T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/644 Esas
KARAR NO: 2023/823
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 15/09/2022
KARAR TARİHİ: 08/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesinden şubesinden alınmış 10/01/2006 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ... çek numaralı, Keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesinden şubesinden alınmış 10/02/2006 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ... çek numaralı, Keşidecisi. ... olan ... Bankası ... Şubesinden şubesinden alınmış 15/02/2006 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ... çek numaralı, Keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesinden şubesinden alınmış 15/03/2006 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ... çek numaralı, Keşidecisi ... Şti olan...bank ... şubesinden alınmış 10/03/2006 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ... çek numaralı, Keşidecisi ... Ltd Şti olan ... şubesinden alınmış 15/03/2006 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli ... çek numaralı, Keşidecisi ... Şti olan ...bank ... şubesinden alınmış ... çek numaralı keşide tarihi ve meblağını hatırlayamadıkları banka tarafından karşılıksızdır işlemi yapılarak taraflarına verilen çeklerin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, müvekkiline ait özel eşyalarla birlikte zayii ettiği ve rızası hilafına elinden çıkan çekin karşılığı bankadan tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek için çekin iptali için iş bu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile bildirilen çeklerin iptaline, yargılama giderlerinin tarafımıza bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Muhatap banka kayıtları, çek suretleri, TTSG gazete ilanları celp edilmiş incelenmiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki; dava konusu ... A.Ş., ...seri numaralı, 25/06/2019 keşide tarihli ve 78.700,00 TL bedelli çekin 01/07/2019 tarihinde ... A.Ş. tarafından tahsil için ibraz edildiği, ancak takas sistemi kapsamında karşılıksızdır işlemine tabi tutulduğu, mahkememize gönderilen çek suretinde meşru ve yetkili hamilin ...Ticaret A.Ş. olduğu, dava konusu ...bank A.Ş., ... seri numaralı, 03/08/2019 keşide tarihli ve 98.500,00 TL bedelli çekin 05/08/2019 tarihinde Veysel Hanoğlu tarafından tahsil için ibraz edildiği, ancak karşılıksızdır işlemine tabi tutulduğu, mahkememize gönderilen çek suretinde meşru ve yetkili hamilin ... olduğu, bahsi geçen seri numaralı çekler yönünden meşru ve yetkili hamilin davacı dışında,... A.Ş ile ... olduğu tespit edildiğinden, bu çekler yönünden dava dosyasının işbu dosyadan TEFRİK EDİLMESİNE, ayrı bir esasa kaydolunmasına, davaya ve yargılamaya tefrik edilen çekler dışındaki dava konusu çekler hakkında devam olunmasına karar verilmiştir. (Bkz. Mahkememizin 08/11/2023 tarihli duruşma zaptı)
Talep, 6102 sayılı TTK. 757 ve devamı maddelerinde belirtilen, rıza dışında elden çıktığı iddia edilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesine ilişkindir.
Bu çerçevede talep konusu çeklerle ilgili zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmıştır.
Zayi nedeniyle çekin iptaline dair talepler açısından da kıyasen uygulanma ihtimali olan TTK. m. 759 uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir.
İptal isteminde bulunan kişi, çekleri elinde iken zıyaa uğradığını, inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Davacı, çeklerin iradesi dışında elden çıktığına dair beyanda bulunmuş, bu konuda ilan için gerekli masrafı karşılamış, çeklerle ilgili bilgileri sunmuş ve yapılan ilana rağmen çeklerin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamıştır. TTK. m. 762 -764 uyarınca, elden çıkan çekler verilen süre içinde mahkememize sunulmamıştır.
Talep konusu çeklerin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı üç defa ilan edildiği halde çekleri bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmadığından ve mahkememizce de zayi olduğu kuvvetle muhtemel görüldüğünden 6102 sayılı T.T.K. nun 818/1-s maddesine atfen TTK' nın 757-764 maddeleri hükümleri uyarınca çekin iptaline karar verilmiştir.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile;
1-Davaya konu,
T. ... Bankası A.Ş., ... / ... şubesine ait, keşidecisi ... olan,
... çek seri numaralı, 10/01/2006 keşide tarihli ve 10.000,00 TL bedelli,
... çek seri numaralı, 10/02/2006 keşide tarihli ve 10.000,00 TL bedelli,
... çek seri numaralı, 15/02/2006 keşide tarihli ve 10.000,00 TL bedelli,
... çek seri numaralı, 15/03/2006 keşide tarihli ve 10.000,00 TL bedelli,
...bank A.Ş., ... şubesine ait, keşidecisi ... Şirketi olan, ... çek seri numaralı, 10/03/2006 keşide tarihli ve 10.000,00 TL bedelli, beş adet çekin TTK 818/1-(s) madde atfı ile TTK 757-764. madde hükümleri uyarınca zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Alınması gereken 269,85 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile, eksik kalan bakiye 189,15 TL harcın davanın niteliği ve hasımsız olması nazara alınarak davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların talebi uyarınca kendi üzerinde BIRAKILMASINA, davanın hasımsız olması sebebiyle davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-Davacı tarafından yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen davacıya veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.08/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır