T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/731 Esas
KARAR NO : 2025/390
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 07/11/2023
KARAR TARİHİ : 27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin akdi taşıyan dava dışı ... Ltd. Şti'den almış olduğu, dava dışı ... Ltd. Şti'ne ait emtianın ...'dan ...'ya taşınma işini davalı fiili taşıyıcı ... Ltd. ŞTi'ne devrettiği, davalı tarafından taşınan emtianın hasar görmesi üzerine, dava dışı ... Şti.tarafından hasar gören emtianın emtia sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ne ihbar edildiğini, sigortacının emtia sahibine yaptığı hasar ödemesini rücuen tahsili amacıyla müvekkili aleyhine başlatılan takibe süresinde itiraz edilmemesi üzerine takibin kesinleştiğini, haciz baskısı altında müvekkilinin ödendiği tutarın zarardan sorumlu olan davalı ... Ltd. Şti.ve onun sorumluluk sigortacısı diğer davalı ...Ş'den, ödenen bedelin rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı süresi dolduktan sonra ikame edildiğini, davacının aleyhine başlatılan haksız ve mesnetsiz icra takibine itiraz edilmediği için ödemek zorunda kaldığı tutar için müvekkilin değil, davadışı sigorta şirketine istirdat davası açması gerektiğini, hasarın hangi taşıma işine ait faturaya ilişkin olduğunun belli olmadığını, araç plakasının, emtianın kimin tarafından teslim alındığının emtianın antrepoda veya öncesinde hasarlı olup olmadığının belli olmadığını, hasara ait müvekkilinin katılımı ile düzenlenen bir tutanağın bulunmadığını, teslimden 20 gün sonra sigortaya ihbarın yapılarak inceleme yaptırıldığını, davacının ödeme tutarının somut olarak saptanmadığını savunarak davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.
Cevap: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını, ekspertiz raporu alındığını, ekspertiz raporundaki emtianın herhangi bir hasar tutanağı olmadan alıcıya teslim edildiğini, teslimattan 20 gün sonra sigortalı firmaya rücu talebi gönderildiği tespitleri sonrası talebin teminat harici olası ve talep bulunmaması nedeniyle hasar dosyasının kapatıldığını, sigortalı sorumlu olmadığından müvekkilinin de sorumlu olmayacağını, davacının ... Sigortaya karşı haksız ödediğini düşündüğü para için istirdat davası açması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... tarafından hazırlanan 09/03/025 tarihli bilirkişi raporu,
... tarafından hazırlanan 16/09/2024 tarihli bilirkişi ön raporu,
... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden 2021-2022 yılına ait gelir vergi beyannamesi,
... 1.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, karayolu taşımacılığına ilişkin emtianın zarar gördüğü iddiasına dayalı olarak dava dışı sigorta şirketine ödenen bedelin davalılardan kusur sorumluluğuna dayalı rücu isteminden ibarettir.
Dosya kapsamında, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin ... ülkesinden ithal ettiği toplam 102 koli, 9.500.000 adet, brüt 1.415,20 kg ağırlığında, 9602.00.00.10.00 GTİP numaralı bitkisel boş kapsül cinsi emtianın, deniz yolu ile Hindistan'dan konteyner içinde taşınarak, ... limanında konteynerden tahliye edildiği, 12/10/2021 tarihinde düzenlenen antrepo beyannamesi ile 4D Antrepoya alındığı, 26/10/2021 tarihli gümrük giriş beyannamesi ile millileştiği, 23/11/2021 tarihinde ... plakalı araç ile davalı ... A.Ş. tarafından İstanbul'dan ...'ya taşındığı, 24/11/2021 tarihinde dava dışı alıcıya teslim edildiği, teslim esnasında taşıyıcı veya onun adamı konumundaki sürücünün katılımı ile 25 koli emtianın ıslak olduğuna dair ortak katılımlı bir tutanak düzenlenmediği, sadece alıcıda bulunan gümrük beyannamesi üzerinde bir şerh bulunduğu, şerhin ne zaman düşüldüğüne dair bir tarih bilgisi bulunmadığı, alıcı tarafından düzenlenen kalite kontrol ve imha forumunun bir tarih içermediği, alıcı tarafından emtia sigortacısına 16/12/2021 tarihinde hasar için başvurulduğu, asıl taşıyıcıya 20/12/2021 tarihinde hasar ihbarı yapıldığı, asıl taşıyıcı tarafından alt taşıyıcı ve fili taşıyıcıya 22/12/2021 tarihinde hasar ihbarı yapıldığı, fiili taşıyıcı tarafından 28/12/2021 tarihinde hasar ihbarının süresinde yapılmadığından hasarın kabul edilmediğine dair cevabi ihtarname gönderildiği, emtia sigortacısı tarafından dava dışı alıcı ... Ltd. Şti.'ye 09/02/2022 tarihinde 8.135,00-USD sigorta tazminatı ödendiği, sigortacı tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe fiili taşıyıcı davalı ... Şti.'nin itirazı üzerine fiili taşıyıcı açısından takibin durduğu, ancak davacının süresinde itiraz etmemesi üzerine davacı alt taşıyıcı için takibin kesinleştiği ve haciz kararı üzerine davacının emtia sigortacısına 15/09/2023 tarihinde toplamda 269.822,34-TL ödeme yaptığı, davacının yapmış olduğu ödemeyi, davalı fiili taşıyıcı ... A.Ş. ve onun sorumluluğuna sigorta teminatı sağlayan sorumluluk sigortacısı davalı ...Ş.'den rücuen tahsili amacıyla 07/11/2023 tarihinde işbu davayı açtığı tespit edilmiştir.
Dava konusu hasar iddiası taşıma, ...'dan ...'ya yapıldığından uyuşmazlık konusu olayın çözümünde 6102 Sayılı TTK'nın "Taşıma İşleri" başlıklı 4.kitap hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, TTK'nın 875.maddesine göre; taşıyanın, taşımak üzere sağlam olarak almış olduğu emtiayı sağlam olarak gönderilene teslim etmesine kadar geçecek süre içerisinde meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu olduğu, ayrıca 879.maddeye göre taşıyıcının, kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğu, 877.maddeye göre de taşıyıcının, taşıma aracındaki arızaya, taşıtı kiraladığı kişinin onun temsilcilerinin veya çalışanlarının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağı hususları düzenlenmiş ise de; taşıyıcının kayıp ve/veya hasarın kendi kusurundan doğmayan bir sebepten ya da eşyada zaten mevcut olan noksan veya ayıplardan ya da ambalajının fena yapılmasından yahut da eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılmasından ya da eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliğinden veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olmasından yahut da nakliye sürecinde oluşan hasarın taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir nedene bağlı olarak meydana geldiğini ispatlaması halinde kurtuluş kanıtı getirmesi mümkündür.
Somut uyuşmazlıkta, dava konusu olan emtianın hasara uğradığı iddiasına yönelik, zararın neden, hangi sebeple ve kimin nezdinde ortaya çıktığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve poliçe içeriği göz önünde bulundurularak davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, var ise sorumluluk miktarları, davacının, dava dışı sigortalıya ödediği miktar kadar rücu hakkına sahip olup olmadığı, rücu hakkı söz konusu is hangi bedelin dikkate alınacağı, lütuf ödemesi olup olmadığı, şekli şartların tamam olup olmadığı hususlarında, dosyanın, karayolu taşıma, CMR, emtia nakliyat sigorta alanlarında uzman bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 09/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile, dava dışı taşıtana ait emtiadaki ıslanma hasarının davalı fiili taşıyıcı tarafından icra edilen taşıma esnasında meydana geldiğine dair dosya kapsamında ispat külfetini karşılayan bir belgenin bulunmadığı, davacının ödeme yaptığı emtia sigortacısı dava dışı ... Sigorta AŞ'nin poliçe ile teminat kapsamı dışında tutulan bir riziko nedeniyle yapmış olduğu ödemenin ... hükmünde olduğu, davacının ödememesi gerektiği halde, kendisi aleyhine başlatılan takibe itiraz süresini kaçırması nedeniyle yapmış olduğu ödemeyi, meydana gelen hasardan sorumluluğu olmayan davalı ... Ltd. Şti. ve onun sorumluluk sigortacısı ... Sigorta AŞ'den rücuen talep edemeyeceği kanaatinin bildirildiği, raporun dosya kapsamında sunulan deliller ile uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, rapora itibar edilmemesini gerektirir sebep dahi bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Taraf iddia ve savunmalarına göre, TTK 889/2.maddesine göre hasarın açıkça görünmediği durumlarda hasar bildiriminin taşıyıcıya en geç yedi gün içinde yapılması gerektiği, taşımaya konu emtianın bulunduğu 25 adet kolideki ıslaklığın teslim sırasında gözden kaçırıldığı, sonradan fark edildiği düşünüldüğünde ise eşyanın alıcı tarafından teslim alındığı tarihin kendi beyanına göre 24/11/2021 tarihi olduğu, hasar bildiriminin asıl veya alt taşıyıcılara en geç 01/12/2021 tarihinde yapılması gerektiği halde dava dışı alıcının dava dışı asıl taşıyıcı ... AŞ'ye teslimden 26 gün sonra hasar ihbarını noter kanalıyla yaptığı, bu durumda hasar bildiriminin yasal süresinde yapılmadığı, Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin ... Esas... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere anılan düzenlemeye göre, kayıp veya hasar nedeniyle ihbarın hiç veya zamanında ileri sürülmemiş olması, taşıyıcıya karşı dava açılmasını engel olmamakla birlikte, alıcının eşyayı taşıma senedinde yazılı olduğu şekilde teslim aldığına dair taşıyıcı lehine karine doğmasına sebep olduğu, bu durumda davacı tarafın taşıyıcının sorumlu olduğu nedenden ötürü emtianın hasarlı olarak alıcıya teslim edildiğini ispat etmesi gerektiği (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesi ... Esas ...Karar), dava konusu olayda bu karinenin aksini ortaya koyacak delillerin davacı tarafından ibraz edilmediği, yapılan ödemenin bu sebepledir ki lütuf ödemesi (ex gratia) olduğu, meydana gelen hasardan sorumluluğu olmayan davalı ...Şti. ve onun sorumluluk sigortacısı ... Sigorta AŞ'den rücuen talep edemeyeceği, nitekim bilirkişi raporunda da aynı yönde kanaat bildirildiği anlaşıldığından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
1-Davanın sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL harcın başlangıçta peşin alınan 4.830,38-TL peşin harçtan mahsubu ile, fazla olan 4.214,98-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 17.396,50-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalılar taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 45.256,06-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davacıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, E-duruşma ile katılan davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2025
Katip ...
Hakim ...