T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2023/215
KARAR NO : 2024/892
DAVA : TAZMİNAT (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/03/2023
KARAR TARİHİ : 16/12/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketine ... numaralı Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın % 100 oranında kusurlu olarak 09.12.2022 günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili adına kayıtlı ... plakalı aracın hasar gördüğünü, sigorta şirketine 21.12.2022 tarihinde başvurarak hasar dosyası açtırdıklarını, eksper tarafından hazırlanan raporda hasar bedelinin 25.075.92.-TL olarak belirlendiğini, gerçek zararlarının daha fazla olduğunu, ayrıca araçta değer kaybı oluştuğunu, davalı sigorta şirketinin başvurularını reddettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, belirsiz alacak davası açmak zorunda olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00.-TL değer kaybı, 10,00.-TL hasar bedelinin davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, ekspere ödenen 400,00.-TL ücretin yargılama giderinden sayılarak sigorta şirketi üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 2918 sayılı KTK.nun 109. Maddesi gereğince 2 yıllık zamanaşımı süresi öngörüldüğünü, taleplerin zamanaşımına uğradığını, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması gerektiğini, Hasar nedeniyle hükmedilecek hiçbir tazminatın başvuranın sebepsiz zenginleşme sonucunu doğurmaması gerektiğini, avans faizi istenemeyeceğini, davacıya ödeme yapıldığını ve ihtirazi kayıt ileri sürülmeden ödemenin alındığını, tazminat borçlarının kalmadığnı, sorumluluklarının sigortalılarının kusuru ve teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, hasarı tazmin hususunda herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını, hasara ilişkin tutarların fahiş olduğunu, 21.12.2022 Tarihinde ... hesabına 7.000TL Tazminat ödemesi, 19.03.2023 tarihinde ise davacı vekili ...hesabına 3.585,86TL değer kaybı ödemesi yapılarak sorumluluk miktarının tamamının ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır.
Taraflar arasında kazanın varlığı, davacının aracının olay nedeniyle hasarlanması ve sigorta poliçesi hususlarında tartışma bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık; kazadaki kusur durumu ve tazminat miktarı konusunda toplanmaktadır.
Olaya ilişkin hasar dosyası, trafik kazasının oluşumuna ilişkin evrakları ve alınan bilirkişi raporları, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;
Zamanaşımı Def'i Yönünden;
Kazanın 09.12.2022 tarihinde meydana geldiği, sigortalıya hasar ödemesinin 21.12.2022 ve 19.03.2023 tarihlerinde yapıldığı, TBK.nun 154/1.maddesi gereğince zamanaşımının kesildiği, davanın 24.03.2023 tarihinde açıldığı, KTK.nun 109.maddesine göre 2 yıllık süre dolmadan davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
Esas Yönünden;
Mahkememizce alınan 07.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı dava dışı ... plaka numaralı ticari kamyonetin sürücüsü ...’in davaya konu trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ZMS (Trafik) sigortacısı davalı ...A.Ş.’nin aynı oranda ve azami 100.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, davacıya at ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...’e atfı kabil kusur bulunmadığı, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, kaza tarihinde davacı ...’e ait ... plaka ve (...) şasi numaralı otomobilin özel servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin iskontosuz KDV hariç 12.050,90 TL-KDV dahil 14.220,06 TL, iskontolu KDV hariç 11.140,81 TL-KDV dahil 13.146,16 TL olduğu, sürücülerin kusur durumlarına göre davalı... A.