T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/686 Esas
KARAR NO: 2024/608
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/09/2022
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın 30.09.2021 tarihinde davalı sigorta şirketince teminat altına alınan, davalı ...’ye ait, davalı ...’nin idaresindeki ... plakalı aracın %100 kusurla çarpması neticesinde kazanın meydana geldiğini, aracın hasarlandığını, değer kaybına uğradığını ve hasarlı olduğu süre boyunca çalıştırılamadığı için müvekkilinin iş durması zararına uğradığını, davalı sigorta şirketinin meydana gelen zararlardan poliçe kapsamında sorumlu olduğunu, arabuluculuk başvuru neticesinde anlaşmaya varılamadığını, dava konusu aracın müvekkili firmaya leasing-finansal kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... A.Ş. tarafından kiralandığını, uzun dönem kiracı olan müvekkili işleten sıfatına haiz olduğundan davayı açmaya ve yürütmeye yetkisi bulunduğunu, kaza neticesinde aracın hasarlı hasar konumuna düştüğünü, çok sayıda parçasının değiştiğini ve onarıldığı, değer kaybının tespit edilerek davalılardan tahsili ile ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ... adıyla tanınan araç kiralama şirketi olduğunu, aracın onarımda kaldığı sürede aracını kiraya veremediğini ve iş durması nedeniyle kazanç kaybına uğradığını, kazanç kaybı zararının davalı sigorta şirketi hariç olmak üzere diğer davalılar tarafından ödenmesi gerektiğini, zararların tahsili amacıyla dava açma zorunlu hale geldiğini diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5.000,00 TL değer kaybı zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, şimdilik 500,00 TL kazanç kaybı zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ve ...’den tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; poliçeden kaynaklanan sorumluluğun 43.000,00 TL poliçe teminatı ile sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararın tazmini ile sınırlı olduğu, kusur oranlarının tespiti gerektiği ve dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne sevkini talep ettikleri, sigortalı araç sürücüsünün tek başına kusurlu olmadığı, değer kaybının fahiş olduğu, tazminatın eksper tarafından genel şartlara göre belirlenmesi gerektiği, temerrütün söz konusu olmadığı, faiz taleplerinin haksız olduğu, dava tarihinden itibaren yasal faiz olabileceği, dava açılmasına sebebiyet vermediğinde yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiği belirtilerek haksız davanın esastan reddine, değer kaybı konusunda rapor alınmasına, kusur ve hasarın ispatlanamaması halinde davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekâletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'ye dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalılar tarafından herhangi bir cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... Arabuluculuk Bürosunun ... Esas sayılı arabuluculuk dosyası, ZMMS poliçesi, trafik kazası tespit tutanağı, hasara ilişkin resimler, hasar dosyası, tramer kayıtları, trafik sicil kayıtları, sigorta şirketine yazılı başvuru evrakları, finansal kiralama sözleşmesi celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, İ.T.Ü. Makina Fakültesi Otomotiv Birimi Öğretim Görevlisi ve Uzman Yüksek Mühendisi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 09/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özet ve sonuç olarak; ''... 1-) ... plaka numaralı hususi kamyonetin sürücüsü davalı ...’nin %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, 2-) ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, 3-) Hadisenin meydana gelmesinde kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, 4-) Kaza tarihinde dava dışı ... A.Ş.’ye ait, 31.05.2021 tarihli leasing-finansal kiralama sözleşmesi ile davacı ... A.Ş. tarafından kiralanmış, ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının; • Gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 17.000,00 TL mertebesinde olduğu, 5-) Kaza tarihinde dava dışı ... A.Ş.’ye ait, 31.05.2021 tarihli leasing-finansal kiralama sözleşmesi ile davacı ... ve Turizm Yatırımları A.Ş. tarafından kiralanmış, ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin onarımı için yeterli olan 4 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle eşdeğer başka bir araç kiralanması durumunda uğranacak zararın olay döneminde günlük 350,00 TL’den toplam KDV hariç 1.400,00 TL mertebesinde olduğu, tespit, hesap, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Davacı vekili 15/09/20323 tarihli ıslah dilekçesinde; Değer kaybı zararı talebini 7.000,00 TL attırarak 12.000,00 TL, kazanç kaybı talebini 1.500,00 TL artırarak 2.000,00 TL olacak şekilde ıslah ettikleri diğer hususlarla birlikte belirtilerek ıslah talebinin kabulüne, değer kaybı bedeline ilişkin 12.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, kazanç kaybı zararına ilişkin 2.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketi hariç olmak üzere diğer davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi hasara dayalı tazminat (değer kaybı ve kazanç kaybı tazminatı) istemine ilişkindir.
... ili ... ilçesinde 30/09/2021 tarihinde saat 15:30 sıralarında davalı ... A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı olduğu, davalı ...'ye ait, davalı ...'nin sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç ile ışıklı kavşakta geri geri gelir iken, bu sırada kırmızı ışıkta nizami şekilde bekleyen davacı şirketin finansal kiracısı olduğu ve dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araca ön kısmına çarpması sonucunda trafik kazasının meydana geldiği, davacı şirkete ait araçta maddi hasar oluştuğu anlaşılmıştır.
Maddi hasarla sonuçlanan trafik kazasında; davalı ...'nin ... plaka sayılı aracı ile dörtlü kavşak kesiminde kırmızı ışıkta zamanında duramadığı, aracını ön yol kesiminde kırmızı ışık kavşak kesimine yaklaştırmak istediği, bu suretle geri geri geldiği esnada çevresini etkin şekilde kontrol etmeyen ve arkasında durmakta olan davacıya ait araca çarptığından 2918 s. KTK 47/b,c,d, 67/a,b, 46/h, 84/j. maddelerinin ihlal etmesi sebebiyle %100 oranında asli ve tamamen kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kırmızı ışıkta beklerken geri gelerek çarpan araç sürücüsüne karşı trafik kazasına engel olmak bakımından alması muhtemel bir tedbir bulunmadığından ve herhangi bir trafik kuralı ihlali bulunmadığı için kusurunun olmadığı kanaatine varılmıştır.
Tarafların trafik kazasında kusur durumlarının tespitine yönelik olarak dosya, trafik kazaları kusur konusunda uzman İ.T.Ü. Öğretim Üyesi ve Yüksek Makine Mühendisi ...'e tevdi edilmiştir. Mahkememizin kusur dağılımı yönündeki tespiti destekleyen ve benimseyen uzman bilirkişinin 09/07/2024 tarihli raporundaki tespitler, kazanın oluş şekli, yasal geciktirici nedenler ve bilimsel yönden yapılan detaylı açıklamalar içeren kusur raporuna gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan itibar edilmiştir. Mevcut raporda ifade edildiği üzere, ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'nin kırmızı ışıkta zamanında duramadığı, kavşak kesiminde geriye doğru manevra yaparak diğer araca çarptığından %100 oranında asli ve tamamen kusurlu olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü olan dava dışı ...'ın ise kırmızı ışıkta durarak nizami şekilde beklediği, kazaya engel olmak bakımından alması muhtemel bir tedbir bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralı ihlali bulunmadığı için kusurunun olmadığı somut olaya uygun olarak takdir ve tayin edilmiştir.
Mahkememizce kusur durumu hakkında varılan kesin kanaat ve kabulden sonra, ... plaka sayılı araçta değer ve kazanç kaybı oluşup oluşmadığı, varsa değer ve kazanç kaybı tazminatının tutarı noktasında uzman makine mühendisi bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılmıştır.
Değer kaybı; Bilindiği üzere yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyularak değerlendirme yapılması, araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak tamir edildikten sonraki rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir. Davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin tüm kayıtlar celp edilmiş, aracın önceki kazalarına ilişkin tüm tramer bilgileri de sorgulanarak dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi, davacının aracında kaza nedeniyle yerleşik içtihatlarda belirtilen yöntemi esas alarak 17.000 TL değer kaybı oluştuğunu söylemiştir. Mahkememizce, yerleşik içtihatlara uygun olan bilirkişi raporundaki mütalaaya iştirak edilmiştir.
Kazanç kaybı ; davacı aracın onarım süresi boyunca kiralanamadığından kazanç kaybı isteminde de bulunmuştur. Bilindiği üzere yerleşik içtihatlar uyarınca kazanç kaybı, hasarın giderilmesi için gereken makul onarım / tamir süresinin belirlenmesi suretiyle hesaplanmaktadır. (Yargıtay 4. HD. ... E. ... K.). Nitekim, bilirkişi raporunda yapılan tartışmanın yerleşik içtihatlara uygun olduğu, bu itibarla davacının aracında meydana gelen hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenerek yapılan hesaplamanın doğru ve isabetli olduğu, bu bağlamda yerleşik içtihatlara uygun hesaplama uyarınca davacıya ait araçta hasarlı kısımlar gözetilerek makul tamir süresinin 4 gün olduğu, bu belirleme doğrultusunda kazanç kaybı zararının 1.400,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
İ.T.Ü. Makine Fakültesi ve Otomotiv Birimi / Bölümü Öğretim Görevlisi ve Uzman Yüksek Makine Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan 09/07/2024 tarihli bilirkişi raporunun; ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, kusur ile değer ve kazanç kaybı yönünden yapılan açıklamaların bilimsel olarak isabetli tespit ve değerlendirmeler içerdiği, kusur noktasında yasal geciktirici nedenlerin kapsamlı olarak açıklandığı, değer ve kazanç kaybı noktasında yerleşik içtihatlara yer verilerek hesaplamaların bu içtihatlara uygun şekilde yapıldığı, bu çerçevede rapora itibar edilmesine engel ya da rapordan ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmadığı anlaşılmakla raporun içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.
Esasen, bilirkişi raporuna karşı taraflarca herhangi bir itirazda da bulunulmamıştır.
Davacı vekili, rapor öncesinde 15/09/2023 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunmuştur.
Yapılan açıklamalar karşısında; mahkememizce hükme esas alınan 09/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davacının 15/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddine, ... plaka sayılı araçta meydana gelen 12.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalılar ... ve ... için kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren, davalı ...A.Ş. için temerrüt tarihi olan 27/06/2022 tarihinden (davacı vekilinin sigorta şirketine yazılı başvurusu 14/06/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı ZMMS sigortacısı bakımından temerrüt 2918 s. KTK 99. maddesi uyarınca 8 iş günü hesap edildiğinde 27/06/2022 tarihi olmaktadır) itibaren işleyecek yasal (... plaka sayılı araç ruhsat kaydında ticari değil, aksine husui araç olduğundan avans faizi değil yasal faize hükmedilmiştir) faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan 1.400,00 TL kazanç kaybı tazminatının davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin kazanç kaybı tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın 15/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda,
KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-... plaka sayılı araçta meydana gelen 12.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalılar ... ve ... için kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş. için temerrüt tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan 1.400,00 TL kazanç kaybı tazminatının davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin kazanç kaybı tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (13.400,00 TL) üzerinden alınması gereken 915,35 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 93,93 TL'nin ve 146,00 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 675,42 TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 579,79 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 93,93 TL peşin harç, 146,00 TL ıslah harcı, 1.550,45 TL posta masrafı ve 3.000,000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere olmak üzere toplam 4.790,38 TL yargılama giderinden davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 4.585,07 yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 4.106,04 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin kabul edilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 13.400,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 12.000,00 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ve tarafların haklılık durumlarına göre;
a) 1.493,14 TL'sinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 1.337,14 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) 66,86 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin ve diğer davalıların yokluğunda, HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/09/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır