T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/368 Esas
KARAR NO : 2025/528
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/05/2023
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31.12.2021 tarihinde saat 21:20 sıralarında davalı sürücü ...'ın idaresindeki ... plakalı aracıyla en sağ şeride girmek için sağa manevra yaptığı esnada sağ yan kısımlarıyla arkasında aynı istikamette yolun sağ şeridi üzerinden seyir eden davacı sürücü ...'ın idaresindeki ... plakalı araca çarpması nedeniyle maddi ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kaza tespit tutanağına göre ve savcılık aşamasında hazırlanan bilirkişi raporunda davalı tarafın asli kusurlu olduğunun vurgulandığı, ancak kovuşturma aşamasında tali kusur olarak değiştiği, itirazları sonucu mahkemenin kusur dağılımı konusunda karar vermediği, müvekkilinin aracında hem maddi hasar hem de değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketine e-mail yoluyla başvuru yapıldığı, ancak sigorta şirketinin cevap vermediği, dosyanın arabuluculuğa taşındığı, ceza davasına devam edildiği için herhangi bir ödeme yapılamayacağı konusunda bilgi verdiği, ceza davası süresi uzun olduğundan aracın kullanılması için müvekkilinin aracını kendi imkanlarıyla tamir ett faturalandırdığı, ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu, değer kaybı hesaplamasının serbest piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılmasını talep ettikleri, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanamadığı diğer hususlarla birlikte belirtilerek kusur oranı belirleninceye kadar maddi ve değer kaybı zararının tazmini hakkında 6100 sayılı Yasa'nın 107. madde uyarınca şimdilik 2.000,00 TL belirsiz alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere değer kaybı için şimdilik 1.000,00 TL tazminat ile 1.000,00 TL maddi hasar tazminatının olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen davalılardan istenilmesine, alacağın teminat altına alınması bakımından ... plakalı aracın kaydına tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı taraflardan tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ... numaralı ZMS poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığı, sorumluluğun maddi zararlarda araç başına 43.000,00 TL ile sınırlı olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ve müvekkilinin poliçeden kaynaklanan bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespiti gerektiği, KTK 85, 86, 91 maddelerine atıf yapıldığı, davacının ancak gerçek zararı talep etme hakkına sahip olduğu, tespiti için inceleme yaptırılmasını talep ettikleri, gerçek zarar olarak kabul edilebilecek değer kaybı zararının tespiti için aracın modeli, yaşı, kat ettiği mesafe, kullanım şekli, aracın yetkili bir serviste ve orijinal parçalarla onarılıp onarılmadığı, hasarın aracın orijinalliğini etkileyip etkilemediği, onarılan- değişen parçaların ne kadar bir kısmının araç üzerinde değer kaybı meydaba getirecek nitelikte olduğu, aracın daha önce değer kaybına uğramasına sebebiyet verecek bir kazaya karışıp karışmadığı, araç sahibinin bir kayba uğrayıp uğramadığı kriterlerinin incelenerek bu kriterler çerçevesinde hesaplama yapılması, teknik ve teorik (ticari) değer kaybı parametreleri analiz edilerek mevcut ise gerçek değer kaybının belirlenmesi gerektiği, müvekkili şirketin temerrüde düşmediği, KTK 98/1, 99/1, TTK 1299, ZMS Genel Şartları B.2. maddesine atıf yapıldığı, ödeme yükümlülüğünün sigortacıya ihbarından itibaren sekiz iş gününde başladığı, temerrüt tarihinin huzurdaki davanın ikame tarihi olarak kabulüne karar verilmesini talep ettikleri, davacının en yüksek mevduat faizi talebinin haksız olduğu, hükmolunacak faizin kanuni faiz olması gerektiği, müvekkili şirketin dava ağılmasına sebebiyet vermediği, bu sebeple yargılama masrafları ve vekâlet ücretinden sorumlu olmadığı diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın reddine, yargılama masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa yüklenilmesine diğer hususlarla birlikte karar verilmesini savunmuştur.
Cevap: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin reddi gerektiği, yetki itirazı olduğu, kazanın... yakasında gerçekleştiği, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğu, kazaya ilişkin ...Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma dosyasında rapor hazırlayan bilirkişi hakkında ve tanık olan davacı hakkında yalancı şahitlik ve kasten yanlış rapor hazırlama sebebiyle suç duyurusunda bulunmak için dosyanın sonuçlanmasının beklenmesine ilişkin karar verildiği, kazaya ilişkin kamera kaydı incelendiğinde görüleceği üzere raporun kasten yanlış hazırlandığı, sanki müvekkilinin idaresindeki aracın davacının aracına yandan çarpmış gibi gösterildiği, ancak davacıya ait aracın müvekkilinin aracına arkadan çarptığı, müvekkilinin sağ şeride girişi ve kaza arasında 9 saniyeden fazla fark olduğu, davacının 9 saniye boyunca frene basmadığı, muhtemelen yola bakmayıp telefon veya radyo ile oynadığı, önüne bakan bir şoförün arkadan yaklaştığı 9 saniye boyunca frene basmadan ilerlemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, tam kaza anında davacının aracının stop lambalarının yandığı, fren mesafesinin artık kazadan kaçınmak için yeterli gelmediği, hız hesaplaması ve fren hesabının henüz yapılmadığı, suç duyurularında bulunmak için Adli Tıp Üst Kurulu raporunun beklendiği, davacının engelleyebileceği bir kazayı yapmasının tamamıyla kendi kusuru olduğu, takip mesafesi kuralına uyması durumunda kazanın gerçekleşmeyeceği diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
Toplanan Deliller:
... ve ... tarafından hazırlanan 23/11/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu,
...54. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları ayrı ayır celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Uyuşmazlık, 31/12/2021 tarihli trafik kazasına ilişkin davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araca ilişkin davalı değer kaybının ve hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Haksız Eylem Unsurlarına ve Somut Olaya İlişkin;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır.
Görüleceği üzere haksız fiil sorumluğundan bahsedilebilmesi için; fiil, hukuka aykırılık, illiyet bağı ve zarar unsurlarının tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Somut uyuşmazlıkta, 31/12/2021 tarihinde saat 21:20 sıralarında davacı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki, kendi adına tescilli, sağ ön koltukta ..., arka koltuklarda ... ve ...'nin yolcu olarak bulundukları, ... A.Ş. tarafından 05/03/2020-05/03/2021 vadeli ... numaralı ZMS (Trafik) poliçesi ile teminat altına alınmış, ... plaka sayılı hususi otomobil ile seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde seyir halinde iken sağ şeride girmek için yönelen davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki, kendi adına tescilli, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 25/10/2021-25/10/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 43.000,00-TL limitli ... numaralı ZMS (Trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış, ... plaka sayılı ticari kamyonetin sol yan kesimleri ile çarptıktan, ceza yargılaması sırasında seyredilen olay anını gösteren kamera görüntülerine göre sol yan ön kesimleri ile önünde sağ şerit içerisinde aynı istikamette düz seyir halinde olan ... plakalı kamyonetin sol yan arka kesimlerine çarptıktan sonra direksiyon hakimiyetini ve kontrolünü kaybederek yolun sağına yönelip ön kesimleri ile bariyerlere çarparak durması sonucu toplam iki taşıtın karıştığı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Kusur Durumuna İlişkin;
Dava konusu olayda ... 54.Asliye Ceza Mahkemesi'nde yürütülen kovuşturma sırasında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 12/06/2023 tarihli genişletilmiş uzmanlar kurulu raporu ile davalı ...'ın tali, davacı ...'ın ise asli kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği, ancak Mahkememizce alınan kusur raporunda davalı sürücüye kusur izafe edilmediği, bu itibarla çelişkileri giderir mahiyette ceza yargılamasında alınan kusur raporunun hükme esas alınmasının icap ettiği, Mahkememizce alınan rapor ile ceza kovuşturmasında trafik bilirkişisinden alınan raporun çelişkili olduğundan bahisle çelişkinin giderilmesi için yeniden rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi masrafı kesin süre içerisinde yatırılmadığından dolayı dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilemediği, ancak ceza kovuşturmasında çelişkileri gidermek üzere alınan raporda davacıya asli kusur davalıya ise tali kusur izafe edildiği, kaza tespit tutanağı içeriğine ve alınan raporlara göre kazanı oluşum şeklinin ve tarafların ihlal ettikleri trafik kurallarının ayrı ayrı belirlendiği, bu yönüyle raporlar arasındaki farklılığın tarafların ihlal ettikleri kurallarına göre açıklandığı, kusur durumlarının tespiti için bilirkişilerden alınan raporlarda bilirkişinin kazanın oluşum şekli ve tarafların ihlal ettikleri trafik kurallarını tespit ederek asli ve tali kusur durumlarını belirlediği, hakimin, bilirkişinin belirlediği kusur oranı ile bağlı olmadığı ve kusur oranlarını belirleme yetkisinin hakime ait olduğu (Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar), kovuşturma dosyasında ATK tarafından yapılan kusur değerlendirmesinde davacının asli kusurlu kabul edildiği anlaşılmakla; söz konusu rapora üstünlük tanınarak yargılamaya devam edilmiş, davalıların meydana gelen zararın %25'inden sorumlu oldukları kabul edilmiştir.
Davalıların Sorumluluğuna İlişkin;
Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, zarar gören zararın tamamını, isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi... Esas ... Karar, ...Esas ... Karar).
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle ve sürücüyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olup sorumluluk esasında aralarında bir öncelik ilişkisinin bulunmadığı, zarar görenin sorumluların herhangi birinden zararının tamamını talep edebileceği gibi müteselsil sorumluluk ilkesi uyarınca talepte de bulunabileceği, bu nedenle davalı ... araç sürücüsü ve araç işleteni olduğundan meydana gelen zarardan 25/10/2021-25/10/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... Sigorta Anonim Şirketiyle birlikte davacının talepleri yönünden sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiştir.
Değer Kaybı ve Onarım Bedeli Hesabına İlişkin;
Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar). Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK'nın 90.maddesinin 1.cümlesinde yer alan '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2.cümlesinde yer alan ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğünün durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun'un 18.maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK'nın 90/1.maddesi 1.cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile değer kaybının, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olduğu, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmesi gerektiği (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 07.03.2016 tarih ... Esas ... Karar) kabul edilmektedir.
Açıklanan bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere, davacıya ait otomobilin kaza öncesi hasarsız ikinci el rayiç değerinin 200.000,00-TL olduğu, kaza sonrasında onarılmış ikinci el rayiç değerinin 158.000,00-TL olduğu, bu durumda meydana gelen değer kaybının 42.000,00-TL olduğu, %25kusur oranına göre talep edilebilecek değer kaybı zararının 10.500,00-TL olduğu, meydana gelen zararın 84.111,24-TL'ye ekonomik şekilde onarıldığı ve meydana gelen zarar ile uyumlu olduğu, %25 kusur oranına göre 21.027,81-TL onarım bedelinin talep edilebileceği kabul edilmiştir.
Tüm Dosya Kapsamına İlişkin;
Dosya kapsamında davalı tarafından meydana gelen trafik kazasıyla ilgili haksız eylem faili olan davalı ... yönünden herhangi bir ihtar ya da ihbara gerek olmaksızın haksız eylem tarihinde temerrüdün gerçekleşeceği, sigorta şirketi yönünden ise başvurudan sekiz iş günü sonrası itibariyle temerrüt şartlarının oluşacağı, buna göre davalı ... yönünden haksız eylem tarihi olan 31/12/2021 tarihinden, davalı Axa Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihi olan 02/08/2022 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği, olay trafik kazası olup haksız eylemden kaynaklanması nedeniyle yasal faize hükmetmek gerektiği anlaşılmış, yukarıda izah olunan gerekçelerle, taraf iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu, taraflarca ibraz edilen ve mahkememizce celp edilen deliller, ceza kovuşturmasında alınan rapor ile tüm dosya kapsamı nazara alınmak suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ ile,
1-Değer kaybı alacağı olan 10.500,00-TL ile hasar bedeli olan 21.027,81-TL toplamı 31.527,81-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden haksız eylem tarihi olan 31/12/2021 tarihinden, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihi olan 02/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak -davalı ... Sigorta Anonim Şirketi poliçe limiti olan 43.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla- davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri (31.527,81-TL) üzerinden alınması gereken 2.153,66-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 179,90-TL peşin harç ile 539,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 718,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.434,76-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 179,90-TL peşin harç ile 539,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 718,90-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 7.276,00-TL giderin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama yargılama gideri yapılmadığından bu hususta değerlendirmeye yer olmadığına,
6-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalılardan müştereken ve müteselsilen 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, E-duruşma ile katılan davacı vekili ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2025
Katip
Hakim