T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/127 Esas
KARAR NO : 2024/879
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 20/02/2023
KARAR TARİHİ : 11/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısı davadışı ... AŞ firmasının, İngiltere’deki davadışı ... firmasından satın aldığı toplam 640 adet neşriyat türü kitap cinsi emtianın İngiltere’den Türkiye’ye karayolu ile nakliyatının davalı tarafından üstlenildiği, Gümrüklü sahaya gelen emtia için yapılan izin başvurusu neticesinde toplam 240 adet kitabın ithalatına onay verilmemesi üzerine mahrece iade kararı ile, 240 adet kitabın gönderene geri taşınması konusunda davalı firma ile anlaşıldığı, geri gönderilen kitaplardan 18 adedinin davalı taşıyıcı tarafından eksik telsim edilmesi üzerine sigortalının, müvekkilince düzenlenen poliçe kapsamında tazmini için müvekkili sigorta şirketine başvurduğunu, açılan hasar dosyasına aldırılan ekspertiz raporu sonu tespit edilen 8.958,45TL tazminatı davadışı sigortalıya ödenerek elde edilen halefiyet gereğince, zarardan sorumlu olan davalı taşıyıcıya, sigortalıya ödenen bedelin rücuen tazmini için gönderilen yazıya davalı taşıyıcının cevap vermemesi üzerine, sigortalıya ödenen ilave bedel düşüldükten sonra kalan 8.144,,05TL’nin tahsili amacıyla başlatılan takibe davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... 6.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlu şirket tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Cevap: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Usul yönünden; davacı ile sigortalı dava dışı ... arasındaki sigorta poliçesi iddia edilen olay tarihinden sonra tanzim edildiğinden davacının huzurdaki davada taraf sıfatı bulunmadığını, CMR 30.maddesi gereğince emtianın hasarına ilişkin 7 gün içerisinde ya da herhangi bir zamanda müvekkil şirkete bir bildirimde bulunulmadığını ve hasara ilişkin bir bilgilendirme yapılmadığını, davacı tarafın bildirim yükümlülüğünü yerine getirdiğinin ispat edilemediğini, dava konusu zararın sigorta teminatı kapsamında olup olmadığının bilirkişi aracılığıyla tespit edilmesi gerektiğini, esas yönünden; davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunun tek taraflı olarak tanzim ettirilmiş olup; objektif tespit ve değerlendirmeler içermediğinden sayın mahkeme tarafından dikkate alınmaması gerektiğini, iddia edilen hasara/eksikliğe ilişkin sorumluluğun müvekkili şirkete ait olmadığını, söz konusu emtiadan müvekkili şirketin sorumluluğunun ancak teslimle sınırlı olduğunu, hiçbir şekilde kabul manasına gelmemek kaydıyla, olayda herhangi bir kusur var ise, bu kusur müvekkili şirkete yüklenemeyeceğini, davacının iddialarına ilişkin emtia eksikliği bedelinin, likit bir bedel olmayıp yargılamaya ve belirlenmeye muhtaç olduğundan davacı tarafın icra inkar tazminatına yönelik taleplerinin reddi gerektiğini, ancak davacı tarafından takibe konu edilen tutardan müvekkili şirketin sorumlu olmadığı hususu, davacı tarafından da bilindiğinden ve/veya bilinmesi gerektiğinden, davacı tarafından kötü niyetli bir şekilde başlatılan takip sebebiyle %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 6. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyası, Arabuluculuk son tutanağı, sigorta poliçeleri, ekspertiz raporu, faturalar, gümrük sayım tutanağı, hasarlı mal teslim tutanağı, emtia sevk irsaliyesi, taşıma senedi örneği, hasara ilişkin fotoğraflar, hasar dosyası, taraflar arasındaki mail yazışmaları ve bilirkişi raporu celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, itirazlar üzerine ek rapor alınmak üzere Sigortacılık Alanında Uzman Bilirkişi .... ile Dış Ticaret, Finans, Uluslararası Karayolu Taşımacılık ve Sigorta Uzmanı ...'den oluşan bilirkişi kurula tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 30/10/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle ve sonuç olarak; "... 1. Davalı taşımacı tarafından Türkiye’den İngiltere’ye mahrecine iade olarak taşınmak üzere, 26.01.2022 tarihinde tam ve hasarsız olarak teslim alınan emtianın 04.02.2022 tarihinde davadışı alıcısına teslimi sonrası CMR Konvansiyonu 30’uncu madde hükümlerinde öngörülen sürede 18 adet eksik olarak teslim edildiğinin, davalı taşımacıya ihbar edildiği, 2. Davacının sigorta tazminatı ödemesine dayanak eksiklik zararının, davalının sorumluluğunda olan uluslararası taşıma sürecinde meydan geldiği, 3. Dava konusu takibe dayanak taşıma işinde meydana gelen gerçek zarar tutarının, CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 7.paragrafı gereğince hesap edilen davalının sorumluluk sınırlarının altında, CMR Konvansiyonu 23’üncü ve 25’inci maddesi hükümlerince, takipteki asıl alacak tutarı olan 8.144,05TL olarak hesap edilebileceği, 4. Davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu 8.144,05TL sigorta tazminatını, TTK 1472’nci maddesi gereğince şartları yerine geldiği anlaşılan halefiyete dayanarak davalıdan rücuen talep edebileceği, 5. Davacının rücuen tazminatın tahsili talebiyle davalı aleyhine ... 5.İcra Dairesi nezdinde ...Esas sayılı dosyası ile başlatmış olduğu takipte, 8.144,05TL asıl alacak tutarı kadar davalının vaki itirazının iptalini talep edebileceği, 6. Sayın Mahkemenin davacı lehine hüküm kurması halinde, davacının hükmolunacak alacağına, 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 2/2 maddesi gereğince, takip tarihinden itibaren, TCMB’nin reeskonta kabul edebileceği senetler karşılığı verdiği avanslar için uyguladığı avans faizi oranında faiz talep edebileceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı, keyfiyetin nihai takdiri ve her cenahtan bilcümle hukuki tavsifi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere arz olunur ..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, dava dışı sigortalısına hasar bedelini ödeyen davacı sigortacının emtia nakliyat sigorta sözleşmesinden uyarınca ödediği bedelin rücusunu davalı taşıyıcıdan TTK 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsiline yönelik olarak başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı ... A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasında 01/01/2022 - 01/01/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Nakliyat Abonman Sigorta sözleşmesinin akdediliği, bu sigorta poliçesi dahilinde 08/02/2022 tarihli Nakliyat Sigorta Emtea - Kamyon poliçesinin imzalandığı, nakliyat sigorta poliçesi kapsamında 26/01/2022 yükleme tarihli Türkiye'den İngiltere'ye taşınacak olan kitapların sigorta teminatına alındığı, yurt dışından ithal edilen kitapların ilgili Kurumlar tarafından ithalinin sakıncalı olduğunun bildirilmesi üzerine 3 kalem toplam 240 adet kitabın mahrece iadesine karar verildiği, mahrece iade işlemlerinin onaylandığı ve transit refakat belgesinin düzenlendiği, mahrece iade işlemleri kapsamında taşımasının davalı ...A.Ş. tarafından yapıldığı, 26/01/2022 tarihinde davalı şirketin ... plaka sayılı aracına emtiaların hasarsız ve tam olarak yüklendiği, 04/02/2022 tarihinde emtiaların alıcı firmanın deposuna ulaştığı, 07/02/2022 tarihinde yapılan sayımda 80 adet olması gereken ... isimli kitabın 18 adedinin eksik olduğunun belirlendiği, aynı gün durumun alıcı tarafından dava dışı sigortalıya bildirildiği, yine aynı gün 07/02/2022 tarihinde sigortalının durumu davalı taşıyıcıya ilettiği, yapılan araştırmalar çerçevesinde kayıp olan emtialara ulaşılamadığı ve hasar meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan hasar ihbarı üzerine ekspertiz incelemesinin gerçekleştirildiği ve nihayetinde dava dışı sigortalıya 12/05/2022 tarihinde toplam 8.958,45 TL hasar ödemesinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Davalı cevap dilekçesi ile birlikte uyuşmazlığa konu Türkiye - İngiltere taşımasının 26/01/2022 tarihli olduğunu, buna karşın davacı ile dava dışı sigortalı arasındaki Nakliyat Sigorta Emtea - Kamyon poliçesinin 08/02/2022 tarihli olması sebebiyle taşıma tarihinden sonra akdedilen sigorta poliçesinden ötürü davacının işbu davada taraf sıfatının bulunmayacağını ve CMR Konvansiyonu 30.maddesi uyarınca 7 günlük hak düşürücü sürenin geçtiğini ileri sürmüş ise de; 08/02/2022 tarihli Emtia Nakliyat poliçesinin davacı ...A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasındaki 01/01/2022 - 01/01/2023 tarihli Nakliyat Abonman Sigorta sözleşmesi kapsamında düzenlendiği, bu hususun poliçe içerikleri ile sabit olduğu, dolayısıyla davaya konu 26/01/2022 tarihli taşımanın Nakliyat Abonman Sigorta poliçesi kapsamında olduğu, öte yandan teslimatın 04/02/2022 tarihinde yapıldığı, CMR Konvansiyonu 30.madde uyarınca 7 günlük hak düşürücü sürenin 11/02/2022 tarihinde sona ereceği, dava dışı sigortalının bu süre dolmadan 07/02/2022 tarihli mail ile hasar bildiriminde (18 adet kayıp kitap) bulunduğu anlaşılmakla taraf sıfatı ve hak düşürücü süreye yönelik itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmış, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davacı, CMR Konvansiyonu 17/1.maddesi uyarınca davalı taşımacının ziya ve hasardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.
