T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/196 Esas
KARAR NO : 2025/838
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/03/2023
KARAR TARİHİ : 05/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı otobüsün 10.11.2019 günü saat 11.15 sıralarında, ... ilinden ... iline seyir halinde iken ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi Karayolları Genel Müdürlüğü karşısında mekanik bir sebepten meydana gelen yangın neticesinde hasarlandığını; videolarda görüleceği üzere otobüsteki yangının arka kısımlarda daha yoğun olup yangın merkezinin arka motor kısmından başlamakta ve ön kısımlara doğru gitmekte olduğunu, aracın ... numaralı kasko poliçesi ile davalı sigorta şirketinin araçta meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar miktarının tespiti amacıyla taraflarınca ekspertiz incelemesi yaptırıldığını ve zararın 715.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, kasko poliçesi kapsamında karşılanması gerektiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar miktarının tespiti amacıyla Sigorta Eksperinden faydalanıldığını ve Sigorta Ekspertiz Şirketince ekspertiz raporu tanzim edildiğini, ekspertiz şirketine bu hizmetinin karşılığı olarak fatura ile KDV dahil 289.10 TL lik ödeme yapıldığını, müvekkiline ait otobüste meydana gelen hasar bedeli miktarının ve ekspertiz ücretinin kasko poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili gerektiğini, HMK m.107 gereğince taleplerinin belirsiz alacak davası olarak davalının... kasko poliçe numarası ile sigortalısı olan müvekkiline ait araçta oluşan hasara binaen belirsiz alacak olarak 500.000,00 TL nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın tespiti için hazırlanan ekspertiz raporu
ücreti için karşılanan 289,10 TL nin yargılama öncesi zorunlu olarak tespit amaçlı yapıldığından yargılama gideri olarak karara derç edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının daha önce ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası ile işbu dava konusu zararını talep ettiğini, ... tarih ve ... K. ile bu davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, belirsiz alacak davası açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını, bu nedenle davanın öncelikle dava şart noksanlığından usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, alacağın zaman aşımı uğradığını, zaman aşımı nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, ... Plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... no.lu, 24.07.2019 – 24.07.2020 vadeli Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, müvekkili şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğunun Poliçede yer alan ve poliçeye ek genel şart ile özel şart ve klozlar çerçevesinde poliçe bedeli ile sınırlı olduğunu, hasarın meydana gelmesinin ardından müvekkili şirkete yapılan müracaat sonrasında ...nolu hasar dosyası açıldığını ve aracın üzerinde yapılan inceleme sonucunda talep edilen hasarın teminat dışı olduğunun belirlendiğini, yangının çıkış bölgesi orta/arka çıkış kapısı bölgesi olduğu için o bölgede bulunan araç orijinal donanımında mevcut olan soğutucu ünitesi ve içerisindeki su ısıtıcısına sahip mini mutfak ünitesi üzerinde incelemelere başlanıldığını; mini mutfak ünitesinin yoğun yangından etkilendiğini ve sadece iskeleti kaldığını; bir çok kablonun aşırı ısıya maruz kaldığı izleri ve bazı kablo uçlarında da kısa devreler olduğunun gözlendiğini, mini mutfak ünitesi üst depolama alanı ile su ısıtıcı arasında kalan bölgede yine su ısırtıcısına ait olan kabloların metal gövdeye kısa devre yaparak yapıştığının tespit edildiğini, araç üzerinde yapılan incelemelerde yangının araç orta kapı girişi sol kısımda monte edilmiş soğutucu ünite ve su ısıtıcısı olan mini mutfak ünitesinden çıkıp komple araca sirayet ederek hasarlanmasına sebep olduğunun görüldüğünü, araç içinden gelerek tamamen hasarlanmasına sebep olan motor odası bölgesi incelendiğinde yangın çıkışına sebep olabilecek bir bulguya rastlanmadığını, tamamen hasarlanmış mini mutfak ünitesi üzerindeki kablolar incelendiğinde su ısıtıcısına ait kablolarda uygun olmayan ekleme ve bazı bölgelerde de kısa devre sonucu metal gövdeye yapışmış kablolar tespit edildiğini, sonuç olarak mini mutfak ünitesindeki su ısıtıcısına ait kablolarda yapılan uygun olmayan müdahalelerin etkisi ile bir kaç yerde oluşan kısa devrenin devamında yangının başladığı ve aracın komple yanarak hasarlanmasına neden olduğu kanaatine varıldığını, dolayısıyla araçta meydana gelen zarar poliçe teminatı dışında olduğundan müvekkili şirketin sigortalıya karşı herhangi bir zarar tazmin sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu kazanın 10.11.2019 tarihinde meydana geldiğini, aracın 46 yolcu kapasiteli bir otobüs olduğunu; sigortalı aracın geçmişe dönük olarak yapılan tramer hasar sorgulamalarında 4 adet hasar kaydının olduğunun tespit edildiğini, Poliçe hükümleri gereğince; araç satısı yapılan “...” isimli internet sitesinden kaza tarihi itibariyle rayiç değer araştırması yapıldığını ve sigortalı araç ile aynı marka- model ve donanımdaki 11 ayrı aracın satış fiyatının tespit edildiğini, 1.araç satış değeri : 490.000,00-TL (İlan tarihi : 16.11.2019), 2.araç satış değeri : 460.000,00-TL, (İlan tarihi : 08.11.2019), 3.araç satış değeri : 485.000,00-TL (İlan tarihi : 06.11.2019), 4.araç satış değeri : 555.000,00-TL 50 yolcu kapasiteli araç - (İlan tarihi : 04.11.2019), 5.araç satış değeri : 605.000,00-TL - 50 yolcu kapasiteli araç -kazasız- (İlan tarihi : 28.10.2019), bu 5 aracın satış değerlerinin aritmetik ortalaması : 519.000 TL. olduğunu;
söz konusu tespitler ışığında aracın özellikleri ve 4 adet hasar geçmişi de dikkate alınarak Kasko Sigorta Poliçesinde ve ekinde yer alan özel ve genel hükümlere uygun şekilde sigortalı aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 485.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini; talep dayanağı 17.09.2020 tarihli ...Şti.’nin hazırladığı raporda rayiç değerin belirlenmesine esas alınan araç satış ilanları kazadan 10 ay sonraya ait olup hasar geçmişi olmayan araçlara ait olduğunu; esas olanın aracın hasar tarihindeki aynı vasıflardaki araçların satış bedellerinin dikkate alınarak rayicin belirlenmesi olduğunu, mahkemece hasarın teminat dışı kaldığının kabul edilmemesi durumunda ise TTK 1448. maddesi uyarınca uygun olmayan müdahaleler yapan sigortalının kusuru yangın hadisesinde etkili olduğundan tazminattan indirim yapılmasını yahut müvekkili sigorta şirketin sorumluluğunun tamamen kaldırılmasını, davanın reddini ve yargılama giderinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. .
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ...s. soruşturma dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığının ...sayılı dosyası, kasko sigorta poliçesi, hasar dosyası, ruhsat fotokopileri, eksper raporları, tramer kayıtları, hasara ilişkin resimler ve bilirkişi raporu celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, itfaiyecilik ve yangın alanında uzman ... elektriksel kaynaklı yangınlar konusunda uzman elektrik ve elektronik mühendisi ..., otomotiv ve trafik kazalarında teknik sorunlar konusunda uzman ...'dan oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 05/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...1-) Yangının başlamasında, gelişmesinde ve mevcut şekilde sonuçlanmasında araç sürücüsü, personeli ve yolcuların her hangi birisinin bilinçli bir eyleminin olmadığı, yangında kasıt (sabotaj-kundaklama) unsuru olduğuna dair dosya da herhangi bir teknik bulgu, bilgi ve iddia olmadığı, Yangının merkezinin ve ana çıkış sebebinin otobüsün orta tarafında bulunan yolcu kapısının iç tarafında ki su ısıtıcısı ve ısıtıcıya ait elektrik tesisatı olduğu, Yangının su ısıtıcısının elektrik tesisatında ki elektrik enerjisinin mevcut şartlarda ( dosya içeriğinde ki belgeler ve diğer delillerden) tarafımızdan tespit edilmesi mümkün olmayan bir sebepten ( faz-nötr teması, hatalı imalat, tamirat, rezistans vb. parça arızası, sıvı teması vb.) dolayı ısı enerjisine dönüşmesi ile ilk anda yavaş yanma şeklinde başladığı, yangının başlangıç aşamasında fark ve yangına müdahale edilemediği için kendi doğal seyrinde gelişmeye/büyümeye devam ettiği, yangının bu şekilde kısa sürede ve hızlı bir şekilde otobüsün yanmasına ve kullanılamayacak duruma gelmesine neden olduğu, 2-) Elektrik Mühendisliği Bakımından, dosya kapsamına sunulan belgeler doğrultusunda yangının otobüsün orta tarafında bulunan yolcu kapısının iç tarafındaki su ısıtıcısı ve ısıtıcıya ait elektrik tesisatı olduğu, özellikle yukarıda fotoğraf-12 içeriğinde açıkça tespit edilebildiği üzere kısa devre tespit edilen kablolara uygun olmayan eklemelerin gerek yeterli izolasyon sağlanamaması nedeniyle kısa devrelere sebebiyet gerekse ilave kablolar ile ilave yüklere bağlı olarak aşırı akım kaynaklı ısınma ve sonucunda önce kablo izolesi akabinde etrafında bulunan yanıcı unsurlara sirayet ile yangının başladığı değerlendirilmiştir. 3-) Bu durumda otobüs üreticisinin plan-proje- elektrik tesisatına yetkisiz müdahale edildiği anlaşılmakla, üretici firmaya kusur atfedilemeyeceği, yetkisiz müdahaleyi yapan kişi veya bu hususta hukuki değerlendirme sayın Mahkemeye ait olmak üzere otobüs sahibinin kusurlu olacağı, Görüş ve kanaatimizi belirtir ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, kasko sigorta sözleşmeleri konusunda uzman sigortacı bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 02/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... 1-Davaya konu araç yanmasının kasko sigortası poliçesi teminatı kapsamında bulunduğu, 2-Teminat dışı kalan hallerin davaya konu olayda mevcut olmadığı, 3-Davalı sigorta şirketinin 04.01.2020 tarihinde temerrüte düştüğü, hususundaki kanaatimi içerir ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, ek mütalaa ve rapor alınmak üzere kasko sigorta sözleşmeleri konusunda uzman sigortacı bilirkişi ... ve makine mühendisi bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 16/06/2025 tarihli bilirkişi kurul raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Dosya içeriğinin incelemesi, elde edilen bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesi sonucunda yukarıda açıklanan nedenlerle; 1.Dosya kapsamında yer alan dava konusu aracın hasarlı fotoğraflarının değerlendirilmesi ile aracın yanma olayı sonrasında sadece iskeletinin kalmış olması nedeniyle, yanma ve kavrulma sonucunda kalan metal aksamların ve parçaların rijitliğini kaybedeceği ve trafikte yolcu taşımacılığı da yapacağı hususları irdelendiğinde trafik güvenliğini onarım sonrasında sağlayamayacağı dikkate alınarak, hasar onarımının ekonomik olmayacağı, dava konusu ... plakalı otobüsün pert-total kabul edilmesi gerektiği; 2. Dava konusu ... plakalı Otobüsün 10.11.2019 tarihli “Yanma” sonucunda meydana gelen hasarı ile; onarımının ekonomik olmayacağı ve Pert-Total kabul edileceği belirtildiğinden, kaza tarihi itibariyle ortalama serbest piyasa rayiç değerinin 488.000,00 TL olacağı, araç üzerinde kıymetli olacak parçalar ve metal durumu nedeniyle sovtaj değerinin 48.000,00 TL olacağı, sovtaj bedelinin Serbest piyasa rayiç değerinden tenzili ile kaza tarihi itibariyle hasar değerinin 440.000 TL olacağı, 3. TTK 1448 madde kapsamında davacı sigortalının kusuru oranınca tazminattan indirim yapılabileceği, kanaatlerine varılmış olup ..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, kasko sigorta sözleşmesinden doğan hasar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Davaya konu hasar / sigorta tazminatın kusur durumunun ve araçta oluşan hasar bedelinin tespiti, bu hususta bilirkişi incelemeleri yapılması ve makine mühendisi bilirkişisinden rapor alınması gerektiği, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün olmadığından belirsiz alacak davası açılabileceği anlaşılmakla davalı vekilinin belirsiz alacak davası açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığına yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.
