T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/48 Esas
KARAR NO: 2022/570
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/09/2019
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile ...Tic. Ltd. Şti arasında ticari ilişki sebebiyle müvekkile 07.06.2018 düzenleme tarihli 23.600,00 TL bedelli ... serisi ... numaralı fatura ile 20.06.2018 düzenleme tarihli 713.900,85 TL/Krş bedelli fatura ...seri numaralı ... sıra numaralı faturayı keşide edip müvekkil şirkete verdiğini, Bu faturalardan 7.06.2018 düzenleme tarihli 23.600,00 TL bedelli ... serisi olanın münderecatı müvekkile teslim edildiğini, 713.900,85 TL/ KRŞ bedelli çekin münderecatı müvekkile hiçbir şekilde teslim edilmediğini, Müvekkilde her iki fatura karşılığında Denizbank Ferhatpaşa şubesinin; 20.11.2018 keşide tarihli 184.375,00 TL bedelli ... numaralı , 20.12.2018 keşide tarihli 184. 375,00 TL bedelli ... numaralı , 20.01.2019 keşide tarihli 184.375,00 TL bdelli ... numaralı ve 20.02.2019 keşide tarihli 184.375,85 TL/KRŞ bedelli ... çeklerini keşide ederek davalı şirkete teslim ettiğini, Davalı şirketin fatura münderecatını teslim edemeyince karşılıklı anlaşma ile kendilerine 15.10.2018 tarihli Seri:A Sıra no: 066161 713.900,85 TL/KRŞ bedelli iade açıklamalı fatura keşide edilip teslim ettiğini, karşılığında da çeklerin iadesinin kararlaştırıldığı halde bugüne kadar davalı tarafça iade işlemi yapılmadığını ve 20.01.2019 keşide tarihli 184.375,00 TL bedelli ... numaralı çek İşbank tarafından ... 22. İcra müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, müvekkil şirket yetkilisi hakkında İcra Ceza Mahkemesine karşılıksız çek şikayetinde bulunulduğunu,... Ltd. Şti taraf ile müvekkil arasında yapılan 24.10.2018 tarihli mutabakatta müvekkil şirket davalı taraftan 713.900,85 TL /KRŞ alacaklı göründüğünü, Çeklerin iade edilmemesi sebebiyle müvekkil şirketin haciz tehditlerine müdürü de ceza tehdidine maruz kaldığını, Müvekkil aleyhine ... 22. İcra Ceza Mahkemesinde ... E sayılı dosya ile karşılıksız çek davası açıldığını, ...Tic. Ltd. Şti davalı ... Bankasından kullandığı kredilerin teminatına karşılık olarak müvekkile ait ...bank ...şubesinin 20.01.2019 keşide tarihli 184.375,00 TL bedelli ... numaralı çeki cirolayıp verdiğini beyanla, Öncelikle iş bu davanın ...11 Asliye ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile birleştirilmesine, Taleplerinin kabulü İle müvekkillerin davalı tarafa dava konusu çek için borçlu olmadığının tespitini, Yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Banka ... Şubesi ile ... Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan Genel Nakdi ve Gayrınakdi Kredi Sözleşmesi dolayısı ile kullandırılan krediler ile ilgili olarak davacının keşidecisi olduğu, dava konusu çekler temlik cirosu ile müvekkili bankaya teslim edildiğini, dava konusu çekler müvekkili bankaya temlik cirosu ile devredildiğini, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesi gereğince keşideci ile lehdar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan def'iler iyiniyetli hamil konumundaki müvekkil Bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, çek borçlusu ile müvekkil Banka arasında doğrudan bir ticari ilişki mevcut olmaması, müvekkil Bankanın iyiniyetli hamil olması hususları ve kambiyo senetlerindeki "mücerretlik ve imzaların bağımsızlığı" ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde müvekkil Banka yönünden kötü niyetten bahsedilemeyeceğini, davacının müvekkil Bankaya karşı açmış olduğu menfi tespit davasında korunmaya değer hukuki yararı bulunmadığını, davacının kötü niyetli davasında dayandığı hususların hiç birinde Müvekkil Banka