T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/69 Esas
KARAR NO: 2023/102
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/10/2015
KARAR TARİHİ: 08/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin ... Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin ... çeşitli tarihlerde yaptığı yemek ihalesini kazandıklarını ve taraflar arasında Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi imzalanarak yürürlüğe girdiğini, söz konusu sözleşmede ilgili maddede her türlü anlaşmazlığın ... Mahkemelerinin yetkili olduğunun belirtildiğini, dava dışı ...ın davalı şirketlerle yapılan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında iş sözleşmesinin bildirimsiz olarak feshedildiğini ancak hak ettikleri tazminat ve alacakların kendisine ödenmediğinden açtıkları davayı kazandığını ve icra dosyasına toplam 6.130,57 TL nin müvekkili idarece ödendiğini , sözleşme uyarınca sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 6.130,57 TL idare alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan rücuen (...'ın davalı şirketlerdeki çalışma süreleri esas alınarak) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyanın ... 26.Asliye Hukuk Mahkemesince 24/01/2023 tarih ...Esas, ... Karar sayılı gönderme kararı ile mahkememize gönderildiği ve yukarıdaki esası aldığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinde;
... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan incelemede 27/05/2016 tarih ... esas, ... sayılı kararı ile davalı ... Şti'nin ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile ...Şti'nin ise ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile iflaslarına karar verilmesi ,bu nedenle davanın kayıt davasına dönüşmesi , İİK'nun 235. Maddesi uyarınca davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, görevsiz olan mahkemenin ayrıca yetkisizlik kararının verilmesinin usul hukukuna göre mümkün olmaması nedeniyle görevsizlik kararı vererek dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
... 1.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilen dosyanda 20/04/2017 tarih ve ...esas, ...sayılı karar ile davalı ... Ltd Şti hakkında 20/11/2014 tarihi itibari ile ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile diğer davalı ... Ltd Şti hakkında ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile davalı şirketlerin iflasına karar verildiği diğer davalı şirketlerinde merkez adreslerinin ... olduğu iflastan sora doğacak alacakların tahsilinde yetkili mahkemenin iflas karanının verildiği yer mahkemesi olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 26/12/2017tarih ......esas ... sayılı kararı ile davalı şirketlerin borcunun masa borcu değil iflas tarihinden sonra doğan genel nitelikli borç olması , davanın açıldığı tarih itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu , davacının tacir olmadığı , davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı bu nedenle görevsizlik karar ile dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
... 26.Asliye Hukuk Mahkemesince; davanın ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığı, görevsizlik kararı nedeniyle dosyanın ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, bu mahkemece de yetkisizlik kararı verilmesi nedeniyle dosyanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, bu durumda davanın ilk açıldığı ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı oluştuğu anlaşılmakla mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlığının çözümlenmesi amacıyla dosyanın Yargıtayın ilgili dairesine gönderilmesi gerekirken mahkememize sehven gönderildiği anlaşılmakla, dosyanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine karar verilerek; dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
HMK’nın 22/II. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Olumsuz görev/yetki uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için mahkemeler arasında karşılıklı olarak görevsizlik/yetkisizlik kararı verilmesi zorunludur.
Bu kapsamda yargı mercince verilen emsal nitelikteki kararların da tahlili gerekmiştir.
Somut olaya benzer nitelikte olan bir ihtilafta Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 2022/8580 Esas, 2022/12611 Karar sayılı ilamında; "... Sulh Hukuk Mahkemesince, küçüğün babası ...'nun 10.06.1999 doğumlu olduğu ve 18 yaşını doldurmuş olduğu bu nedenle öncelikle velayet hükümlerinin uygulanması gerekip gerekmediğinin aile mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
... Aile Mahkemesince, çocuk ...'nun yerleşim yerinin ... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
... Aile Mahkemesince, dava, doğum tarihinde ergin olmayan ...'nun evlilik dışı çocuğu ...'nun MK'nın 404. maddesi gereğince vesayet altına alınması talebine ilişkin olduğu, baba ...'nun küçük ...'ı, ... Sulh Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilmeden önce 14.03.2018 tarihinde tanıdığı ve baba ile çocuk arasında soy bağının kurulduğu, artık babanın velayeti alma hakkının mevcut olduğu, öncelikle Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından davanın, babaya ihbar edilmesi, beyanın alınması, onun tarafından velayetin kendisine verilmesi yönünde dava açılması halinde sonucunun beklenmesi, velayeti baba talep etmediği taktirde davanın Sulh Hukuk Mahkemesince sonuca bağlanması gerektiği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin Kilis Sulh Hukuk Mahkemesinin olduğunun tespitine karar verilmiştir.
HMK’nın 22/2. maddesi gereğince iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir hükmü dikkate alındığında somut olayda olumsuz yetki uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için mahkemeler arasında karşılıklı olarak görevsizlik kararı verilmesi zorunludur. Somut olayda, mahkemeler arasında karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik kararı bulunmamakta olup, mahkemece ortaya çıkan görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmişse de karşılıklı olarak verilmiş görevsizlik kararı bulunmadığından, dosyanın Kilis Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, yargı yeri belirlenmesi için Yargıtaya gönderilmesi doğru olmamıştır..." şeklinde tespit ve değerlendirmeler yapıldığı, mahkemelerin görev alanları farklı olsa da silsile itibariyle ve kronolojik olarak somut olayımızla bire bir aynı aynı nitelikte görev ve yetki kararlarına karşı Yüksek Mahkemece değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Yine dosyamız ile bire bir aynı mahiyette bir ihtilafa dair Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 2019/3440 Esas, 2019/4842 Karar sayılı ilamında; "...Dava, vasi tayini istemine ilişkindir.
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacı tarafından açılan dava, davalının yolcu olarak bulunduğu davalı şirkete ait olup, diğer davalının sevk ve idaresinde bulunan aracın geçirdiği trafik kazası sonucu yaralanan davacı hakkında manevi tazminat talebine ilişkindir. Bu durumda açılan bu dava, kaza tarihi olan 25/01/2009 tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 906 maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenen taşıma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. TTK'nın 4/1-a maddesine göre bu davada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince ise THMK 16. maddesi gereğince haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Haksız fiilin işlendiği yer ... ilçesi, davalıların adresinin ... olduğu anlaşıldığından yetki itirazının kabulüne, dosyanın manevi tazminat alacağına ilişkin olduğu anlaşıldığından genel yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğu gerekçesiyle görevsizlik ve yetkisizlik kararı vermiştir.
... 6. Asliye Ticaret Mahkemesince dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesi nedeniyle dosyanın asliye hukuk mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.
... 7. Asliye Hukuk Mahkemesince ise İstanbul Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemeleri ile ... Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın öncelikle giderilmesi gerektiğinden bahisle dosya ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesine iade edilmiştir.
HMK’nın 22/2. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda, mahkemeler arasında karşılıklı olarak verilmiş bir yetkisizlik ve görevsizlik kararı bulunmamakta olup, mahkemece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğundan bahisle ortaya çıkan yetki ve görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Dairemize geldiği anlaşılmıştır. Oysa, olumsuz yetki ve görev uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararında yetkili olduğu belirtilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin de karşı yetkisizlik ve görevsizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında merci tayini için aranan "iki mahkeme arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur...." şeklinde tespit ve değerlendirmeler yapıldığı,
Bu haliyle mahkememizin 26/12/2017 tarih 2017/636 Esas 2017/1513 Karar sayılı Kararı ile verilmiş bir karşı görevsizlik kararı bulunmadığı, verilen kararın yeni bir görevsizlik kararı olduğu; ... 26. Asliye Hukuk Mahkemesince karşı görevsizlik kararı verilmeden dosyanın mahkememize gönderilmesi şeklinde verilen iade kararının mevcut yasal düzenlemeler karşısında görevsizlik kararı olarak değerlendirilemeyeceği, emsal Yargıtay içtihatları gereğince de mahkememizce verilen görevsizlik kararı, yapılan kesinleştirme işlemi ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine yönelik işlemlerde bir eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; dosyanın görev hususunda gerekli takdirin yapılması; görevsizlik kararı verilecek ise 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için ilgili İstanbul istinaf dairesine gönderilmesi, aksi halde esas işlemlerinin mahkemesince takdir olunması için dosyanın mahkememize gönderme kararı ile gönderen ... 26.Asliye Hukuk Mahkemesine derhal iadesine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda izah edildiği üzere;
1-... 26.Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığının bu aşamada bulunmaması, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında ise karşılıklı verilmiş görevsizlik kararları dahi bulunmaması nedeniyle dosyanın yargı yeri mercine mahkememizce gönderilmesi gerekmediğinden, emsal Yargıtay ilamları gereğince görev hususunda gerekli takdirin yapılması için dosyanın ... 26. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE DERHAL İADESİNE,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere karar verildi.08/02/2023
Katip
Hakim