T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/216 Esas
KARAR NO: 2023/260
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/10/2022
KARAR TARİHİ: 24/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili lehine, ...Tic. Ltd.Şti. tarafından keşide edilmiş olan ...bank... Şubesi, ... seri nolu 10.10.2022 vade tarihli ekte sureti bulunan 77.728,96 TLlik çekin kaybolduğunu ve ya çalındığını, bu çekle ilgili ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı verildiğini, gerekli ilanların yapıldığını, ödeme yasağı kararının bankaya bildirildiğini, bu süreç devam ederken, dava konusu çekin ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas nolu takip dosyası ile takibe konulduğunu, takibe konu edilen çek suretinde, çekin ibrazında, ödeme yasağının çek arkasına yazıldığının görüldüğünü, çekin sahte imza ve sahte kaşe kullanılmak suretiyle tedavüle sokulduğunu, sunulan imza sirkülerinden de görüldüğü gibi, müvekkili cirosu üzerinde atılı olan imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, ciro silsilesinin sahte ciro ile bozulduğunu, imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını ve sahte olduğunun çıplak gözle dahi anlaşıldığını, ayrıca bir teknik incelemeye gerek olmadan anlaşılacak bu sahtelik karşısında, müvekkili açısından ve çeki müvekkiline gönderen keşideci açısından, alacaklı kambiyo hukuku mucibince takip hak ve yetkisine sahip olmadığını, davalı hakkında takiple ilgili şikayet ve itiraz yoluna başvurulduğunu, ayrıca suç duyurusunda bulunulacağını, iptali için dava açıldığını, ilan yapıldığını ve teminat karşılığı ödeme yasağı konmuş olan ve Sahte ciro ile tedavüle sokulan çeki elinde bulundurduğu anlaşılan davalı aleyhine, ... 14. İcra Müdürlüğünün... Esas nolu takip dosyası ile takibe konulmuş olan ...bank ...Şubesi, ... seri nolu 10.10.2022 vade tarihli ekte sureti bulunan 77.728,96 TLlik çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdatı için işbu davanın açılması gerektiğini, huzurdaki davanın çek istirdadı ve menfi tespit davası olduğunu, dolayısıyla takipten önce açılmış menfi tespit davası olarak kabul edilerek, teminat karşılığında takibin durdurulmasına karar verilmesini, çek iptali davasına % 15 teminat yatırıldığını, yatırılmış olan bu teminatın da dikkate alınmasını talep ettiklerini beyanla takibin durudurulmasına ve ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı takibine konu çekin kaybolduğu/çalındığı iddiasıyla menfi tespit talebinde bulunduğunu ve çekin istirdadını talep ettiğini, menfi tespit davasına gerekçe olarak da; çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı gösterilmiş ve delil olarak da dava dilekçesi ekine davacı şirket yetkilisine ait imza sirküsünün eklendiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan imza sirküsünde yer alan imzalarla dava konusu çekteki lehtar imzası tarafımızca çıplak gözle karşılaştırılmış ve her iki imzanın benzerlik göstermediği, farklı imzalar olduğu kanaatine varıldığını, dava konusu çekin, kasten sahte imzayla piyasaya sürülmüş olup çekteki imzanın da davacı şirket yetkilisi tarafından ya bir çalışanına ya da yetkisiz bir temsilciye attırıldığını tahmin ettiklerini, zira dava dilekçesi incelendiğinde kayıp ve çalıntı iddiasına aynı anda dayanıldığı ve hiçbir olay örgüsüne yer verilmediğinin görüleceğini, bu nedenle çekin nerede ve kimin uhdesinde kaybolduğu veya çalındığı muallak olduğundan kayıp veya çalıntı iddiasının samimiyetten uzak olduğunu, ancak yukarıda da belirtildiği gibi; çıplak gözle yapılan inceleme neticesinde imzaların açıkça farklılık gösterdiğinin anlaşıldığından yargılamanın gereksiz yere uzamaması adına davacının imza itirazı iddiasıyla açmış olduğu MENFİ TESPİT TALEBİNİ KABUL ETTİKLERİNİ, çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığını bilecek durumda olmamaları sebebiyle işbu davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğini, HMK 312/2 maddesi uyarınca aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığınızın ... soruşturma numaralı dosyası, ... 33. İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dava dosyası, ... 5. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası celp edilmiş, incelenmiştir.
Eldeki dava dosyası, Mahkememizin 2022/742 Esas sayılı dosyanın 1. celsesinin (2) nolu ara kararı gereğince, "Asıl dava dosyasında davalının cevap dilekçesi ile birlikte dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığını kabul etmesi ve açılan menfi tespit davası yönüden davacının davasını kabul ettiklerini beyan etmesi karşısında, asıl dava dosyası yönünden davalının "davayı kabul" beyanı nazara alınarak menfi tespit davası için dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine " şeklindeki ara karar doğrultusunda tefrik edilerek bu esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizin 2022/742 Esas sayılı dava dosyasında; yargılamaya yalnızca çek istirdat talebi yönünden kaldığı yerden devam olunmaktadır.
Dava, çekteki sahtelik (imza inkarı) iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, ... 14. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takibine temel teşkil eden ...bank ...Şubesi, ... seri nolu 10.10.2022 keşide tarihli 77.728,96 TLlik çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığını, bu nedenle sahtelik (imza inkarı) iddiasına dayanarak menfi tespit isteminde bulunmuş; davalı vekili cevap dilekçesinde davacının imza inkarı sebebiyle açmış olduğu menfi tespit davasını kabul ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı vekilinin davayı kabul beyanı gözetildiğinde; ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine temel teşkil eden ...bank ... Şubesi, ... seri nolu 10.10.2022 keşide tarihli 77.728,96 TLlik çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının kabulü zorunlu olup, bu husustaki vakıa artık çekişmeli olmaktan çıkmıştır.
Bilindiği üzere, Kabul, davacının talep sonucuna davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur. Kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.
Bu itibarla, eldeki sahtelik iddiasına dayalı menfi tespit davasının, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği nitelikteki davalardan olduğu, davalı vekili tarafından ilk duruşmadan evvel henüz cevap dilekçesinde ifade edilen "davayı kabul" beyanın kayıtsız ve şartsız olduğu, davalının davayı kabul beyanın davacının veya mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığı, davalı vekilinin vekaletnamesi incelendiğinde davayı kabule ilişkin özel yetkisinin vekaletnamesinde mevcut olup bu noktada usuli bir eksikliğin de bulunmadığı anlaşılmakla, davacının davasının, davalının "davayı kabul" beyanı gözetilerek kabulüne karar verilmiştir.
Diğer taraftan; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/5. maddesi gereğince menfi tespit davasının kabulü halinde borçlu lehine hükmedilecek tazminat kötüniyet tazminatı olup, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için, icra takibinin haksız olmasının yanında takip alacaklısının da kötüniyetli olması gerekir. Alacaklı icra takibi başlatmakta kötüniyetli değilse, aleyhine kötüniyet tazminatı hükmedilemez. Dosya içerisindeki belgelerde davalı alacaklının kötüniyetli olduğunu gösteren herhangi bir delil bulunmadığı, takibin salt eldeki çeke istinaden başlatılmasının da kötüniyet ispatına yetmeyeceği, takibe konu çekte hamilden önce cirantaların da bulunması karşısında davalı hamilin kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ayrıca davanın açılmasına sebebiyet vermemeleri, ilk duruşmadan evvel davayı kabul beyanında bulunmaları, çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığını bilemeyeceklerinden HMK 312/2. maddesi uyarınca aleyhlerinde yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmemesini talep etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun "Feragat ve Kabul Hâlinde Yargılama Giderleri" başlıklı 312. maddesi "(2) Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu itibarla, davalı tarafça yargılamanın ilk duruşmasından da evvel davanın kabul edilmiş olması, icra takibine konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğu tespit edilmeden önce, icra takibi başlatılması sebebiyle davanın açılmasına davalının kendi hal ve davranışıyla sebebiyet vermediğinin sabit olmasına göre HMK 312/2. maddesi uyarınca davalı aleyhinde yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmemiş, (Bkz. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ 2021/1800E. 2022/5752K.; İSTANBUL BAM 44. HD. 2021/675E. 2021/664K.),açıklanan nedenle ve emsal ilam gereği aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile,
1-... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile işbu icra takibine temel teşkil eden ...bank A.Ş., ...Şubesine ait, ... seri numaralı, 10.10.2022 keşide tarihli ve 77.728,96TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin yasal koşullar oluşmadığından REDDİNE,
3-Harçlar Kanunun 22. maddesi uyarınca (85.835,67 TL, çek dışında ayrıca icra takibi sebebiyle de menfi tespit istemi bulunduğundan dava değeri yerleşik içtihatlar uyarınca toplam takip çıkışı olarak belirlenmiştir) alınması gereken 1.954,47 TL harçtan, davanın başında peşin yatırılan 1.327,42 TL harcın ve 138,43 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 488,62 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA, (HMK 312/2. ve 323. maddeleri ile İSTANBUL BAM 44. HD. 2021/675E. 2021/664K. s. ilamı gereğince)
4-Davanın asıl dava dosyasından tefrik edilmesi ve tefrik olan işbu dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından, ayrıca yargılama gideri takdirine yer olmadığına,
5-Davacı lehine 6100 sayılı HMK'nın 312/2. maddesi ( ve emsal İSTANBUL BAM 44. HD. 2021/675E. 2021/664K. s. ilamı) gereğince vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
6-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi.24/03/2023
Katip ...
E -İmza
Hakim ...
E -İmza