Ş. tarafından hasar onarım bedeli ile ilgili olarak 21.12.2022 tarihinde yapılan 7.000,00 TL tutarındaki ödemenin mahsubu ile talep edilebilecek net bakiye zararın iskontosuz KDV hariç 5.050,90 TL-KDV dahil 7.220,06 TL, iskontolu KDV hariç 4.140,81 TL-KDV dahil 6.146,16 TL olduğu, iskonto ve KDV hususunun Sayın Mahkeme’nin takdiri olduğu, kaza tarihinde davacı ...’e ait ... plaka ve (...) şasi numaralı otomobilin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 14.000,00 TL mertebesinde olduğu, sürücülerin kusur durumlarına göre davalı...A.Ş. tarafından değer kaybı zararı ile ilgili olarak 19.03.2023 tarihinde yapılan 3.585,86 TL tutarındaki ödemenin mahsubu ile talep edilebilecek net bakiye zararın 10.414,14 TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince;
Kusur Yönünden;
Bilirkişi raporunda da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, olayda sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı kamyonet ile iki yönlü, iki şeritli 13 Mart caddesi yolunun sağ şeridini takiben düz seyir halinde iken olay mahalli olan dört yönlü kavşak kesimine yaklaştığında aksine davranarak sol tarafında kalan Karanfil sokak yoluna girmek için zamanında yavaşlayıp dönüşünü yapamayan, hızını ayarlayamayarak sokak giriş noktasını kaçırıp dönmek için sağ şerit içerisinde tehlikeli şekilde ters yönde geri manevra ile ilermeyi tercih eden, arkasında ve yolun sağ kenarında bulunduğu park halinden geri manevra ile çıkan otomobili, mesafe ve konumunu dikkate almayan, başını çevirerek veya görüş aynalarını kullanarak arkasını gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, arka kesimleri ile otomobilin üzerine doğru yönelerek çarpışmaya neden olan, tehlikeleri ön görmeyen, zamanında etkili fren tedbiri uygulamayan, dalgın, dikkatsiz, tedbirsiz, kontrolsüz ve özensiz davrandığı anlaşılan davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı dava dışı ...plaka numaralı ticari kamyonetin sürücüsü ...’in kazanın meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, olayda sevk ve idaresindeki ...plaka numaralı otomobil ile iki yönlü 13 Mart caddesi yolunun sağ kenarında bulunduğu park halinden geri manevra ile çıkmak istediği esnada sol arka köşe kesimlerine sol tarafında ters istikamette geri manevra ile üzerine doğru kontrolsüz yaklaşan ve manevra alanını engelleyen kamyonetin sadmesine maruz kaldığı anlaşılan, kamyonet sürücüsünün nizami şekilde sağ şeridi takiben sağından düz yaklaşma durumu söz konusu olmayan, kısa süre ve mesafede kazaya engel olabilmek adına alabileceği herhangi bir tedbir, kazada etkili herhangi bir rolü ve kural dışı ihmalkar davranışı olmadığı mütalaa edilen davacıya ait aracın sürücüsü dava dışı ...’e yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı, davacı tarafın kusursuz olduğu kabul edilmiştir.
Onarım / Hasar Bedeli Yönünden;
Konusunda teknik uzmanlığı bulunan bilirkişi tarafından hasar / onarım bedeli iskontosuz KDV hariç 12.050,90.-TL, KDV dahil 14.220,06 TL, iskontolu KDV hariç 11.140,81 TL-KDV dahil 13.146,16 TL olduğu, sürücülerin kusur durumlarına göre davalı ... A.Ş. tarafından hasar onarım bedeli ile ilgili olarak 21.12.2022 tarihinde yapılan 7.000,00 TL tutarındaki ödemenin mahsubu ile talep edilebilecek net bakiye zararın iskontosuz KDV hariç 5.050,90 TL-KDV dahil 7.220,06 TL, iskontolu KDV hariç 4.140,81 TL-KDV dahil 6.146,16 TL olduğu belirtilmiştir. Teknik uzmanlık gerektiren bu hesaplamada bulunan sonuca itibar etmemek için bir neden görülmemiştir.
KDV'nin yansıyan bir vergi olması nedeniyle en son ödeme yapan (genelde tüketici) kişi üzerinde kalmaktadır. Davacı da ödediği KDV'yi dava dışı sigortalıya ve dolayısıyla davalı sigorta şirketine yasa gereği yansıtma hakkı bulunduğundan KDV miktarı hesaplanan onarım/ hasar bedeline eklenmiştir.
Sigorta Şirketi ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması, sigortalıyı bağlamaz. Hasar bedelinin tazmini dosyalarında iskonto yapılmadan, sigortalının gerçek zararının tespiti gerekir (Emsal; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ...E. ...K.). Bu nedenle iskontosuz miktar kabul edilerek hükme esas alınmış, zararın iskontosuz KDV dahil 14.220,06.-TL olduğu kabul edilmiştir. Bu miktardan daha önce 21.12.2022 tarihinde yapılan 7.000,00 TL tutarındaki ödemenin mahsubu ile davacının talep edebileceği miktarın 7.220,06.-TL olduğu kabil edilerek bu miktar hükme esas alınmıştır.
Değer Kaybı Yönünden;
Kaza tarihinde davacı ...’e ait ... plaka ve (...) şasi numaralı otomobilin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 14.000,00 TL mertebesinde olduğu, sürücülerin kusur durumlarına göre davalı ...A.Ş. tarafından değer kaybı zararı ile ilgili olarak 19.03.2023 tarihinde yapılan 3.585,86 TL tutarındaki ödemenin mahsubu ile talep edilebilecek net bakiye zararın 10.414,14 TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Teknik uzmanlık gerektiren bu hesaplamada bulunan sonuca itibar etmemek için bir neden görülmemiştir. Zira emsallerin uygulamada aranan esaslara göre belirlenerek değerlendirildiği gözlenmektedir. Tramer kayıtları irdelenmiş ve bu sonuca ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle bu miktar hükme esas alınmıştır.
Faiz Talebi Yönünden;
Söz konusu kazanın diğer tarafının davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı dava dışı ...plaka numaralı ticari kamyonet olduğu açıktır. Avans faizi istenebilmesi için alacaklının tacir olması gerekmez. Borçlunun tacir olması yeterlidir. Gerçekten de Yargıtay HGK.nun 18.05.2022 tarih ve ... E.... K.sayılı kararında "...Anılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu sonucuna varılmaktadır. Bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmektedir. Eldeki davada kazaya karışan davalı araç ticari taksi olup ticari araçtır. Davacı vekili, asıl ve birleşen dava dilekçesi ile, kaza tarihinden itibaren ticari faiz talep ettiğinden, mahkemece Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yasal faize hükmedilmesi doğru değildir..." demek suretiyle benzer bir olayda uygulanan yasal faize ilişkin hükmü yerinde görmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin avans faizi talebi haklı bulunmuştur.
Temerrüt Tarihi Yönünden;
Davalı sigorta şirketinin davacı tarafa hasar onarım bedeli olarak 21.12.2022 tarihinde 7.000,00 TL tutarında ödeme yaptığı, bakiye 7.220,06.-TL borcun kaldığı, yine 19.03.2023 tarihinde 3.585,86 TL tutarında değer kaybı ödemesi yapıldığı, bakiye zararın 10.414,14 TL olduğu açıktır. Ödeme tarihleri yönünden bir tartışma yoktur. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin ödeme tarihlerinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir (Emsal; İstanbul BAM 9.HD.nin 23/02/2021 tarih ve ... E. ... K.).
Ekspertiz Gideri Yönünden;
Dava dilekçesi ve eklerinden de anlaşılacağı üzere; Ekspertiz rapor gideri 400.-TL olup, davacı tarafından bu masraflar da talep edilmektedir. Buna ilişkin rapor ve fatura delil listesi ekinde sunulmuştur.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun "Sigorta Eksperleri" başlıklı 22/17.maddesi gereğince; "Maddî hasarla sonuçlanan trafik kazaları için yetkili sigorta eksperleri tarafından düzenlenmiş, örneği İçişleri Bakanlığınca tespit olunacak rapor, sigorta tazminatının ödenmesinde Karayolları Trafik Kanununun 99 uncu maddesindeki kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmündedir. Eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil niteliğindedir."
Aynı yasanın 22/19 maddesi gereğince; "Sigorta eksperinin, sigortacı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanması, eksperin iş kabulü, asgari ücret tarifesinin tespiti de dahil olmak üzere ekspertiz ücretinin belirlenmesi ile ilgili usul ve esaslar Birlik ve Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin görüşleri alınarak yönetmelikle düzenlenir." Sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayanların eksper ataması ve hasarı tespit ettirebilmesi mümkündür. Buna bağlı olarak, zarar gören kişi, kendi seçtiği ekspere, zararını tespit ettirme hakkına sahiptir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun "Giderleri Ödeme Borcu" başlıklı 1426. Maddesi gereğince; "Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır. Eksik sigortanın yapıldığı hâllerde 1462 nci madde hükmü kıyas yolu ile uygulanır."
... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Sigorta Kapsamı" başlıklı A.3/3 maddesi gereğince; "Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi veya azaltılması amacıyla, sigorta ettirenin yapacağı makul ve zorunlu masraflar teminat limitleri dahilinde sigortacı tarafından karşılanır." Her ne kadar ekspertiz raporları zararın önlenmesi ve azaltılması amacından ziyade oluşmuş bir zararın tespiti ile ilgili ise de, zararın başlangıçta tespit edilmesi, daha sonra tespitindeki güçlük nedeniyle yapılacak masrafların artma olasılığı, zararın tespit edilememesi gibi sorunlarla karşılaşılmasını önlediğinden, bu yönü itibariyle genel anlamda zararın artmasını önleyen makul ve zorunlu masraflar kapsamında değerlendirmek gerekir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.3.1976 tarih ve... E. ...K.sayılı kararında da delillerin tespiti işleminin davadan önce veya davadan sonra yapılmış olmasına bakılmaksızın davanın bir parçası ve davanın içinde sayılacağı, delil tespiti giderlerinin dava giderlerinden sayılmasının zorunlu olduğuna işaret etmiştir (Benzer şekilde emsal; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 29/04/2019 tarih ve 2019/287 E. 2019/305 K.ile Yargıtay HGK.nun 01.11.2017 tarih ve ...E. ... K.ile Yargıtay 17. HD.nin 15.03.2021 tarih ve ...E. ...K.ile 11.10.2018 tarih ve ... E. ... K.ile 30.03.2016 tarih ve ... E. ...K.ile 20/11/2014 tarih ve ... E., ...K.ile İstanbul BAM 8. HD.nin 24.01.2019 tarih ve ... E. ...K.ile 14.02.2019 tarih ve ... E. ...K.vb.). Açıklanan nedenlerle ekspertiz ücreti yargılama gideri olarak kabul edilerek, 400,00.-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmesi gerekmiştir.
Davacı vekili de bu miktarlar üzerinden 02.11.2024 tarihinde, belirsiz alacak (tazminat) davası açtığından talep sonucunu bu miktarlara göre (onarım/hasar beleli 7.200,00.-TL + değer kaybı 10.414,14.-TL=17.614,14.-TL) tamamlayarak harcını yatır, taleple bağlı kalınarak bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KABULÜNE,
1-17.614,14.-TL tazminatın (Hasar / onarım bedeli 7.200,00.-TL + Değer Kaybı zararı 10.414,14.-TL olmak üzere) davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
Bu miktarın 7.200,00.-TL'sına 21.12.2022 tarihinden itibaren, 10.414,14.-TL'sına 19.03.2023 tarihinden itibaren avans faizi UYGULANMASINA,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 1.203,22-TL olup, peşin alınan 179,90-TL ile 300,85-TL tamamlama harcı toplamı 480,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 722,47-TL harcın DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 144,25-TL, 400,00-TL ekspertiz ücreti, bilirkişi ücreti 3.000,00-TL'den oluşan 3.544,25-TL yargılama gideri ile 179,90-TL başvuru harcı, 179,90-TL peşin harç, 300,85-TL tamamlama harcı toplamı 4.204,90-TL yargılama giderinin DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACI TARAFA VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 17.614,14-TL vekalet ücretinin DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
6-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6183 sayılı Kanuna göre davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, davalı yönünden HMK m.341/2 gereğince kesin, davacı yönünden, gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.16/12/2024
KATİP
HAKİM