Davalı, CMR belgesi uyarınca eşyaların hasarsız teslim edildiğini, ürünlerin teslim edildiği tarihten sonra kaybolmasından sorumlu olmadıklarını, teslim tarihi ile sayım tarihi farklı olduğundan emtiaların bu tarih aralığında kaybolmasının kuvvetle muhtemel olduğunu ileri sürerek hasara ilişkin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını savunmuştur.
Mahrece iade kararı kapsamında emtiaların davalı tarafından alıcıya 04/02/2022 (Cuma günü) tarihinde depoda teslim edildiği, alıcı depo görevlilerinin teslim sırasında sayım yapmadıkları, 07/02/2022 (Pazartesi günü) mesai başlangıcında yapılan sayımda ise ... isimli kitabın 18 adedinin eksik olduğu tespit edilmiştir. Bu hususta çekişme yoktur. Davalı, emtiaların teslimden sonra kaybolduğunu ileri sürmekle birlikte davalı tarafından gönderilen 08/02/2022 tarihli e-postada "...yolda aracı Fransa'da polis kontrol için durdurdu. Kapakları açıp bakıp kapattılar. Kapakların oradaki kitap yüklü 2 koliyi açıp baktılar. Yeni mühür takıldı. T1 üstüne ekli şekilde bilgiler yazıldı..." bilgisinin verildiği, T1 belgesinin olmadığı görülmüş, bu çerçevede emtiada meydana gelen hasarın / ziyaaın aracın Fransa'da gümrük kontrolü esnasında meydana gelmiş olduğu, durumda davalı taşıyıcının çalışanı konumundaki şoförün bilgisinin olduğu tespit edilmiş, hasarın davalı taşımacının sorumluluğundaki taşıma esnasında meydana geldiği anlaşılmıştır.
Nitekim, emtinanın teslimden sonra kaybolduğu (hasar) iddiası davalı tarafça ispatlanamamıştır.
Diğer taraftan, meselenin halli, teknik bilgi ve nitelikli hesaplama gerektirdiğinden mahkememizc bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Uzman bilirkişi kurulu 30/10/2024 tarihli ek raporunda, emtianın mahrece iade kararı uyarınca taşındığını, hasar ihbarının e-posta yazışması ile CMR Konvansiyonu 30.maddesi uyarınca hak düşürücü süre içinde davalıya ihbar edildiğini, somut olayda hasarın 08/02/2022 tarihli mail uyarınca taşımayı gerçekleştiren aracın Fransa ülkesindeki gümrük kontrolleri sırasında kitap yüklü kolilerin mühürlerinin sökülmesi ve açılması neticesinde davalının sorumluluğundaki taşıma esnasında meydana geldiği, davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, gerçek zararın 8.144,05 TL olarak hesaplandığı, CMR Konvansiyonu 23.maddesi uyarınca sorumluluk üst sınırının yapılan hesaplama uyarınca 11.938,44 TL olduğu, gerçek zararın üst limit sınırın altında kaldığından davalı taşıyıcının gerçek zarar olan 8.144,05 TL zararın tamamını tazmin etmesi gerektiği belirtilmiştir.
Mahkememizce, bilirkişi kurulunun 30/10/2024 tarihli ek raporuna (faiz başlangıcına yönelik raporun 5.sayfasındaki açıklamalar hariç) itibar edilmiş, hükme esas alınmıştır.
Bilirkişi kurulunun 30/10/2024 tarihli ek raporunun 5.sayfasında faiz başlangıcına yönelik olarak temerrüt şartının aranması gerektiği yönünde ya da temerrüt aranmayacak ise son talep tarihi olan 06/09/2022 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği yönünde mütalaa sunulmuş ise de; eldeki davanın 6102 s. TTK 1472.maddesi hükmü uyarınca rucuen tazmin istemine ilişkin olduğu, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödeme yapmakla birlikte davalı bakımından temerrütün gerçekleşeceği, bu noktada davalıya herhangi bir temerrüt ihtarının tebliğ edilmesine gerek omadığı, esasen bu anlatılan hususların yerleşik içtihatlar olduğu, benzer şekilde yerleşik içtihatlarda ödeme tarihinden itibaren takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinde bulunulabileceği ve temerrüt ihtarının gerekmediğinin belirtildiği (Yargıtay 11. HD. ... E. ... K; Yargıtay 11. HD. ... E. ...K). bu itibarla, işlemiş faiz hakkında Mahkememizce değerlendirme yapılmış, nihayetinde davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına 12/05/2022 tarihinde ödeme yaptığı, temerrüt ihtarına gerek olmaksızın 12/05/2022 ödeme tarihinden takip tarihi olan 05/10/2022 tarihine kadar CMR Konvansiyonu 27.maddesi uyarınca yıllık %5 faiz oranı üzerinden işlemiş faiz miktarının 162,88 TL olduğu hesap edilmiş, Mahkememizce hesap edilen bu miktarın takip talebindeki miktar ile birebir uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, mahrece iade kararı uyarınca tüm emtianın davalı tarafından 26/01/2022 tarihinde tam ve hasarsız olarak teslim alındığı, 04/02/2022 tarihinde emtianın alıcıya teslim edildiği, ancak CMR Konvansiyonu 30. madde uyarınca süresi için telim edilen emtianın eksik olduğunun davalıya ihbar edildiği, uyuşmazlığa konu hasarın uluslar arası taşıma sürecinde ve taşıma esnasında meydana geldiği, bu nedenle davalının CMR Konvansiyonu 17.maddesi uyarınca taşıma esnasında meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, CMR Konvansiyonu 23.maddesi uyarınca gerçek zararın sorumluluk üst limitinin altında olduğu, davalının 8.144,05 TL Asıl Alacak ile Mahkememizce hesaplanan 12/05/2022 ödeme tarihinden takip tarihi olan 05/10/2022 tarihine kadar CMR Konvansiyonu 27.maddesi uyarınca yıllık %5 faiz oranı gereği 162,88 TL işlemiş faiz miktarı olmak üzere toplam 8.306,93 TL'den sorumlu olduğu, davacı sigorta şirketinin emtia nakliyat sigorta sözleşmesi kapsamında poliçe süresi içinde ve poliçeye dahil olan riziko kapsamında kendi sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelini TTK 1472. maddesindeki halefiyet ilkesi uyarıınca zarara sebebiyet veren davalı taşıyıcıdan talep etme hakkı bulunduğundan davanın kabulü ile davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında ve aynen devamına karar vermek gerekmiştir.
Ancak, davacı itirazın iptali ile birlikte davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiş ise de, dava konusu olay tazminat hukukunu ilgilendirdiğinden ve tazmini gerekecek bedel taraflar arasında açıkça kararlaştırılmadığından, tazminat alacağı önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşımamaktadır (Yargıtay 11. HD. ... E....K; Yargıtay 11. HD. ... Esas, ...Karar). Bu nedenle, İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleşmediği için yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile,
1-Davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında ve aynen DEVAMINA,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşullar oluşmadığından REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (8.306,93 TL) üzerinden alınması gereken 567,44 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 387,54 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 179,90 TL peşin harç, 324,00 TL posta ve tebligat masrafı ve 8.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.003,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (8.306,93 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin kabul edilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 8.306,93 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.11/12/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır