerinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlıklarda 6100 Sayılı ...nun 4/1-a maddesine göre Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir." şeklinde tespit ve değerlendirme yapılmıştır. (Jeneratör kiralama sözleşmesine ilişkin Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu noktasında ayrıca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 2019/1554 Esas, 2019/1260 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 2019/1328 Esas, 2019/1027 Karar sayılı ilamı)
Bu haliyle benzer kira ilişkilerine yönelik emsal içtihatların da tetkiki ile davacının kiralama konusu jeneratörlerin bakım ve devreye alım bedellerine yönelik talepleri de kiralananın kira süresi boyunca kullanıma elverişli bulundurulmasına yönelik kiraya verenin borcu kapsamında olduğu, taraflar arasında bir hizmet alım ilişki bulunmadığı; davacının kira sözleşmesinin varlığı iddiasını karşısında davalının inkar mahiyetti savunması uyarınca geçerli bir kira ilişkisinin varlığına yönelik inceleme yetkisinin 6100 Sayılı HMK.'nun 4/1-a maddesine göre “...kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan bu mahkemeye ait olduğu, davalının yetki itirazının da görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekliliği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-HMK.'nın 114/1-c, 115/2. Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan mahkememizin görevsizliği ile davanın USULDEN REDDİNE, Görevli Mahkemenin SULH HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
2-...nın 20. Maddesi uyarınca taraflardan birinin , bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten , süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak talep etmesi halinde dava dosyasının görevli İSTANBUL NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere hukuk mahkemeleri tevzi bürosuna GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nın 20 maddesine göre kararın kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği,
4- Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve e-duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize ve bulunulan yer Asliye Ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde karar verildi. 27/12/2022
Katip ...
¸ e-imzalıdır
Hakim ...
¸ e-imzalıdır