T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/800 Esas
KARAR NO : 2025/343
DAVA : Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/12/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlattığını, davalının ... olması sebebiyle ilamsız icra takibine itirazın takibi durdurmadığını, davalının borcun kaynağı olarak "... A.Ş. ... şubesi tüketici kredi sözleşmesi" olduğunu belirttiğini, fakat takip ekine bu sözleşmeyi eklemediğini, davalının sözleşme yerine 01.08.2001 tarihli ... tarafından keşide edilmiş borç ihtarını takip dayanağı belge olarak sunduğunu, belge incelediğinde borcun doğumunun üzerinden 22 yıldan fazla zaman geçtiğini, alacağın zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin kefil sıfatıyla borçlu olarak gösterildiğini, fakat usul ve yasaya uygun kefalet sözleşmesi kurulmadığını, bu nedenle müvekkilinin kredi ilişkisinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin kefalete ilişkin borcu da ödediğini, kayıtların davalı kurumdan ve ilgili yerlerden celp edildiğinde müvekkilinin borçlu olmadığının ortaya çıkacağını, davalının tamamen haksız bir şekilde icra takibi başlattığını, davalı kurumun yasal sıfatından dolayı itiraz ile de işbu takibin durdurulmadığını, müvekkilinin bundan dolayı mağdur olduğunu, davalı kurumun yasal imkan ve gücünü kötüye kullanıldığını, bu durumun kabulü mümkün olmadığını, müvekkilinin işbu takip ile zarara uğratan davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, fakat taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından görüşmeler olumsuz sonuçlandığını, izah olunan sebeplerle; ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ilamsız icra takibinde müvekkilinin davalı yana 29.169,00 USD ve faizi ile borçlu olmadığının tespitine, müvekkili aleyhine haksız ve kötü niyetli icra takibi başlatılarak, müvekkilini zarara uğratan davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana yüklenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalıya dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından yasal süre içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası, ... 12. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, fona devredilen ... A.Ş. ile dava dışı asıl borçlu Tasfiye Halinde... Ltd. Şti. arasında imzalanan ve davacının müteselsil kefil sıfatıyla kefil olduğu 22/11/1999 tarihli kredi sözleşmesi örneği, ... 1. Noterliğinin ... tarihli hesap kat ihtarnamesi celp edilmiş incelenmiştir.
Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, fona devredilen ... A.Ş. ile dava dışı asıl borçlu Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti. arasında 22/11/1999 tarihli kredi sözleşmesi imzalanmış olup, işbu kredi sözleşmesine davacı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla kefil olmuştur. Her ne kadar sözleşmenin başında tüketici kredisi sözleşmesi olduğu yazılı ise de; hem ... A.Ş.nin hem de ...Ltd. Şti.nin ticari şirket / tacir oldukları, bu suretle ticari şirketlerin her türlü faaliyetlerinin ticari olması sebebiyle imzalanan kredi sözleşmesinin ticari kredi sözleşmesi olduğu kabul edilmiş, ticari kredi sözleşmesine müteselsil kefil olan davacı bakımından 6102 s. TTK 4. ve 5. maddeleri uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilip incelendiğinde; takip alacaklısının davalı ..., takip borçlularının davacı ... ile dava dışı Tasfiye halinde ...Ltd. Şti. olduğu, davalı takip alacaklısının 14.788,00 USD Asıl Alacak ve 14.381,00 USD İşlemiş Faiz olmak üzere ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla toplam 29.169,00 USD alacak için davacı takip borçlusu hakkında ilamsız icra takibinde bulunmuştur.
Davacı, icra takibine konu borcun zaman aşımına uğradığını, kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu ve borcun ödendiği vakıalarına dayanarak borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı, süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığından yasal olarak inkar eden konumundadır.
Davalı vekili 02/05/2024 tarihli dilekçesinde fona devredilen ... A.Ş. ile dava dışı asıl borçlu Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti. arasında 22/11/1999 tarihli kredi sözleşmesi imzalandığını, işbu kredi sözleşmesine davacı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla kefil olduğunu, ... 1. Noterliğinin... tarihli ihtarnamesi ile hesabın kat edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine ... 12. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, uzun zaman işlem yapılmadığından ve dosya bulunamadığından ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yeniden takibe geçildiğini, ancak işlem yapılmak üzere bu icra dosyasının da arandığı halde bulunamadığından davaya konu ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibi başlatıldığını beyan etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesi kapsamında tahkikat genişletilmiş, oluşturulan ara kararlar çerçevesinde bahsi geçen icra dosyaları celp edilmiştir.
... 12. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası arşiv ayıklama işlemleri uyarınca (...' ya gönderilerek) imha edildiği tespit edilmiştir.
İcra dosyaları celp edildikten sonra davalı vekili 18/09/2024 tarihli beyan dilekçesi ile bu sefer, ... 11. Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası bulunamadığı için davaya konu ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yeniden icra takibi başlatıldığını, ancak icra dosyasının bulunduğunu, yenileme işlemi yapılarak yeni numarasının ... Esas olduğunu belirttikten sonra davaya konu ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından feragat edildiğini bildirilmiş, işbu menfi tespit davasının konusuz kaldığını ifade etmiştir. Bu hal üzerine davacı vekili 30/11/2024 tarihli dilekçesinde benzer şekilde davaya konu ... 3. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından davalı ...'nin feragat etmesi sebebiyle işbu menfi tespit davasının konusuz kaldığı ifade edilmiştir.
Mahkememizce davaya esas icra takibinin akıbeti hakkında araştırma yapılmış, gelen müzekkere cevapları ile gönderilen kayıtlar uyarınca gerçekten de davalı ...'nin icra takibinden feragat talebi gereği ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının kapatıldığı tespit edilmiştir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, davalı takip alacaklısı, davaya esas icra takibinden feragat eder ve icra dosyası bu suretle kapatılır ise, davacının menfi tespit davası konusuz kalır
Davanın konusuz kalması halinde, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
O halde, somut olayda davalı ..., davaya dayanak icra takibinden dava açıldıktan sonra feragat etmekle eldeki menfi tespit davası konusuz kaldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, Hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder (HMK 331/1).
YARGITAY 19. HUKUK DAİRESİ ... E. ... K.
"... Mahkemece, bozmaya uyularak konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmiş olup bu durumda mahkemece dava tarihindeki haklılık durumu esas alınarak yargılama gideri ve vekalet ücreti hakkında karar verilmesi gerekir. Davalının dava açıldıktan sonra icra takibinden feragat etmesi onun davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduğunu gösterir. Bu nedenle kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine vekalet ücreti takdiri ile yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken..."
YARGITAY 19. HUKUK DAİRESİ ... E. ...1 K.
"...Davalı alacaklı vekilinin dava açıldıktan sonra yargılama devam ederken 09/04/2015 tarihinde davanın konusunu oluşturan icra takibinden feragat ettiği ve bu nedenle davanın konusuz kaldığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davalının davacı aleyhine giriştiği icra takibinden feragat ettiği ve böylece davada haksızlığını kabullenmiş olduğu gözetilerek dava tarihindeki haklılık durumuna göre yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi gerekirken aksine davacının aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerekmiştir..."
Dava açıldıktan sonra icra takibinden feragat edildiğinden davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği, bu nedenle davanın açıldığı tarih itibariyle haklılık durumu gözetilerek davacı lehine yargılama giderlerine ve nispi vekalet ücretine (Yargıtay 11. HD. ... E.... K.) hükmedilmiştir.
Davacının kötü niyet tazminatı istemi bakımından mahkememizce yapılan değerlendirmede ise, davaya esas ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibinin başlatıldığı, davalının alacağı mükerrer şekilde tahsil etmek çabasının bulunmadığı nazara alındığında bu çerçevede 2004 s. İİK 72/5. maddesi hükmü uyarınca davalı alacaklının takipte haksız olmakla birlikte kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Dava konusuz kaldığından esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin yasal koşullar oluşmadığından REDDİNE,
3-Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı ve 14.433,29 TL peşin harç olmak üzere toplam 14.703,14 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 125,50 TL posta ve tebligat masrafı olan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 6/1. ve 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 130.322,96 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır