T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/172 Esas
KARAR NO: 2023/604
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 08/03/2023
KARAR TARİHİ: 11/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ülkemizde meydana gelen 06 Şubat 2023 tarihli deprem felaketi ve devamındaki artçı depremler neticesinde, davacı bankanın ... adresinde mukim ... Şubesinin ağır hasar aldığını, binada ve bina içinde taşıyıcı kolon ve kirişlerde ağır hasarlar bulunduğunu, mevcut hali ile yapısal hasarlı olduğu anlaşılmış olup, can güvenliği nedeniyle binaya girilebilmesi mümkün olmadığından bina içerisinde bulunan eşya ve belgelere ulaşılması mümkün olmadığını, öte yandan Banka yetkilileri tarafından yapılan incelemelerde Şube binası içinde onarımı mümkün olmayan yapısal hasarlar bulunduğu ve bina içerisine girilmesinin mümkün olmadığı tespit edildiğinden anılan şubenin geçici olarak müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere rutin bankacılık işlemlerinin yapılabilmesini teminen konteyner şube olarak hizmet vermekte olduğunu, netice itibarı ile şubenin hizmet binasının tamamen kullanılamaz hale gelmiş olup, yasal otoritelerce yıkım/enkaz kaldırma çalışmalarına başlanılacağını, anılan şubenin hizmet binasının hasar durumunu gösterir fotoğraflar ile ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik İşleri Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.02.2023 tarihli riskli bina tespit raporu inceleme formunda şube hizmet binamızın ağır hasarlı olarak tespit edildiğine ilişkin tespit tutanağının dava dilekçesine eklenmiş olduğunu, anılan şubenin hizmet binasının kullanılamaz halde olup, hizmet binası içerisinde bulunan belge ve evrakın tamamının zayi olduğunu, yaşanan deprem felaketi nedeni ile arama kurtarma çalışmalarına öncelik verildiğinden, artçılar devam ettiğinden, yasal otoritelerin yönlendirmeleri beklendiğinden bölgenin içinde bulunduğu zorlu koşullar nedeni ile envanter çalışmalarına ancak başlanılabildiğini, bu aşamada tespit edilebildiği kadarıyla, Müvekkil Banka'nın saklamakla yükümlü olduğu belgelerden; Müşterileri ile imzaladığı Bankacılık Hizmetleri Sözleşmeleri, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri, Taşıt Kredisi Sözleşmeleri, Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri ile Kiralık Kasa Sözleşmeleri başta olmak üzere her türlü sözleşme, taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname ,makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, TL ve Efektif Kasa Defteri ATM'lere ait jurnal dökümleri, Müşteri işlemlerine dekont ve tutanakları, Bankamatik (ATM) cihazlarını ait kasa giriş-çıkış fişleri Gişe ve Terminal fişleri ve ekleri, senet tevdi bordroları, Bankamatik ve Kredi kartlarının teslim tutanakları, Çek hesabı açılışında ve mevcut çek hesabından çek defteri verilmesinde 5941 Sayılı Çek Kanunu gereğince çek müşterisinden alınan beyan ve belgeler, diğer bankalar üzerine keşideli çekler (Takasa fiziken ibraz edilmeyen) Banka üzerine keşideli çekler, zaman aşımına uğrayan mevduat, emanet, alacaklar da dahil olmak üzere müşterilerle imzalanmış her türlü taahhütname, ibraname,beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, Kredi ve istihbarat işlemlerine ilişkin her türlü belgeler, Kambiyo işlemlerine ilişkin her türlü belgeler, İade edilmiş teminat mektupları servis föyleri ve asılları, Kıymetli evrak defteri, Çek işlemleri merkezlerinden alınan çeklere ait tutanaklar, ATM'lerde kalan bankamatik ve kredi kartlarının teslim tutanakları, tahsil ve teminat senetleri, yasal mevzuata göre alınan taahhütname ve formlar, niteliği bilinemeyen belgeler (saklama yükümlülüğümüzün bulunduğu), Bankacılık faaliyetinin yürütümü sırasında müşteriler ve üçüncü kişiler ile imzalanan sair tüm belgelerin tamamının deprem nedeniyle zayi olduğunun anlaşılması nedeniyle davacı banka nezdinde bulunan ve nitelikleri yukarıda bildirilen belge ve defterler hakkında Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesini talep talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... Kaymakamlığı ile ... Belediye Başkanlığının yazı cevapları, davacı tarafından sunulan envanter listesi, ilgili banka şubesine ilişkin resimler celp edilmiş, incelenmiştir.
Dosya, Yeminli Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi Öğretim Üyesi Prof. Dr. ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 19/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Davacı... Bankası A.Ş.nin ...adresinde bulunan ... Şubesinin bulunduğu binanın ... Belediyesi tarafından gönderilen 21.03.2023 tarihli yazıya göre hasarlı durumda olmadığının anlaşıldığı, dosyaya sunulan belgelerden, az hasarlı olan binadaki banka şubesine felaketin yaşandığı ilk günlerde girilememiş olmakla birlikte "sonrasında hiç girilemediği, banka şubesinin başka bir yere taşındığı, binanın kullanılamaz olduğu, binaya depremden sonra hiç girilemediği ve şubeye ait belgelere ulaşılamadığının, binanın yıkılacak binalar listesinde olduğunun veya yıkılmış olduğunun" ispatlanamadığı bu durumda da zayi belgesi verilme koşullarının oluşmadığı, dosyaya sunulan ... 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.03.2023 tarihli E:... ve K:... sayılı kararı incelendiğinde; ... Şubesinin ağır hasar aldığı, şube hizmet binasının tamamen kullanılamaz hale geldiği, yasal otoritelerce yıkım/enkaz kaldırma çalışmalarına başlamasının söz konusu olduğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yapılan hasar tespit sorgulamaları neticesinde "ağır hasarlı" olduğuna ilişkin sorgu sonucu bulunduğu, binanın yıkılacak binalar listesinde olduğunun tespit edildiği iş bu dosyadaki durum ile aynılık göstermediği, davacı tarafından binanın deprem sonrasında yıkılmış olduğu, yıkılacak binalar listesinde olduğu, girilmesinin mümkün olmadığı ve belgelere ulaşılamadığının ispat edilmesi halinde yahut mahkemece bu sonuca ulaşılması halinde "Müşterileri ile imzaladığı Bankacılık Hizmetleri Sözleşmeleri, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri, Taşıt Kredisi Sözleşmeleri, Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri ile Kiralık Kasa Sözleşmeleri başta olmak üzere her türlü sözleşme, taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, TL ve Efektif Kasa Defteri, ATM'lere ait jurnal dökümleri, müşteri işlemlerine dekont ve tutanaklar, Bankamatik (ATM) cihazlarını ait kasa giriş-çıkış fişleri, Gişe ve Terminal fişleri ve ekleri, Senet tevdii bordroları, Bankamatik ve Kredi kartlarının teslim tutanakları, Çek hesabı açılışında ve mevcut çek hesabından çek defteri verilmesinde 5941 Sayılı Çek Kanunu gereğince çek müşterisinden alınan beyan ve belgeler, Diğer bankalar üzerine keşideli çekler (Takasa fiziken ibraz edilmeyen) ilgili banka şubesi üzerine keşideli çekler, Zaman aşımına uğrayan mevduat, emanet, alacaklar da dahil olmak üzere müşterilerle imzalanmış her türlü taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, Kredi ve istihbarat işlemlerine ilişkin her türlü belgeler, Kambiyo işlemlerine ilişkin her türlü belgeler,
İade edilmiş teminat mektupları servis föyleri ve asılları,
Kıymetli evrak defteri,
Çek işlemleri merkezlerinden alınan çeklere ait tutanaklar,
ATM'lerde kalan bankamatik ve kredi kartlarının teslim tutanakları,
Tahsil ve teminat senetleri, yasal mevzuata göre alınan taahhütname ve formlar , niteliği bilinmeyen belgeler (bankanın saklama yükümlülüğünün bulunduğu), bankacılık faaliyetinin yürütümü sırasında müşteriler ve üçüncü kişiler ile imzalanan sair tüm belgeler" için zayi belgesi verilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır..." şeklinde rapor düzenlenmiş, rapor davacı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili 04/07/2023 tarihli beyan dilekçesinde, zayi belgesi verilmesi talepli davaya konu ... şube binasında bulunan arşiv ve demirbaşların tahliye edilerek...'da bulunan depolara sevk edildiği, zayi talebini devam ettirecek durumun ortadan kalktığını, davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce yargılamaya devam edilirken, davacı vekili 04/07/2023 tarihli beyan dilekçesi ile zayi belgesi verilmesi talep edilen tüm belge ve kayıtların ilgili banka şubesinden tahliye edilerek İstanbul ve Diyarbakır ilindeki depolara götürülerek konulduğunu, bu bağlamda banka şubesindeki belge ve kayıtlara ulaşılmakla davanın konusuz kaldığını beyan etmiştir.
Davacı vekilinin beyan dilekçesi nazara alındığında zayi belgesi verilmesi talebinde bulunulan tüm defter ve kayıtların bulunduğu / ulaşıldığı, bu itibarla zayi belgesi verilmesi isteminin konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.
Yapılan açıklamalar karşısında; davacı vekilinin 04/07/2023 tarihli beyan dilekçesinde zayi belgesi istemine konu evrakların bulunduğu, ilgili banka şubesinden tahliye edilerek başkaca depolara konulduğu bildirilmekle, eldeki davanın artık konusunun kalmadığı anlaşılmakla (İSTANBUL BAM 13. HD. 2019/2280E. 2019/1808 K.) konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gereken 269,80 TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 89,90 TL harcın davanın niteliği ve hasımsız olması dikkate alınarak davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
3-Davanın niteliği ve hasımsız olması nazara alınarak davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen davacıya veya vekiline iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. 11/07/2023
Katip Hakim
E-İmza E- İmza