T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/635 Esas
KARAR NO: 2024/460
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2022
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı / borçlu şirket ile davacı müvekkili arasında süregelen ticari ilişki çerçevesinde yapılan alışverişlerden müvekkilinin davalıdan 139.690,35 TL alacaklı olduğunu, davalının borcunu ödememesi üzerine aleyhine 11.03.2022 tarihinde ... 27.İcra müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emri tebliğ edilmeden 11.03.2022 tarihinde dosya borcuna istinaden 50.000 TL müvekkili banka hesabına ödeme yaptığı, ardından 15.03.2022 tarihinde yine dosya borcuna istinaden ve ödeme emri tebliğ edilmeden 89.690,15 TL'yi müvekkili davacı şirket hesabına kısmi ödeme olarak gönderdiğini, davalının yapmış olduğu ödemelerin asıl alacağa ilişkin ödemeler olduğu icra takibi başladıktan ancak ödeme emri tebliğ edilmeden yapılan ödemeler olduğundan davalının icra harç ve masraflar ile icra vekâlet ücretlerinden sorumlu olacağını ifade ederek, 11.03.2022 tarihinde yapılan ve 29.03.2022 tarihinde itiraz edilen takip tarihi ile 15.590,34 TL alacak üzerinden itirazın iptaline, takibin devamına davalının haksız itirazı nedeniyle %20 den aşağı olmak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında cari hesap sözleşmesinin bulunduğu, müvekkilinin davacıya borcunu ödediğini, ödeme emrinin tebliğinden önce tahsil harcının alınamayacağını, davacı tarafça hukuka aykırı olarak tahsil harcı talep edildiğini, müvekkili şirketin 50.000 TL ödeme yaptığını, 11.03.2022 tarihinde ödeme yapıldıktan sonra icra takibi yapıldığını, takip açılmadan yapılan ödeme için vekâlet ücreti talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ifade ederek, davanın usul ve esastan reddine, davacı aleyhine dava değerinin %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 27.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası, Arabuluculuk anlaşamama son tutanağı, cari hesap ekstresi, ticaret sicil kayıtları celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, ek rapor alınmak üzere Mali Müşavir ... ve Emekli İcra Müdürü bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 29/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Taraflar arasındaki ilişkide Yargıtay kararlarında belirtilen hesaplamanın yapılması sonucunda davalının 50.000 + 89.630,35 TL kısmi ödemenin BK. 100. Madde gereğince ilk önce faiz ve diğer masraflardan düşülmesi ile dava tarihi 12.09.2022 ile davacının, davalıdan 14.888,21 TL asıl alacak, 677,42 TL.%4.55 tahsil harcı ve 660,90-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.226,43 TL alacaklı olduğu hesap edilmiştir Davacının 14.888,21 TL asıl alacağına dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %9 orandan başlayacak yasal faiz uygulanması gerekecektir. Takdir mahkemeye ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz ...'' şeklinde tespit edilmiştir.
Dava, ticari satımdan kaynaklanan ve açık hesap usulü işleyen cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 27. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasında; takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun ise davalı olduğu, davacının 139.690,35 TL Asıl Alacak, 1.601,58 TL İşlemiş Faiz üzere toplam 141.291,93 TL alacak için davalı hakkında ilamsız icra takibinde bulunduğu, davalı takip borçlusunun henüz ödeme emri tebliğ edilmeden önce 11/03/2022 tarihinde 50.000 TL, 15/03/2022 tarihinde 89.690,35 TL (toplam 139.690,35 TL) ödeme yaptığı, davacının haricen yapılan ödemeleri icra dosyasına bildirdiği, davalı tarafça yalnızca asıl alacak tutarı için ödeme yapıldığından bu miktar mahsup edildikten sonra davacının bakiye alacak, harç, masraf ve vekalet ücreti alacakları yönünden takibe devam ettiği, fakat davalı tarafça ilamsız icra takibine itiraz edildiğinden duran takibe edilmesi amacıyla işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı, icra takibinde ödeme emri tebliğ edilmeden önce yapılan ödemelerin yalnızca asıl alacağa ilişkin olduğunu, ancak bakiye alacak, harç, masraf, işlemiş faiz ve icra vekalet ücreti alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek takibin devamını istemiştir.
Davalı, 11/03/2022 tarihinde yapılan 50.000 TL'lik ilk ödemenin icra takibinden önce olduğunu, dolayısıyla bu tutar üzerinden icra vekalet ücreti istenemeyeceğini, ayrıca ödeme emri tebliğ edilmediği için icra tahsil harcının da alınamayacağını, bu nedenle davalıya borcunun bulunmadığını savunmuştur.
Taraflar arasında ticari satıma dayalı akdi ilişkinin varlığı, açık hesap usulü işleyen cari hesap ilişkisi ve asıl alacağın miktarı noktasında ihtilaf bulunmamaktadır. Nitekim, davalı taraf icra dosyasında işlemiş faiz dışında asıl alacak tutarına yönelik borcunu (haricen) banka havalesi yoluyla davacıya ödemiştir. Yapılan ödeme tutarı, icra takibindeki yalnızca asıl alacak miktarına ilişkindir.
Uyuşmazlığın temeli, icra dosyasında asıl alacak tutarı dışında davacının harç, masraf, işlemiş faiz ve icra vekalet ücreti sebebiyle davalından alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce meselenin halli için, talepler uyarınca bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Kök rapora yönelik taraf vekillerince ileri sürülen itirazlar nazara alınarak hazırlanan 29/01/2024 tarihli ek raporda bilirkişi kurulu, davacının toplam 16.226,43 TL alacaklı olduğunu hesaplamıştır.
Hemen belirtmek gerekir ki, davacı hesap edilen daha az tutarda 15.590,34 TL Alacak üzerinden takibin devamını talep etmiştir. Mahkememizce, taleple bağılık ilkesi göz önünde bulundurulmuştur.
Davalı tarafından icra takibi başlatıldıktan sonra ancak heniz ödeme emri tebliğ edilmeden önce, ödemeler yapıldığından 492 s. Harçlar Kanuna ekli I sayılı Tarife uyarınca davalıdan tahsil harcının alınamayacağı, bununla birlikte 6098 s. TBK 100. maddesi hükmü uyarınca davacının yapılan ödemelerin öncelikle faiz ve masraflardan mahsubunu talep etme hakkının bulunduğu, ayrıca itiraz süresi içinde ödemeler yapıldığından AAÜT 11/4. maddesi uyarınca davacının Tarife uyarınca belirlenecek ücretin 3/4'ü oranında icra vekalet ücretine hak kazandığı açıktır.
Nitekim, bu yönde incelemelerini gerçekleştiren bilirkişi kurulunun 29/01/2024 tarihli ek raporu ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.
Davalı 11/03/2022 tarihinde yapılan 50.000 TL'lik ilk ödemenin icra takibiyle aynı gün ancak takipten saat olarak önce olduğunu, bu nedenle özellikle vekalet ücreti bakımından hesaplamanın hatalı olduğunu itiraz olarak ileri sürmüştür. Davacı tarafça icra takibi 11/03/2022 tarihinde saat 16:44'de başlatılmıştır. Davalı tarafından 50.000 TL'lik ödeme 11/03/2022 tarihinde saat: 16:11'de davacı şirketin banka hesabına ödenmiştir. Yani, davalı tarafından 50.000 TL'lik ilk kısmi ödeme icra takibiyle aynı gün/ tarihte ve ancak saat olarak yaklaşık yarım saat öncesinde gerçekleşmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nın 89. maddesi gereğince, para borçları ödeme zamanındaki alacaklı yerleşim yerinde ifa edilir. Yani para borcu götürülecek borçlardan olduğundan, alacaklıya bizzat ya da bildirdiği yere götürülerek ödenerek sonlandırılabilir. Bu durumda, banka hesap numarasına yapılan ödemeden takipten sonra alacaklının ya da vekilinin haberdar edildiği ispatlanamadığından ve alacaklının her gün ve saatte banka hesabını denetlemesi hayatın olağan akışı içinde mümkün bulunmadığından bu ödemenin kısmi ödeme olduğunun kabulü gerekmekle, o halde, takip günü yapılan ödemenin takipten önce yapılan ödeme olarak kabul edilemeyeceği ve alacaklının takipte haklı olduğu gözetilerek, takip tarihi itibarıyla tespit edilen toplam alacak üzerinden borçlunun icra vekalet ücreti ve takip masraflarından sorumlu olacağı kabul edilmiştir. (Yargıtay 6. HD. 2022/895 E. 2022/1288 K.) Somut olayda, davalı tarafça takibe konu borcun 50.000 TL'si takiple aynı gün taklaşım yarım saat öncesinde alacaklının banka hesabına ödenmiş, dosya kapsamına göre; davalı vekilinin takip günü ve saat farkıyla yapılan ödemeden davacı alacaklının haberdar olduğu yönünde bir iddiası da bulunmamaktadır. Öte yandan, davacı alacaklı vekili ise ödeme konusunda bilgilendirme yapılmadığını savunmaktadır. Bu halde takip günü saat farkıyla yapılan ödemenin takipten önce yapılan ödeme olarak kabul edilemeyeceği ve alacaklının takipte haklı olduğu sonucuna varılmıştır (Aynı yönde benzerler kararlar misal bakınız. Yargıtay 8. HD. 2015/15392 E. 2015/19647 K.) Bu suretle, davalının itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan; eksik tahkikat bırakılmaması için davalının ileri sürdüğü diğer itirazların da incelenmesi kapsamında ve talebi uyarınca 13/03/2024 tarihli 5. celsede farklı bir bilirkişiden yeniden inceleme yapılması yönünde ara karar tesis edilmiş ise de; davalı bu yönde verilen ihtar ve kesin süreye rağmen bilirkişi delil avansını yatırmamıştır. Bu nedenle, ara kararda yer alan ihtar uyarınca yeniden inceleme yapılması ve rapor alınması yönündeki ara kararlardan mahkememizce rücu edilmiştir.
Yapılan açıklamalar karşısında, mahkememizce hükme esas alınan 29/01/2024 tarihli ek rapor doğrultusunda, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde ve davacının talebiyle bağlı kalınarak davanın kabulüne, davalının ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin 15.590,34 TL Asıl Alacak üzerinden ve asıl alacak tutarına dava tarihinden itibaren yıllık %9 oranında yasal faiz (ve değişen oranlardaki faizi) uygulanmak suretiyle devamına, ayrııca 2004 s. İİK 67/2. maddesinde yer alan yasal koşulların oluşması, bu çerçevede alacağın likit ve muayyen olması sebebiyle davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile;
1-Davalının ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin 15.590,34 TL Asıl Alacak üzerinden ve asıl alacak tutarına dava tarihinden itibaren yıllık %9 oranında yasal faiz (ve değişen oranlardaki faizi) uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla, hükmedilen alacağın ( 15.590,34 TL ) %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (15.590,34 TL) üzerinden alınması gereken 1.064,97 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 984,27 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 80,70 TL peşin harç, 266,00 TL posta ve tebligat masrafı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.346,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin kabul edilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 15.590,34 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/06/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır