T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/118 Esas
KARAR NO : 2025/110
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/02/2024
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin takibe konu cari hesaba ilişkin faturaları, ticari faaliyet kapsamında teslim ettiği ürünler ve sunduğu hizmet karşılığında davalı firma adına düzenlediğini, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmiş olmasına rağmen, davalının fatura bedellerini ödemediğini, bunun üzerine .... 33.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe davalının kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuk kapsamında başvuruda bulunulmuşsa da davalının müvekkilinin zarara uğratmak ve aldığı hizmetin parasını vermemek için pazarlık yaptığını, arabuluculuğun anlaşamama ile sonuçlandığını, fatura konusu hizmet ve ürünlerin davalıya teslim edildiğini, alacağın likit ve muaccel olduğunu, davalının takip öncesi faize itirazının, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 1530.maddesinde yer alan düzenleme karşısında hukuki mesnetten yoksun olduğunu, ticari işletmeler arasında yapılan mal ve hizmet tedarikinde temerrüt için ihtar şartı aranmadığını, faturalar, irsaliyeli faturalar olup fatura tarihleri ile sevk/teslim tarihlerinin aynı olduğunu, dolayısıyla davalının fatura/sevk tarihini takip eden 30 günün sonunda mütemerrit sayılması gerektiğini, takip konusu alacağın taraf ticari defter ve kayıtları ile sabit olduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin diş laboratuvarlarının faaliyetleri hususlarında diş hekimlerine ve diş kliniklerine hizmet veren bir şirket olduğunu, diş hekimlerinden ve diş kliniklerinden gelen protez dişler ile ilgili müvekkili şirketin dış dizaynı yapıp, davacı şirketinde kendilerine verilen datalar ile diş protezlerinin metal olarak kazımasını yapıp müvekkili şirkete alt yapı kazıma hizmeti verdiğini, davacının sunduğu bu hizmet sebebi ile müvekkili şirketin müşterilerinden altyapı metal kazıma sebebi ile diş protezi üretiminden memnun kalınmadığı ve hastalarından şikayetler alındığının belirtildiğini, bu hususların davacı şirkete bildirilmesine rağmen davacının verdiği hizmeti düzeltemediğini, aynı şikayetlerin devam ettiğini, müvekkili şirkete protez diş gönderen diş hekimleri ve kliniklerin, ücret iadesi talep edip, müvekkili şirket ile çalışmayı bıraktığını, müvekkili şirketin davacıdan kaynaklanan sebeplerle hem müşteri kaybına uğradığını hem de diş protezi bedel iadesi yapmak zorunda kaldığını, icra takibi faturaya dayalı olarak açılmış olup, faturanın tek başına alacağın temelini oluşturamayacağını, davacının dava konusu edimlerini tam, eksiksiz ve süresinde yaptığını da ispat etmesi gerektiğini, davacı şirketin edimlerini süresi içinde tam olarak yerine getirmediğini, dava konusu faturalardaki hizmeti tam olarak ifa etmeyen davacının icra takibinde kötüniyetli olması sebebi ile müvekkili şirket lehine 920'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Toplanan Deliller:
... tarafından hazırlanan 20/01/2025 tarihli bilirkişi raporu,
... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden yoklama görüntüsü, ağustos beyanname, eylül beyanname, ekim beyanname, kasım beyanname, 6- ... 2023 ağustos BA, ... 2023 ağustos BS, 8- ... 2023 ekim BA, belgeleri,
... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden Dairesi'nden ödevliye ait sicil kayıtları, dairemiz nezdinde tutulan yoklama tutanağı, 11-2023 dönemi KDV ve muhtasar beyannameleri ile BA/BS formları,
... 33. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takip dosyasının tüm UYAP kayıtları ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, ödenmeyen fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan ... 33.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takibine davalıların itirazı üzerine açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:
1-İlamsız takip yapılmış olması,
2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,
4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.
Somut olayda, ... 33.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı davacı tarafından borçlusu davalılar aleyhine, 20/12/2023 tarihinde, 32.406,00-TL ... numaralı fatura asıl alacağı, 50.226,00-TL ... numaralı fatura asıl alacağı, 34.130,00-TL ... numaralı fatura asıl alacağı, 17.622,00-TL ... numaralı fatura asıl alacağı toplamı olan 134.384,00-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının dört adet fatura alacağı olarak gösterildiği, ödeme emrinin borçluya 12/02/2024 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan 15/01/2024 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca, fer'ilerine itiraz edildiği, buna ilişkin taraflara tebliğ yapılmadığı ve bu sebeple süre henüz işlemeye başlamayacağından eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde olan 19/02/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Kural olarak takip dayanağı faturaya itiraz edilmemesi akdi ilişkinin varlığının kanıtı değildir. Bu nedenle akdi ilişkinin inkarı halinde faturayı düzenleyen kimsenin bu ilişkinin varlığını da kanıtlaması gerekir. Ayrıca taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura sayılmaz ve bu belgeye itiraz edilmemesi de bir sonuç doğurmaz (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 19/09/2018 Tarih ...; ...). Bir sözleşmeye dayanarak açılan davada fatura düzenleyen kimsenin sözleşmenin varlığını kanıtlaması gerekir. Akdi ilişki davalı tarafından inkar edildiğine göre, davalı akdin varlığını 6100 sayılı HMK'nın 200 ve sonraki maddeleri uyarınca yöntemine uygun kanıtlamalıdır (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 28/02/1997 Tarih ..., İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi ... Esas... Karar). Zira fatura sözleşmenin kurulması aşaması ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Fatura, sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31.Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar) ve usulünce ispatlanması gerekir.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222.maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.
Dosya kapsamında tarafların incelenen ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava dilekçesinde sözü edilen faturaların davacı ve davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, faturaların davalı tarafa tebliğine ve bu faturalara konu hizmetin gerçekleştirildiğine dair kaydın bulunup bulunmadığı, takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten faturalara dayalı alacaklı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, alacak tutarının davalı tarafından davacıya kısmen veya tamamen ödenip ödenmediği gibi hususlarda bilirkişi raporu alınması amacıyla dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi edildiği, tanzim edilen bilirkişi raporu ile, davacı tarafından incelemeye sunulan ticari defterlerin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının 219.590,80-TL'lik faturası karşılında yapılan 100.000,00-TL'lik ödeme mahsup edildiğinde takip tarihi itibariyle 119.690,80-TL alacaklı olduğu, davalı tarafından ticari defter ve kayıtların incelemeye sunulmadığı, tarafların BA/BS formları da incelendiğinde tarafların büyük alım ve satışlar hususunda tam mutabakatının bulunduğu, davacı tarafından icra takip dosyasına yansıyan fazla talebin 17.622,00-TL'lik faturadan kaynaklandığı kanaatinin bildirildiği, raporun dosya kapsamı ile uyumlu olup denetime elverişli olduğu ve hükme esas alınabileceği değerlendirilmiştir.
Eser sözleşmesinde yüklenicinin ayıptan sorumluluğu TBK'nın 474 ile 478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Yüklenicinin ayıptan sorumlu olabilmesi için eserin iş sahibine teslim edilmesi, eserin ayıplı olması, eserin iş sahibi tarafından kabul edilmemiş veya kabul edilmek zorunda olunmaması, eserin iş sahibi tarafından muayene ve ihbar külfetinin yerine getirilmiş olması, eserdeki ayıbın iş sahibinin tutumundan kaynaklanmamış olması ve son olarak ayıplı teslimden doğan hakların süresi içinde kullanılması gerekmektedir. Ayıp, teslim edilen eserde sözleşme ile kararlaştırılmış olan veya dürüstlük kuralına göre olması gereken ya da kanunun öngördüğü niteliklerin bulunmaması olarak nitelendirileceğinden ayıplı bir eserin imali ve teslimi sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediğini gösterir. Her ne kadar davalı tarafından dosya kapsamında davacı tarafından sunulan edimlerin ayıplı olduğu iddia edilmiş ise de gerek cevap dilekçesi ekinde gerekse yargılama aşamasında ayıp iddiasına ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu itibarla ayıp iddiasına ilişkin ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından söz konusu iddianın ispat edilemediği kabul edilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları, davacı tarafın ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunması, davalının yasal ihtaratlara karşın defterlerini sunmaktan imtina etmesi, BA/BS formları içeriği, bilirkişi raporu göz önünde bulundurularak, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan takip konusu dört adet fatura sebebiyle toplamda 119.590,80-TL tutarında alacaklı olduğu kabul edilmiştir.
Tüm bunlarla birlikte takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifade ile borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2006 tarih ... Esas, ... Karar sayılı kararı). Davacının talebine konu alacak likit (belirlenebilir) olan fatura alacağı olup likit olduğundan icra inkar tazminatı talebinin dahi kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen ... 33.İcra Müdürlüğü'nün ....Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin,
32.406,00-TL ... numaralı fatura asıl alacağı,
50.226,00-TL ... numaralı fatura asıl alacağı,
34.130,00-TL ... numaralı fatura asıl alacağı,
2.828,80-TL .... numaralı fatura asıl alacağı toplamı olan 119.590,80-TL üzerinden aynı koşullar altında DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İcra takibine yapılan itiraz haksız olduğundan ve likit (belirlenebilir) hüküm altına alınan alacak (119.590,80-TL) üzerinden % 20 oranında hesaplanan 23.918,16-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Asıl alacak olan 119.590,80-TL'ye takip tarihi olan 25/11/2023 tarihinden itibaren temerrüt faiz uygulanmasına,
4-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (119.590,80TL) üzerinden alınması gereken 8.169,25-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.294,95-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.874,30-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 2.294,95-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 4.580,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları dikkate alınarak hesaplanan 4.075,83-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 14.793,20-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin,
a)Davanın kabul oranına isabet eden 3.203,71-TL'sinin davalıdan,
b)Davanın red oranına isabet eden 396,29-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve e-duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025
Katip
Hakim