Davanın kasko poliçesi kapsamında hasar bedeline ilişkin olduğu, 6102 sayılı TTK 1420. maddesi hükmü ile Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları C.10. maddesi hükmü uyarınca davanın iki (2) yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu (Yargıtay 17. HD.... E.... K.), 6098 s. TBK 154/2. maddesinde "Alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa" hükmü uyarınca zaman aşımını kesen sebeplerinin düzenlendiği, dava konusu hasarın 10/11/2019 tarihinde meydana geldiği, henüz iki yıllık zaman aşımı süresi dolmadan davacının 05/10/2020 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığına hasar bedelinin ödenmesi için başvuruda bulunduğu, davacının hakem kararı üzerine bu sefer itiraz hakem heyeti kuruluna başvuruda bulunduğu, nihayetinde hakem dosyasının 08/04/2021 tarihinde dosyadan el çekme kararı ile sonuçlandırıldığı, tıpkı alacaklı tarafından açılan dava yahut icra takibinde olduğu üzere hakeme yapılan başvuruda da hakemin her işlemi ile zaman aşımı süresinin kesilip yeniden işlemeye başlayacağı, en son hakem işleminin itiraz hakem heyeti tarafından verilen 08/04/2021 tarihli karar olması sebebiyle, bu süreden itibaren iki yılık zaman aşımı süresinin 08/04/2023 tarihinde sona ereceği, eldeki davanın 17/03/2023 tarihinde açıldığı nazara alındığında zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalının zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiş, esasın incelenmesine geçilmiştir.
Davacı ... A.Ş. ye ait ... plakalı otobüsün İstanbul ilinden ... iline gitmek üzere yola çıktığı, 10/11/2019 tarihinde saat 23:45 sıralarında ... ili ... ilçesi ... Mah. Karayolları Bölge Müdürlüğünün karşısına geldiği sırada otobüs içerisinde oluşan dumanlar sebebiyle yolcuların indirildiği ve akabinde otobüsün yanarak hasara uğradığı anlaşılmıştır.
... Sigorta A.Ş. tarafından ... plakalı otobüs ... tarihleri arasında kasko sigorta poliçesi ile sigortalanmış olup, yanma hasarı rayiç değere kadar teminata dahildir.
Sigortalı tarafından yapılan ihbar üzerine sigorta şirketince ekspertiz incelemesi yapılmış, araç başında ve mahallinde yapılan incelemelerde yangının motor odası bölgesinden çıkışına sebep olabilecek herhangi bir bulguya rastlanılmadığı, araç orta kapı girişi sol kısmında monte edilmiş soğutucu ve su ısıtıcısı üniteye ait kablolarda uygun olmayan eklemeler yapılması, bu kabloların kısa devre yaparak devamında yangının çıkmasına sebebiyet verdiği, hasara bu durumun neden olduğu tespit edilmiştir.
Anılan nedenle, ... Sigorta A.Ş. tarafından hasar teminat dışı kabul edilmiş, davacı sigortalıya kasko poliçesi kapsamında herhangi bir sigorta tazminatı ödenmemiştir.
Davacı tarafından önce tahkim yoluna başvuru yapılmış, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığı ... sayılı dosyasında bilirkişi incelemesinde Yüksek Makine Mühendisi ... 02/01/2021 tarihli kök ve 06/01/2021 tarihli ek raporunda "otobüsün mini mutfak ünitesindeki su ısıtıcısına ait kablolarda yapılan uygun olmayan müdahalelerin etkisi ile yangının bu kısımda çıktığı, kablolardaki müdahaleden başvurucu sigortalının sorumlu olduğu" mütalaasında bulunmuştur. Uyuşmazlık hakem heyeti bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda yangın hasarının poliçe teminatı dışında kaldığından başvurunun reddine karar vermiş, ancak akabinde başvurucunun itirazı üzerine, İtiraz Hakem Heyeti tahkim yargılamasının dosyadan el çekmek suretiyle sonlandırılmasına, tarafların genel yargı yoluna başvurmakta serbest olduklarına karar vermiştir.
Davacı tarafından daha sonra ... Sigorta A.Ş. aleyhinde ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi...Esas sayılı dosyası ile dava açılmış, ancak dava takip edilmediği için 28/09/2022 tarihinde dosya işlemden kaldırılmış, taraflarca yasal süre içinde yenilenmediği için 29/12/2022 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Tarafların istinaf etmemesi üzerine, karar, 16/03/2023 tarihinde kesinleşmiştir.
Eldeki davada,
Davacı, otobüsteki yangının motor kısmındaki mekanik bir sebepten meydana geldiğini, aracın tamamen yanarak hasara uğradığını, kasko poliçesinde yanma hasarının teminat dahilinde olduğunu, bu nedenle sigorta tazminatının ödenmesini talep etmektedir.
Davalı, yangının otobüsün orta kapısının iç kesimind mini mutfak ünitesinde yer alan su ısıtıcısına ait kablolara uygun olmayan eklemelerin yapılması, bu kabloların kısa devre yapması neticesinde yangın meydana geldiğinden hasarın teminat dışı olduğunu, aksi halde dahi TTK m. 1448. uyarınca tazminattan indirim yapılması gerektiğini savunmuştur.
Uyuşmazlığın temeli, yangının başlangıç noktası, hasarın sebebi, hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Meselenin halli, teknik bilgi ve çözümü uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Alanlarında ehil ve uzman olan bilirkişiler tarafından sunulan 05/03/2024 tarihli rapor uyarınca, araç yangının otobüs hareket halindeyken meydana geldiği, yangının ilk başlangıç yerinin alevli yanma merkezine göre otobüsün orta bölümünde bulunan yolcu kapısı olduğu, orta kapının iç kısmında soğutucu ve su ısıtıcı ünitelerinin bulunduğu, yangının alev dili yalaması, ısı transferi, ışıma yöntemleri ile sol taraftan otobüsün önüne ve arka kısmına doğru ilerlediği, yangın merkezinin teknik bulgularla orta bölümünde yer alan yolcu kapısı ve iç kısımda yer alan su ısıtıcı ünitesi tesisatı olduğu, öte yandan motor odasında sigorta kutusunun ve akünün herhangi bir deformasyona uğramadığı, dizel partikül gövdesinin sağlam olduğu, marş motorlarının bütünlüklerini koruduğu, turbo çarklarının sağlam olduğu, motora giden borularda çatlaklık yahut gevşeme bulunmadığı, yangının motor bölümünden çıkmadığının teknik bulgularla tespit edildiği, bilakis otobüsün orta kapısının iç kısmında bulunan su ısıtıcısına ait kabloların metal gövdeye yapıştığı, kablolara uygun olmayan eklemelerin yapıldığı, su ısıtıcısının sürekli devrede kalması için uygun olmayan eklemelerin kısa devre yaptığı, ekleme yapılan ilave kablolar için gerekli ve yeterli izolasyon da sağlanmadığı, kısa devre ve ilave yüklere bağlı olarak aşırı akım kaynaklı ısınma neticesinde yanma oluştuğu, diğer yanıcı unsurlara sirayet ettiği, yangına ve otobüsün hasara uğramasına bu durumun neden olduğu belirlenmiştir.
Bilirkişi raporu ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan itibar edilmiştir.
Davacı her ne kadar çekilen resim ve internet haberlerinden yangının motor bölümünde çıktığını iddia etse de; motor bölümünde yer alan yukarıda raporda belirtilen parçaların sağlam olması karşısında varsayılan tahmini açıklamalara değil, teknik bulgulara dayalı ve bu teknik bulgularında araç başında yapılan incelemeler ile bu incelemeleri teknik açıklamalar ile destekleyen (hatta görseller halinde sunan) bilirkişi raporuna itibar edilmiş, davacının itirazları yerinde görülmemiştir.
Hasar su ısıtıcısı ünitesinde kablolara ilave yapılması ve ilave kablolara yeterli izolasyonun da sağlanmaması sebebiyle (ısıtıcının sürekli devrede kalması için) aşırı akım kaynaklı ısınma ve kısa devre neden olduğundan, uygun olmayan müdahaleler yapan sigortalının - davacının kusuru hasarda etkilidir.
Ancak, sigortalı araç, kasko sigorta teminatı kapsamında olan bir riziko dahilinde (yanma) hasara uğramıştır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.4. bendi uyarınca sigortalı araç, sigorta kapsamına giren bir olayla - yangınla sonuçlandığından hasarın teminat dahilinde kaldığının kabulü zorunludur. Başka bir anlatımla, teminat dışı hal yoktur.
Yargıtay 17. HD. ... E. ... K. sayılı ilamında:
"...Kasko sigortasının kapsamı, Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesinde etraflıca düzenlenmiş, A.1.c maddesinde aracın yanması ayrı bir bent halinde ve yanmanın nedenine ilişkin bir koşul öngörülmeden, 1.bentteki koşullardan bağımsız olarak teminat kapsamında olduğu düzenlenmiştir. Teminat dışında kalan zararlar A.5 maddesinde sayılmıştır. Genel Şartların A.5.8. maddesinde sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmadıkça ve böyle bir olayla sonuçlanmadıkça, taşıtın mekanik, elektrik ve elektronik donanımında meydana gelen her türlü arızaların, kırılmaların ve lastiklerde meydana gelen zararların teminat dışı olduğu açıklanmıştır. Ancak, bu durum, zararın meydana geldiği mekanik, elektrik ve elektronik aksamıyla sınırlı olup bu zararların kendisi teminat dışı tutulmuştur. Davalının savunduğu şekilde yangının bu aksamdan kaynaklandığı düşünülse dahi, bu aksamın neden olduğu hasar, teminat içinde kalan yangın olayı ile sonuçlanmış ise rizikonun teminat içerisinde kaldığının kabulü gerekir..."(Aynı yönde, İstanbul BAM 9. HD.... E.... K)
Nitekim, kasko sigortaları konusunda uzman sigortacı bilirkişi 02/09/2024 tarihli kök raporunda; Genel Şartlar A.4.15. maddesinde sigorta kapsamına giren bir olayla sonuçlanmadıkça aracın mekanik, elektrik, elektronik donanımında meydana gelen zararların teminat dışı olduğunu, yangın olmaksızın sigortalı araçta tek başına mekanik, elektrik, elektronik bir arızanın teminat dışı olduğunu, ancak somut olayda dava konusu aracın yandığı, hasarın sigorta kapsamına giren bir olayla sonuçlandığı, bu çerçevede hasarın teminat kapsamında olduğu vurgulanmıştır.
Yukarıda gerekçelere ilaveten, bilirkişi kök raporundaki mütalaaya iştirak edilmiştir.
Bu aşamada, sigortalının kusurunun etkisi de tartışılmalıdır.
Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması için imkanlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır (TTK m. 1448). Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. (TBK 52)
Anılan Yasa hükmü uyarınca, su ısıtıcısına ilave kablo eklenmesi, yeterli izolasyon sağlanmaması aşırı akıma bağlı ısınma ve kısa devreye neden olmak suretiyle uygun olmayan müdahalelerde bulunan davacı sigortalının, rizikonun gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumda zararın önlenmesi, azaltılması ya da artmasına engel olunması için önlemler almak yerine bu yükümlülüklere aykırı hareket ederek sigortacı aleyhine bir durum yarattığından müterafi kusurlu olduğu kabul edilerek TTK m.1448 ve TBK m.52 uyarınca tazminattan indirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kısaca, sigorta teminatı kapsamında olan hasara, davacının kusurunun etkisi olduğundan TTK m. 1448 ve TBK m.52 uyarınca müterafik kusur (%20 oranında) indirimi yapılması uygun görülmüştür.
Eksik tahkikat olmaması için bu konuda ek mütalaa dahi istenilmiş, sigortacı bilirkişi 16/06/2025 tarihli ek raporunda TTK 1448. maddesi uyarınca dava konusu olayda sigortacı aleyhine yaratılan durum sebebiyle TTK 1448 ve TBK 52. maddeleri uyarınca tazminattan indirim yapılması gerektiğini ve %20 oranında kusur indirimi yapılabileceğini belirtmiştir.
Yerleşik içtihatlarda vurgulandığı üzere, yasal düzenlemeler gereği, 6098 s. TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği, eldeki davada müterafik kusur nedeniyle hasar tazminatından indirim yapıldığı için reddedilen kısma yönelik davalı lehine vekalet ücreti takdir edilememiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlar A.4.maddesi uyarınca sigortalı araç, sigorta kapsamına giren bir olayla (yangın sebebiyle) sonuçlandığından hasarın teminat dahilinde kaldığı, başka bir anlatımla teminat dışı hal bulunmadığı, makine mühendisi bilirkişiden alınan 16/06/2025 tarihli gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca aracın tamamen yanarak hasara uğradığı, onarımının mümkün olmadığı, ekonomik olarak pert total sayılmasının uygun olduğu, aracın - otobüsün kaza tarihi itibariyle rayiç değerinin 488.000 TL, sovtaj bedelinin 48.000 TL olduğu, dolayısıyla davacının kasko poliçesi kapsamında talep edebileceği sigorta tazminatının 440.000 TL olduğu, ancak aracın yanarak hasara uğramasında davacı sigortalının kusura katılımının - müterafik kusurunun bulunduğu, bu çerçevede TTK 1448. ve TBK 52. maddesi uyarınca hesaplanan 440.000 TL sigorta tazminatından yerleşik içtihatlar uyarınca %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak sonuç olarak davacının talep edebileceği sigorta tazminatının 352.000 TL olduğu, dava öncesi sigortalının hasar ihbarının davalı sigorta şirketince 20/11/2019 tarihinde tebellüğ edildiği, bu tarihten itibaren TTK 1427/2.maddesi uyarınca 45 gün hesap edildiğinde sigorta şirketinin 04/01/2020 tarihinde temerrüte düştüğü, davacının temerrüt tarihinden itibaren aracın (otobüs) ticari araç olması sebebiyle avans faizi talep edebileceği kanaatine varılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle 352.000 TL kasko sigorta tazminatının 04/01/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılan ve bu suretle reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle 352.000 TL kasko sigorta tazminatının 04/01/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 24.045,12 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 8.538,75 TL'nin mahsubu ile eksik kalan bakiye 15.506,37 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 8.538,75 TL peşin harç, 129,50 TL posta ve tebligat masrafı, 289,10 TL ekspertiz rapor ücreti ve 20.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 29.207,35 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 20.561,97 TL.nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacının üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 56.320 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı ... Sigorta A.Ş. yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirmekle birlikte, TTK 1448. ve TBK 52. maddeleri uyarınca hasar tazminatından müterafik kusur sebebiyle yapılan indirimler nedeniyle reddolunan miktar için davacı aleyhinde vekalet ücretine hükmedilmesine yer OLMADIĞINA,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ve tarafların haklılık durumlarına göre;
a) 929,28 TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) 390,72 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/12/2025
Katip
Hakim