T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/107 Esas
KARAR NO : 2025/111
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/02/2024
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27/09/2022 tarihinde saat 08:30 sıralarında seyir halinde olan sürücü ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile ... bulunan... isimli işyerine dönmek istediği esnada aynı istikamette geriden gelmekte olan müvekkiline ait sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın yolun ıslak ve kaygan olması nedeni ile duramayarak önce ...plaka sayılı aracın ön sol tampon kısmına çarpması sürtmesi, akabinde duramayarak ... kapısına çarparak durması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, karşı taraf sürücünün %100 kusurlu olduğunu, değer kaybının tahsili için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu, müvekkilinin aracında 5.767,25-TL hasar meydana gelmiş olduğunu, müvekkilinin aracının 2012 model ... olduğunu ve 2. el rayiç değerinin yüksek olduğunu, bağımsız eksper tarafından yapılmış olan incelemede müvekkili aracında 27.500,00-TL değer kaybı meydana gelmiş olduğu tespitinin yapılmış olduğunu, bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybı tutarının temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizinden aşağıda olmamak kaydıyla enflasyon faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle poliçe limitinin 100.000,00-TL olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bu limit ve sigortalısının kusuru ile sınırlı olduğunu, ayrıca aracın kasko sigortacısına rucuen tazminat ödemesi yapılmış olduğunu, bu kapsamda ...A.Ş'ye 29/11/2022 tarihinde 5.767,25-TL ödeme yapılmış olduğunu, dava konusu araca yönelik geçmiş hasar kayıtlarının tespit edilmesi gerektiğini, davanın kısmi olarak açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığını, ayrıca aracın ticari değil hususi araç olduğu ve talep edilebilecek faiz türünün avans faizi olamayacağını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davacı vekili 25/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle: 100,00-TL değer kaybı bedeli alacağı için kısmi alacak üzerinden açtıklarını, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı miktarı göz önünde bulundurularak netice-i talepleri bilirkişi raporu doğrultusunda 13.400,00-TL daha arttırdıklarını, toplam 13.500,00-TL değer kaybı bedeli tazminatı tutarının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... tarafından hazırlanan 01/08/2024 tarihli bilirkişi raporu,
23/02/2024 tarihli araç takyidat bilgisi,
... Sigorta Anonim Şirketi'nden hasar dosyasında bulunan evrakların CD formatı,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden poliçe ve hasar bilgisi, kaza tespit tutanağı bilgisi, eksper rapor bilgisi ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, 27/09/2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta oluşan değer kaybının karşı araç sigortacısından tahsiline ilişkindir.
Haksız Eyleme ve Somut Olaya İlişkin;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır.
Görüleceği üzere haksız fiil sorumluğundan bahsedilebilmesi için; fiil, hukuka aykırılık, illiyet bağı ve zarar unsurlarının tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Somut uyuşmazlıkta, 27/09/2022 tarihinde saat 08:30 sıralarında seyir halinde olan sürücü...'in sevk ve idaresindeki ve davalı sigorta şirketi nezdinde 22/09/2022-22/09/2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı...plaka sayılı araç ile aynı istikamette geriden gelmekte olan sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın yolun ıslak ve kaygan olması nedeni ile duramayarak önce ...plaka sayılı aracın ön sol tampon kısmına çarpması/ sürtmesi, akabinde duramayarak ... isimli iş yerinin kapısına çarparak durması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
Kusura ve Davanın Sorumluluğuna İlişkin;
Toplanan deliller ışığında tanzim edilen bilirkişi raporu ile, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması, ve sola dönüş ve manevra yapmadan önce niyetini sinyal vererek belli etmesi ve dönüşe başlamadan, sağdan ve geriden gelmekte olan ve emniyetle durdurulamayacak kadar yaklaşmış taşıtlara ilk geçiş hakkını vermesi, beklemesi, gerekirken dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek hatalı dönüş, manevra ile sebebiyet vermiş olduğu kazada %75 oranında asli kusurlu olduğu; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın ise trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması ve aracının hızını, kullanmış olduğu aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol (zemin durumu ıslak, nemli ve kaygan) hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurması ve önündeki seyir halinde olan araçlar ile takip mesafesini koruması gerekirken , dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek sebebiyet vermiş olduğu kazada %25 oranında tali kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği, bilirkişi raporunda kusura ilişkin yapılan tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15.6.2011 tarih ... Esas ...Karar, 22.2.2012 tarih ... Esas ...Karar, 16/1.2013 tarih ...Esas ...Karar, Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 20/05/2013 tarih ... Esas ... Karar). Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir. Ancak buna yönelik bir iddia ve ispat söz konusu olmadığından davalı sigorta şirketinin de zarardan tam sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, açıklanan hükümler uyarınca, davalı sigorta şirketinin, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortaladığı ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusuru nispetinde yani %75 oranında meydana gelen zarardan sorumluluğu bulunduğu açıktır.
Değer Kaybı Hesabına İlişkin;
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 07.03.2016 tarih ... Esas ... Karar).
Dosya kapsamında anılan ilkeler ve yerleşik kararlar dikkate alınarak tanzim edilen bilirkişi raporu ile, aracın kazadan önceki kazasız ikinci el piyasa rayiç değerinin 430.000,00-TL olduğu, kaza sonrası ise onarılmış haliyle değerinin 412.000,00-TL olduğu, bu durumda değer kaybının 18.000,00-TL olması gerektiği, davalıların kusuru nispetinde hesaplama yapıldığında değer kaybı talebinin 13.500,00-TL olabileceği, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi yanıtı, aracın eski tramer kayıtlarına göre bilirkişi raporunda yapılan tespitlerin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu ve nisbi metoda göre hesaplama yapıldığı, bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davacının maliki olduğu araçta kaza nedeniyle meydana gelen ve illiyet bağı bulunan değer kaybı olan 13.500,00-TL'nin dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiştir.
Temerrüde ve Faize İlişkin;
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacının gerek dava dilekçesi içeriğinden gerekse talep kısmında açıkça davanın 6100 sayılı HMK'nın 109/1.maddesi gereği kısmi alacak davası olduğu ifade edilerek, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açıldığında, dava kısmi dava kısmi dava olup 6100 sayılı HMK'nın 107.maddesi kapsamında belirsiz alacak davası değildir. Buna göre; davacı vekilince sunulan 25/11/2024 tarihli dilekçenin ıslah dilekçesi olarak kabul edilmesi gerektiği (... Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi 11/12/2024 tarih ...Esas ... Karar) değerlendirilmiştir.
Davalı sigorta şirketi bakımından başvurunun tebliğ tarihinden 8 iş günü sonrasında temerrüde düşeceği ancak kısmi ödeme olması halinde davalının kısmi ödeme tarihi itibariyle temerrütü gerçekleştiği (... Bölge Adliye Mahkemesi 35.Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar), ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği, öyleyse dava dilekçesi ile talep edilen 100,00-TL yönünden faizin kısmi ödeme tarihinden itibaren istenebileceği, ıslah dilekçesi ile talep edilen kısım yönünden ise ıslah tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, bununla birlikte, davacı aracın hususi araç olduğu, ticari taksi olmadığı anlaşıldığından yasal faizin hesaplanması gerektiği (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar) anlaşılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamına İlişkin;
Yukarıda izah olunan gerekçelerle, taraf iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu, taraflarca ibraz edilen ve mahkememizce celp edilen deliller ile tüm dosya kapsamı nazara alınmak suretiyle fazlaya ilişkin faiz istemlerinin reddi sebebiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : İzah olunan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Araç değer kaybı olan toplam 13.500,00-TL'nin, 100,00-TL'lik kısmının temerrüt (kısmi ödeme) tarihi olan 29/11/2022 tarihinden itibaren, 13.400,00-TL'lik kısmının ise ıslah tarihi olan 25/11/2024 tarihiden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacı ...'a verilmesine,
2-Kabul edilen dava değeri (13.500,00-TL) üzerinden alınması gereken 922,19-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 427,60-TL peşin harç ile 231,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 658,60-TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 263,589-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harç ile 231,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 658,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 5.213,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama yargılama gideri yapılmadığından bu hususta değerlendirmeye yer olmadığına,
6-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 13.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 341/2.maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.11/02/2025
Katip
¸ e-imzalıdır
Hakim
¸ e-imzalıdır