da dâhil olmak üzere hiçbir halimin kötü niyetli olduğuna ilişkin bir iddia olmadığı gibi; buna ilişkin hiçbir delil de sunulmamıştır. Konu hakkında Ticaret Kanunumuzun ilgisi maddesi ve Yargıtay’ın kesin duruşu itibarıyle yasal, hukuki ve şartlar ve hamillerin kötü niyetli oldukları ispatlanmaksızın ve böyle bir iddia da davacı tarafından ileri sürülmeksizin ikame edilen işbu davanın reddini, açıklanan nedenlerle, davacı tarafından açılan haksız ve kötü niyetli davanın reddedilerek yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacılar yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyası Mahkememizin 2019/61 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği;
.. 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli celsesinde; iş bu dosyası ile birleşen ... 12. ATM. Nin ... esas karar sayılı dosyasında davalının süresinde yetki itirazında bulunduğu ve itirazın icra takibi sonrasında yapılmış bulunması sebebi ile İİK. Nun 72/son maddesi gereğince yetkili mahkemenin davalının merkezinin bulunduğu yer ve icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi olduğu anlaşılmakla; iş bu dosyanın tefrik ve ayrı bir esasa kayıt edilmesine karar verilmiştir.
.. 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/11/2020 tarih ...Esas, ... Karar sayılı kararında;''Dava, hukuki itibari ile borçlu olunmadığının tespitine yönelik olarak açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkememizin 2019/61 esas sayılı dosyasının 04.11.2020 tarihli duruşmasında; "Mahkememizin iş bu dosyası ile birleşen ...12.ATM.nin .... esas karar sayılı dosyasında davalının süresinde yetki itirazında bulunduğu ve itirazın icra takibi sonrasında yapılmış bulunması sebebi ile İİK. Nun 72/son maddesi gereğince yetkili mahkemenin, icra takibinin yapıldığı yer ve davalının merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu anlaşılmakla; iş bu dosyanın tefrik ve ayrı bir esasa kayıt edilmesine; Dava dilekçesinin 6100 Sayılı HMK'nun 114 ve 115. Maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeni ile yetki yönünden reddine, Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, Harç ve yargılama giderine yönelik taleplerin 6100 sayılı HMK 331/2. Mad. ger. görevli ve yetkili mahkemece karara bağlanmasına" şeklinde karar verilmiştir.
Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ve 18 maddelerinde düzenlenmiş olup, yetki itirazı ve yapılacak işlemler aynı kanunun 19 ,20,21, 22,23 Maddelerinde belirlenmiştir. Genel kural olarak HMK'nın 5. Maddesinde, mahkemelerin yetkisi diğer kanunlarda yer alan diğer yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu kanundaki hükümlere göre belirleneceği düzenlenmiştir.
Mahkemelerin yetkisini düzenleyen genel hüküm 6100 sayılı HMK madde 6- yer almakta olup buna göre (1): "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
Mahkememizde açılan işbu davada davalı alacaklı tarafından , davacı aleyhine ... 22 İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine müstenit icra takibi yapıldıktan sonra dava konusu çekin temel ilişkide bedelsiz kaldığı, davacıların ... LTD ŞTİ ile aralarında yaptıkları 24/10/2018 tarihli mutabakatla davacı şirketin ... ŞTİ den 713.900,85 TL alacaklı olmasına rağmen, dava dışı şirketin dava konusu çekleri cirolayıp...bank ... şubesine ait çekleri, davalı ...'ndan kullandığı kredilerin teminatı olarak rehin cirosu ile davalı bankaya devrettiği oysa ,çekin teminat amacıyla rehin olarak devredilmesine TTK Hükümleriyle mümkün olmadığı, bu nedenle davanın çekten kaynaklanan hakları kullanamayacağı iddiası ile dava konusu çeklerden ötürü davalı bankaya borçlu olmadığını iddia etmektedir.
Bu nedenle menfi tespit davaları için özel olarak düzenleme İcra- İflas Kanununun 72/ son maddesi gereğince , menfi tespit davasının icra takibinden sonra açılmadığı ve davalı banka vekilinin süresinde verdiği cevap dilekçesi ile mahkememizin yetkisine itiraz ettiği anlaşılmakla İİK 72/son maddesi gereğince yetkili mahkemenin belirlenmesi gerektiği mahkememizce tespit edilmiştir.
Mahkememizin 2019/61 esas sayılı dosyasından tefrik edilen, ... 12 ATM. Nin ... esas karar sayılı dosyasında davalının süresinde yetki itirazında bulunduğu ve itirazın icra takibi sonrasında yapılmış bulunması sebebi ile İİK. Nun 72/son maddesi gereğince yetkili mahkemenin, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi ve davalının merkezinin bulunduğu yer olduğu anlaşılmakla; davanın davalı şirketin merkezinin bulunduğu Beşiktaş ilçesinin bağlı olduğu İstanbul Mahkemelerinde açılmadığı gibi, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde de açılmadığı , bu nedenle dava dilekçesinin 6100 Sayılı HMK'nun 114 ve 115. Maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeni ile yetki yönünden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı'' anlaşılmıştır.
Dava dosyası ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/11/2020 gün ... Esas, ... karar sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememize tevzi edilmiş olmakla, mahkememizin 2022/48 Esas sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Davanın ilk olarak 09/09/2019 tarihinde İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde ikame edildiği,
Mahkemesinde 2019/1157 esas 2020/59 karar sayılı ilamı dosyanın ...11. Asliye Ticaret Mahkemesindeki ... Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verildiği,
Asıl ve birleşen davaya bakan ...11. Asliye Ticaret Mahkemesince 04/11/2020 günlü celsesinde , birleşen dosya yönünden süresinde davalı yanın yetki itirazında bulunduğu gözetilerek yetkisizlik kararı verilmekle mahkememizin yukarıdaki esasının alındığı görüldü.
Dosyanın incelenmesinde, birleşip tefrik edilen dava dosyası yönünden de ...11. Asliye Ticaret Mahkemesince 24/06/2020 tarihli celsede ön inceleme duruşmasının daha önce yapılmış bulunduğu görüldü.
Dosyanın 24/05/2022 tarihinde yapılan duruşmasına katılan taraf olmamış, davacı tarafından herhangi bir mazeret bildirimine de rastlanmamış olup, davacının duruşma gününden haberdar olduğu tespit edilmiş, davayı takip eden taraf bulunmadığından HMK md 150 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
6100 sayılı HMK 150. maddesi "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflar gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar süresinin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." hükümlerini ihtiva etmektedir.
Dosya kapsamından davacı veya davalı vekili tarafından dosyanın işlemden kaldırıldığı 24/05//2022 tarihli duruşmadan itibaren üç aylık yasal süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının talep edilmediği anlaşılmakla, HMK 150. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına ve yargılama giderlerinin HMK md 331/3 gereği davacı tarafa yüklenmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davacı tarafından davanın takip edilmemesi, işlemden kaldırma kararı sonrası yasal süre içinde işleme konmasının istenmemesi nedeniyle, 6100 sayılı HMK.nın 150. maddesi gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Alınması gereken 80,70-TL harcın peşin alınan 3.148,67-TL harçtan mahsubu ile, fazla alınan 3.067,97- TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığı anlaşıldığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,
5-Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1 maddesi uyarınca ön inceleme duruşması daha önce icra edilmiş olduğundan takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline iadesine
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize ve bulunulan yer Asliye Ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/09/2022
Katip ...
Hakim ...