T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO:2024/106
KARAR NO: 2024/129
DAVA:KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:15/02/2024
KARAR TARİHİ:20/02/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Zayi Nedeniyle Çek İptali) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı mahkememize ibraz ettiği dilekçede özetle, ...Bankası AŞ ... Şubesine ait ... seri nolu 1 adet boş, imzasız çek yaprağının, boş ve imzasız olarak bilmediği bir şekilde kaybolduğunu belirterek, söz konusu çek hakkında kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesinin ihtimal dahilinde olduğundan ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi konumunda olduğu dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmaktadır. TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.
Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur (Emsal; Yargıtay 11.HD.nin 28.02.2019 tarih ve 2017/... E. 2019/... K. İle 19/11/2018 tarih ve 2017/... E. 2018/... K.ile 18.06.2018 tarih ve 2016/... E. 2018/... K. İle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2021/... E. 2021/... K. İle 2022/... E. 2022/... K.).
Kaldı ki boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından zaten iptaline karar verilemez (Emsal:Yargıtay 11.HD.2016 / ... E .2018 / ... K. T.05.02.2018)
Açıklanan nedenlerle, keşideci olan davacının iş bu iptal davasını açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE,
1-Harç peşin ve yeterli alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
2-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.20/02/2024
KATİP ...
HAKİM ...